|



| |
Archiwum- rok 2006
SOCZEWKA 2006
15 grudnia 2006 r. w salach wystawowych
Biblioteki im. Zielińskich TNP odbyło się uroczyste otwarcie
wystawy Soczewka 2006.
Wystawa to owoc pracy uczestników
jubileuszowego X Pleneru artystyczno-edukacyjnego W
promieniach słońca, zorganizowanego jesienią 2006 r. w
Soczewce, miejscowości nieopodal Płocka, położonej na skraju
Gostynińsko - Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Plener skupił
uczniów oraz artystów profesjonalnych, ludowych i
młodych studentów szkół plastycznych.
Pomysłodawcą i organizatorem pleneru,
wzorem latach ubiegłych, było grono pedagogów ze Szkoły
Podstawowej w Soczewce, wsparte przez Samorząd Województwa
Mazowieckiego i Samorząd Gminy Nowy Duninów oraz placówki
turystyczne. Towarzystwo Naukowe Płockie zaś już po raz drugi
stało się współorganizatorem wystawy poplenerowej.
Tegoroczna podzielona została na dwie części. Pierwsza prezentuje
dokonania artystyczne z 2006 r., druga ma charakter jubileuszowy
ukazujący historię i najciekawsze prace poprzednich soczewskich
plenerów. Towarzyszy jej bogaty fotoreportaż.
Wystawa w Bibliotece im. Zielińskich
TNP prezentuje prace Haliny Płuciennik - komisarza pleneru,
Stanisława Płuciennika, Alojzego Balcerzaka, Krystyny Brzozowskiej,
Roberta Dejtrowskiego, Lidii Dryjańskiej, Michała Godlewskiego,
Iwony Jesiotr-Krupińskiej, Piotra Kondrada, Anny Kruszewskiej, ks.
Andrzeja Kondrackiego, Dominiki Lewandowicz, Kingi Łaskiej, Izabeli
Morlak-Pyżyńskiej, Doroty Nadrowskiej, Mariny Rożdiestwienskaj,
Roberta Tomczyka, Agnieszki Urbańskiej, Marii Weigl-Wojnarowskiej,
Antoniego Wróblewskiego, Rafała Zawadzkiego, Zofii
Samusik-Zaremby i Krzysztofa Żółtowskiego. Wystawa
przedstawia prace wykonane różnymi technikami plastycznymi:
malarstwo olejne, pastelowe, akwarela, grafika, batik, fotografia,
collage, obrazy malowane ziemią oraz sztukę ludową: wycinanka,
frywolitka (misterna koronka czółenkowa), rzeźba.
W plenerze Soczewka 2006 wzięło
udział 300 dzieci ze szkół w gminie Nowy Duninów,
placówek z Sannik, Gąbina, Zągot, Proboszczewic i Płocka.
Pokłosiem wielu dni pracy i zabawy są ciekawe prace najmłodszych
twórców, oryginalna biżuteria, papierowe kwiaty i inne
dekoracje zdobiące sale wystawowe. Dzieci z SP w Soczewce
zaangażowały się też w artystyczną oprawę wernisażu
prezentując widowisko - Bożonarodzeniowe jasełka.
O IMIONACH W KALENDARZACH
O imionach w kalendarzach opowiadał 14
grudnia 2006 r. podczas odczytu w Towarzystwie Naukowym Płockim
Wojciech Sawicki.
Prelegent już od ponad 50 lat zajmuje
się tworzeniem kalendarzy i zestawów imion. Zajęcie to
przejął po swoim ojcu. Wojciech Sawicki poprawił i uwspółcześnił
bardzo ubogi przedwojenny zestaw imion wprowadzając do kalendarza
około 200 imion nowych. Dzięki niemu daty imienin otrzymali m.in.
Sobiesław Zasada, Violetta Villas, Maryla Rodowicz czy Nina Andrycz,
a także kobiety o imionach odmęskich.
Podczas odczytu prelegent podkreślił,
że imiona są stare jak ludzkość, nazwiska zaś pojawiły się
dużo później. Nadawanie imion zawsze było czynnością
uroczystą.
Uczestnicy spotkania w TNP dowiedzieli
się, że w 1234 r. ukazał się dekret papieski stwierdzający, że
ustalenia daty czczenia świętych mogła dokonać tylko Stolica
Apostolska. W wieku XVI powstała oficjalna księga świętych,
jednak w krajach protestanckich odrzucano kult świętych, efektem
czego nie ma tam imion w kalendarzach do dziś.
W Polsce do XX wieku można było
nadawać tylko imiona z tzw. kalendarza rzymskiego z imionami
świętych. Kalendarz świecki spopularyzował się dopiero w latach
powojennych. Od lat 60. XX wieku obowiązywał urzędowy spis imion,
z którego zrezygnowano w latach 90. Dziś można nadawać
imiona dowolne.
O imionach w kalendarzach opowiadał w
TNP Wojciech Sawicki.
50 lat „Notatek Płockich”
W lipcu 2006 r. minęło 50
lat od wydania pierwszego numeru kwartalnika „Notatki Płockie”, pisma
popularno-naukowego Towarzystwa Naukowego Płockiego. „Notatki Płockie” są
jedną z ważniejszych form upowszechniania wiedzy przez TNP. Publikowane tam
artykuły dotyczą rozmaitej problematyki, głównie regionalnej, z wyraźną
przewagą publikacji dotyczących Płocka, w tym historii, kultury, sztuki,
oświaty, zdrowia, zagadnień społecznych, zagadnień demograficznych oraz
gospodarki. Na łamach kwartalnika swoje prace
opublikowało ponad 900 autorów.
Dla uczczenia jubileuszu, 20 grudnia 2006 r.
odbyło się w siedzibie Towarzystwa Naukowego Płockiego spotkanie, w którym
udział wzięli ludzie najbardziej zasłużeni dla pisma. Okolicznościowe
przemówienie wygłosił Redaktor Naczelny „Notatek Płockich” dr Wiesław
Koński, który następnie wspólnie z Prezesem TNP prof. ndzw. dr. hab. inż.
Zbigniewem Kruszewskim wręczył zaproszonym dyplomy.
Gratulacje i
podziękowanie od Prezesa Zbigniewa Kruszewskiego za pracę na rzecz „Notatek
Płockich” odbiera ks. prof. Wojciech Góralski.
Mapa kultury Europy. Okcytania.
Architektura obronna kraju Katarów
18 grudnia 2006 r. w
Towarzystwie Naukowym Płockim odbyło się spotkanie pod tytułem Mapa
kultury Europy. Okcytania. Architektura obronna Kraju Katarów. Prelekcję
na ten temat, połączoną z prezentacją slajdów, poprowadził dr Kazimierz
Waluch ze Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku, członek TNP. Na
początek wyjaśnił kim byli Katarzy (Katarowie). Byli oni przedstawicielami
dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI-XIII w. w południowej
Francji i w północnych Włoszech. Kościół katolicki uznawał ich za heretyków.
Katarzy odcinali się od dominacji świata materialnego nad duchowym. Byli
przeciwni gromadzeniu dóbr materialnych, wierze budowanej na sakramentach
oraz religijnym strukturom społecznym. Symbolicznym końcem kataryzmu stało
się zdobycie przez krzyżowców twierdzy Montségur w 1244 r. Oprócz slajdów
wykonanych w zamku Montségur, uczestnicy spotkania obejrzeli jeszcze
prezentacje innych katarskich zamków obronnych – Puilaurens, Lastours,
Quéribus i Peyrepertuse.
Dr Kazimierz Waluch
podczas prelekcji w TNP
Dzieje Płocka
to jedna z najważniejszych inicjatyw wydawniczych jakie Towarzystwo Naukowe
Płockie podjęło w ostatnich dziesięcioleciach. Pierwsze wydanie książki
ukazało się staraniem TNP w 1973 r., a jej redaktorem był prof. Aleksander
Gieysztor. Pod jego redakcją wyszła też druga edycja w 1978 r. W roku 2000
Zarząd Towarzystwa Naukowego Płockiego zadecydował o trzecim wydaniu
Dziejów Płocka, uaktualnionym, rozszerzonym i uzupełnionym. Postanowiono
jednocześnie podzielić monografię na trzy tomy. Pierwszy, obejmujący okres
od narodzin miasta do 1793 r. ukazał się w 2000 r. pod redakcją prof.
Mariana Kallasa. Przez następnych kilka lat trwała praca nad obszernym
trzecim tomem książki. Ukazał się w listopadzie 2006 r., a 11 grudnia odbyła
się promocja w siedzibie TNP. O książce opowiadał jej redaktor prof. dr hab.
Mirosław Krajewski.
Drugi tom trzeciego
wydania Dziejów Płocka obejmuje okres od przejścia miasta pod zabór
pruski (a następnie rosyjski) aż do zakończenia drugiej wojny światowej w
1945 r. Składa się z 18 rozdziałów napisanych przez 11 autorów (dr Marian
Chudzyński, dr Grzegorz Gołębiewski, ks. prof. dr hab. Michał M. Grzybowski,
mgr Krzysztof Kłodawski, dr Barbara Konarska-Pabiniak, prof. dr hab.
Mirosław Krajewski, mgr Ewa Piórkowska, dr Jan Przedpełski, mgr Michał
Sokolnicki, dr hab. Anna M. Stogowska, prof. dr hab. Janusz Szczepański). Na
końcu zamieszczono m.in. wykaz źródeł i literatury oraz indeks osobowy i
nazw geograficznych.
Książkę można kupić m.in.
w Biurze TNP oraz w Bibliotece im. Zielińskich. Kosztuje 50 zł.
Od lewej: Prezes TNP
Zbigniew Kruszewski i redaktor Dziejów Płocka Mirosław Krajewski
Opaci i przeorzy Klasztoru OO. Cystersów w Szczyrzycu od
XIII do XX wieku
7 grudnia 2006 r. w
Towarzystwie Naukowym Płockim miała miejsce promocja książki Jolanty M.
Marszalskiej i Waldemara Graczyka Opaci i przeorzy Klasztoru OO.
Cystersów w Szczyrzycu od XIII do XX wieku opublikowanej przez
Wydawnictwo Benedyktynów w Tyńcu.
Szczyrzyc k. Limanowej
leży w województwie małopolskim, na terenie Beskidu Wyspowego, w malowniczej
dolinie rzeki Stradomki. Główną atrakcją miejscowości jest opactwo cystersów
fundowane w 1245 r., z murowanym kościołem z 1620 r., przebudowanym w XVIII
i XIX wieku, budynkiem klasztoru z XVII wieku i zabytkowymi zabudowaniami
przyklasztornymi. W barokowym Domu Opata mieści się oddział Muzeum
Diecezjalnego w Tarnowie ze zbiorami cennych eksponatów (głównie sztuka
sakralna i militaria).
Praca Opaci i
przeorzy... to pierwsze opracowanie poświęcone przełożonym Klasztoru OO.
Cystersów w Szczyrzycu. Na przestrzeni prawie ośmiu wieków, wielu spośród
nich poprzez swoje zaangażowanie na trwałe wpisało się w bogate dzieje
klasztoru. Do nich należy choćby pierwszy XIII-wieczny opat szczyrzycki
Tecelin – organizator klasztoru, czy kolejny jego następca opat Magiera –
restaurator godności opactwa po smutnym okresie zaborów. Szczególną
wartością książki jest to, iż oparta jest przede wszystkim na bogatym
materiale archiwalnym. A należy podkreślić, że archiwum OO. Cystersów w
Szczyrzycu zawiera prawie kompletną dokumentację.
Jolanta M. Marszalska jest
doktorem nauk historycznych, specjalistką w dziedzinie starych druków i
bibliotek kościelnych, pracownikiem WSD w Tarnowie, klasztorów: OO.
Cystersów w Szczyrzycu i OO. Karmelitów Bosych w Czernej, współpracownikiem
Biblioteki WSD w Płocku.
Ks. Waldemar Graczyk to
doktor habilitowany nauk historycznych, specjalista w dziedzinie historii
kościoła, pracownik naukowy Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych UKSW w
Warszawie, Dyrektor Biblioteki WSD w Płocku, członek Towarzystwa Naukowego
Płockiego.
System zarządzania jakością w funkcjonowaniu urzędu miasta
Trzy
książki stanowiące całość tematyczną - System zarządzania jakością w
funkcjonowaniu urzędu miasta, System
zarządzania jakością w urzędzie miasta
oraz
jego ewolucja na przestrzeni lat 1999-2006, Problemy zarządzania jakością na
przykładzie Płocka. Taksonomiczne metody oceny skuteczności systemu
– napisane przez dr Stanisława Jana Jakubowskiego zostały zaprezentowane
podczas promocji w Towarzystwie Naukowym Płockim 4 grudnia 2006 r. TNP było
wydawcą tych publikacji.
Stanisław Jan Jakubowski
jest doktorem nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarządzaniu. Posiada
doświadczenie zawodowe związane z pracą w samorządzie terytorialnym (m.in.
na stanowisku Prezydenta Miasta Płocka) oraz menedżerskie (był Prezesem
Zarządu PERN „Przyjaźń” S.A.). Od 1999 r. promuje nowoczesne techniki
zarządzania zorientowane na jakość, oparte o standardy międzynarodowych norm
ISO.
Prezes TNP Zbigniew
Kruszewski i autor książek Stanisław Jan Jakubowski
Wieczór wspomnień o dr inż. Jakubie
Chojnackim
Dr inż. Jakub
Chojnacki wieloletni Prezes TNP (1968-2002) zmarł 18 września 2006 r.
Zarząd Towarzystwa Naukowego Płockiego postanowił przypomnieć Jego
postać i zasługi podczas wieczoru wspomnień, który zorganizowany został
28 listopada 2006 r. Gospodarzem spotkania był obecny Prezes TNP
Zbigniew Kruszewski. Wiceprezes dr Marian Chudzyński rozpoczął
wspomnienia przedstawiając rys biograficzny Jakuba Chojnackiego.
Następnie swoje myśli o Jakubie Chojnackim przedstawił jego wieloletni
przyjaciel, rówieśnik, prof. dr hab. Antoni Rajkiewicz , Członek
Honorowy TNP. Podkreślał upór Prezesa Chojnackiego, który porównywał do
siły drożdży w cieście - każda rozmowa z nim była dla ludzi nowym
bodźcem do poszukiwań i działań. Ten upór był też przyczyną kontrowersji
wokół niektórych posunięć Jakuba Chojnackiego. Prof. Rajkiewicz
podkreślał też, że był on pasjonatem, we wszystko co robił angażował
wszystkie swoje siły. Był żądny wiedzy i bardzo twórczy. Pozostawił po
sobie wielkie dzieło. Ale i jemu zdarzały się porażki, są one jednak
nieuniknione, a poza tym stanowiły znikomą część w jego działalności.
Podczas wieczoru
wspomnień padło jeszcze wiele ciepłych słów na temat Jakuba
Chojnackiego. Głos zabrał ks. prof. dr hab. Wojciech Góralski, który
podkreślał charyzmę i pracowitość Prezesa, a także jego umiłowanie
łacińskich sentencji, którymi często się posługiwał. Najczęściej z jego
ust padały słowa: vivere parvo (żyć skromnie) i pro publico bono (dla
dobra ogółu), oddające jego życiową filozofię.
Wiele ciekawostek z
codziennego życia przytoczył syn Marek Chojnacki, a dr Marian Sołtysiak
podkreślał zasługi Jakuba Chojnackiego dla Muzeum Mazowieckiego w
Płocku.
Wieczór wspomnień dał
świadectwo jak znakomitą postacią był dr inż. Jakub Chojnacki.
Dr. inż. Jakuba
Chojnackiego wspominali m.in. (od lewej): prof. dr hab. Antoni
Rajkiewicz, prof. ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski – Prezes TNP
oraz dr Marian Chudzyński – Wiceprezes TNP.
Na wieczór wspomnień
przybyła najbliższa rodzina Jakuba Chojnackiego: żona Anna (w środku),
syn Marek (trzeci od lewej) z żoną i synem oraz córka Elżbieta (piąta od
lewej) z mężem i córką.
Płock i region płocki we
wspomnieniach
Na początku 2006 r.
Towarzystwo Naukowe Płockie we współpracy ze Stowarzyszeniem Uniwersytetu
Trzeciego Wieku w Płocku ogłosiło konkurs na wspomnienia z lat 1918-2005 pt.
Płock i region płocki we wspomnieniach. Konkurs zorganizowano, by
ocalić od zapomnienia wydarzenia ważne nie tylko dla mazowieckiego grodu i
losów jego mieszkańców, ale także okolicznych mniejszych miast i wsi, by
pokazać zachodzące w nich zmiany i przeobrażenia. Chciano w ten sposób
udokumentować dla przyszłych pokoleń rzeczywistość niedawno minionych epok,
zachować obraz minionej już Polski, zabezpieczyć wzruszające historie
pojedynczych ludzi. W ogłoszeniu konkursowym apelowano, by treścią wspomnień
były nie tylko sukcesy, ale także gorzkie rozczarowania i porażki. Każda
bowiem informacja na ten temat jest bezcenna.
31 sierpnia minął termin
składania prac. Do Towarzystwa Naukowego Płockiego wpłynęły 23 teksty.
Trafiły one w ręce jury w składzie: prof. dr hab. Antoni Rajkiewicz
(przewodniczący), mgr Krystyna Dras, mgr Małgorzata Duch, dr Wiesław Koński,
mgr Bożena Przedpełska, mgr Danuta Rychlewska, dr Adam Wróbel. Przez kilka
tygodni komisja czytała, analizowała teksty i burzliwie obradowała.
Ostatecznie postanowiono przyznać cztery nagrody i dwa wyróżnienia.
Finał konkursu odbył się
28 listopada 2006 r. i został połączony z wieczorem wspomnień o zmarłym
niedawno wieloletnim Prezesie TNP dr inż. Jakubie Chojnackim. Podczas
uroczystości w słowie wstępnym Prezes TNP prof. ndzw dr hab. inż. Zbigniew
Kruszewski przytoczył słowa inicjatora konkursu prof. dr hab. Antoniego
Rajkiewicza, że „wspomnienia ulatują i warto je zapisać dla potomnych”.
Następnie ideę konkursu przypomniał dr Wiesław Koński, Sekretarz Generalny
TNP. Podkreślił też, że zgodnie z założeniem wszystkie prace trafią do
Działu Zbiorów Specjalnych Biblioteki im. Zielińskich TNP, zostaną opisane i
skatalogowane. Dzięki temu zapisana w nich historia nie zostanie zapomniana
i stanie się materiałem dla badaczy lokalnych dziejów. Ponadto najlepsze
prace będą opublikowane w specjalnie wydanej książce, a prace wyróżnione - w
„Notatkach Płockich”.
Publikację prac i
organizację konkursu wsparł finansowo Urząd Miasta Płocka.
Ogłoszenia laureatów i
wręczenia nagród dokonali wspólnie Prezes TNP Zbigniew Kruszewski i Prezes
Stowarzyszenia Uniwersytetu Trzeciego Wieku Janina Czaplicka.
Pierwszą Nagrodę (1000
zł) otrzymał Adam Neuman-Nowicki ze Stanów Zjednoczonych za wspomnienia
zatytułowane Walka o życie. Wspomnienia płocczanina. Druga Nagroda w
wysokości 700 zł trafiła do Macieja Górzyńskiego za Mój Płock z lat
1945-1962. Dwie równorzędne Trzecie Nagrody w wysokości 400 zł każda
otrzymali: Marian Wilk (Czas grozy. Czas nadziei) i Jan Chojnacki (Epizody
płockie). Jan Chojnacki otrzymał również Wyróżnienie za pracę pt. O
tym mieście muszę koniecznie. Drugie wyróżnienie przypadło Czesławowi
Mireckiemu za Wspomnienia z okresu okupacji i instalowania się władzy
ludowej 1939-1949. W nagrodę wyróżnieni otrzymali świeżo wydane
Dzieje Płocka. Zwycięzców było zatem wielu, ale jak trafnie napisał w
liście nieobecny laureat Pierwszej Nagrody Adam Neuman-Nowicki, przede
wszystkim „wygrała płocka historia”.
Organizatorzy i laureaci konkursu
Św. Cecylia – patronka muzyki
kościelnej
22 listopada 2006 r., w
dniu św. Cecylii, w sali wystawowej TNP otwarta została wystawa pt. Św.
Cecylia – patronka muzyki kościelnej. Zaprezentowane zostały eksponaty
ze zbiorów płockiego kolekcjonera Franciszka Olkowskiego.
Św. Cecylia, patronka muzyki kościelnej,
według tradycji męczennica i święta
Kościoła rzymskiego.
Jako święta uznawana również przez Kościół anglikański, ewangelicki i
prawosławny. Żyła najprawdopodobniej na przełomie II i III wieku. Jako
chrześcijanka złożyła ślub czystości. Mimo że zmuszono ją do małżeństwa z
poganinem Walerianem, nie tylko nie złamała ślubu, lecz jeszcze nawróciła
swego męża i jego brata. Wszyscy troje ponieśli śmierć męczeńską przez
ścięcie. Ich śmierć jest datowana na okres panowania
Marka Aureliusza
lub Lucjusza Aureliusza Kommodusa między rokiem
161 a
192. Jej
ciało odnaleziono w
822 r. w
katakumbach
i przeniesiono do bazyliki na Zatybrzu.
Wystawa w TNP to
niezwykle barwny i różnorodny pokaz. Na sztalugach stanęły plansze z
pocztówkami, w dużej części przedwojennymi oraz z fotografiami
dokumentującymi wizerunki św. Cecylii w polskich i zagranicznych kościołach.
Na ścianach zawieszono obrazy wykonane w różnych technikach – olejne,
pastelowe, malowane na szkle, a także stare oleodruki, witraże, grafiki i
rysunki. Ciekawostką są również oprawne w ramy obrazy portretujące św.
Cecylię wykonane haftem na tkaninie. Można też obejrzeć ludowe wycinanki i
drewniane figurki. W gablotach znalazły się medale i medaliony, grafiki,
stare pisma i szereg współczesnych książek, w tym również książeczki dla
dzieci, alabastrowa figurka i wiele płyt. Interesujący jest też wiersz
poświęcony św. Cecylii napisany przez Wandę Chotomską. Malowniczo
przedstawia się kącik w sali, w którym stoi pianino. Na nim oprócz starych
nut i rzeźb znalazła miejsce relikwia św. Cecylii.
Wystawa będzie czynna do
22 grudnia.
Antoni Rogucki – inicjator
nowoczesnych metod zarządzania w budownictwie
20 listopada 2006 r. w
Towarzystwie Naukowym Płockim miało miejsce interesujące wydarzenie –
wieczór wspomnień poświęcony Antoniemu Roguckiem.
Antoni Rogucki, postać
nietuzinkowa, tytan pracy, legenda polskiego budownictwa. Tak wspominali go
licznie zgromadzeni współpracownicy z „Petrobudowy”, MZRiP, płockiej
Politechniki. Osobiste refleksje, liczne anegdoty, ciekawe opowieści
ilustrujące styl pracy i osobowość dyrektora Roguckiego wypełniły wieczór.
Wszyscy zapamiętali obraz, gdy w rozpiętej koszuli i lekkim gabardynowym
płaszczu w najmroźniejsze dni energicznie przemierzał plac budowy
Petrochemii, zawsze wśród ludzi, którymi mądrze i stanowczo kierował.
Spotkanie prowadzili inż. Tadeusz Kulas i prof. dr hab. inż. Jacek Kubissa –
Prorektor Politechniki Warszawskiej ds. Szkoły Nauk Technicznych i
Społecznych w Płocku. Barwny zawodowy życiorys Antoniego Roguckiego
przytoczył inż. Tadeusz Kulas.
Antoni Rogucki urodził się
w 1909 r. w Morawcu na terenie byłej Czechosłowacji. Studia politechniczne
ukończył we Lwowie. Przed II wojną światową kierował budową fabryki
samolotów w Mielcu, po wojnie wszystkie siły i zdolności poświęcił odbudowie
Wrocławia, a następnie wznoszeniu Nowej Huty – ogromnej Koksochemii i całego
miasta wyrosłego w ciągu kilku lat na podkarpackich polach. Kierował budową
wielu innych kombinatów na terenie południowej Polski. Gdy w 1960 r.
rozpoczęto budowę Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych
przybył do Płocka, z którym związał swe życie na okres 20 lat. Stanął na
czele Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego „Petrobudowa”. Mając
dobrany zespół współpracowników wzniósł największy kombinat petrochemiczny w
Europie, a obok niego wiele osiedli mieszkaniowych, zakłady „Cotex”, Fabrykę
Maszyn Żniwnych, teatr, szpital na Winiarach, szkoły i domy kultury, a także
obiekty w Kutnie, Sierpcu, Płońsku, Włocławku. Pracę zawodową łączył z
działalnością społeczną. Był radnym WRN i URN oraz przewodniczącym
Wojewódzkiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Za swoje liczne zasługi
nagrodzony Orderem Sztandaru Pracy II klasy i Orderem Budowniczego Polski
Ludowej. Zmarł w 1983 r. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w
Warszawie. Płocczanie uczcili jego pamięć Aleją im. Antoniego Roguckiego na
osiedlu Łukasiewicza.
Prowadzący spotkanie: inż. Tadeusz Kulas i prof. Jacek Kubissa
Uczestnicy wieczoru wspomnień o Antonim Roguckim
Sztuka Tworzenia
– Halina Płuciennik
Trzecie spotkanie z cyklu
Sztuka tworzenia, które odbyło się w Towarzystwie Naukowym Płockim 16
listopada 2006 r. poświęcone było sztuce robienia zdjęć, a bohaterką była
znana płocka artystka, fotograf Halina Płuciennik, która od wielu lat jest
również członkiem TNP. Na początek zwróciła uwagę na fakt, iż w ostatnich
latach bardzo zmieniła się technika fotograficzna. Obecnie powszechna stała
się fotografia cyfrowa, która pozwala robić zdjęcia w zasadzie każdemu, a
ponadto daje szerokie możliwości pracy z gotowym zdjęciem, pozwala dowolnie
manipulować obrazem. Kiedy istniała fotografia analogowa też oczywiście
stosowano fotomontaż, ale polegał on na czymś zupełnie innym niż dzisiejsza
obróbka zdjęć w komputerze. Niewątpliwie fotografia sprzed epoki cyfrowej
zmuszała do głębszej refleksji, była bardziej przemyślana. Większa była
wtedy radość z udanego zdjęcia, kiedy do dyspozycji był film 36-klatkowy.
Dziś możemy robić nieskończenie wiele zdjęć aparatem cyfrowym.
Halina Płuciennik
podkreślała, że fotografia zmieniła jej życie. Zauważyła, że to taka dziwna
dziedzina twórczości, która pozwala tworzyć nawet komuś, kto tego pragnie,
ale z różnych przyczyn, czasem nawet z braku wystarczającego talentu, nie
może lub nie chce stanąć z pędzlem przed sztalugą.
Artystka mówiła, że
najchętniej fotografuje przyrodę, zabytki, a także ludzi, nie przepada
natomiast za reportażem. Prezentując swoje wielkoformatowe prace, często
pełne magii, przypominające obrazy impresjonistów, wielokrotnie podkreślała,
że w fotografii często trzeba się spieszyć. Szczególnie malowniczy widok
trwa bowiem zwykle bardzo krótko, wystarczy niewielka zmiana kąta padania
promieni światła i efekt znika, cienie szybko się poruszają. A przede
wszystkim fotograf musi być znakomitym i uważnym obserwatorem, tylko wtedy
jest w stanie dostrzec coś czego przeciętny człowiek w zabieganym życiu nie
zauważa na swej drodze. Halina Płuciennik żartowała, że dzięki temu fotograf
przy okazji zdobywa dodatkową wiedzę, uczy się tajników meteorologii,
zgłębia botanikę.
Halina Płuciennik
opowiedziała też nieco o różnych możliwościach jakie daje aparat
fotograficzny, o tym jak można tworzyć niezwykłe ujęcia stosując różne
obiektywy, zmieniając ostrość i jej głębię, niedoświetlając lub
prześwietlając obraz.
Oprócz ciekawej opowieści
o sztuce tworzenia zdjęć uczestników zachwycały wspaniałe fotografie, które
prezentowała Halina Płuciennik.
Halina Płuciennik z pasją opowiadała o robieniu zdjęć.
Bolesław Jędrzejewski
(1896-1987) – w 110. rocznicę
urodzin
15 listopada 2006 roku w
Towarzystwie Naukowym Płockim miał miejsce odczyt ks. prof. dr hab. Michała
M. Grzybowskiego Bolesław Jędrzejewski W 110. rocznicę urodzin.
Bolesław Jędrzejewski żył
w latach 1896 - 1987. Był prawnikiem, pedagogiem, działaczem społecznym. W
okresie międzywojennym pracował jako nauczyciel historii w płockich
gimnazjach: Żeńskim im. Reginy Żółkiewskiej i Państwowym im. Władysława
Jagiełły oraz jako sędzia grodzki. W czasie II wojny światowej czynnie
działał w podziemiu. Prowadził wywiad gospodarczy, był przewodniczącym
Wojskowego Sądu Specjalnego, współredagował pismo ruchu oporu Jutrzenka
Wolności. W styczniu 1943 r. został mianowany Delegatem Rządu RP na
powiat płocki. Po wojnie Bolesław Jędrzejewski zasłużył się dla odbudowy
sądownictwa w Płocku oraz Towarzystwa Naukowego Płockiego, zwłaszcza
zabezpieczenia jego zbiorów i szybkiego uruchomienia Biblioteki im.
Zielińskich. W latach 1945-1949 pełnił funkcję Prezesa TNP. W 1949 r.
osadzony w więzieniu przez władze komunistyczne, po odzyskaniu wolności
podjął pracę zawodową i społeczną. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu
Odrodzenia Polski w 1985 r.
Dyskusja po odczycie obfitowała w osobiste wspomnienia
słuchaczy i członków rodziny poświęcone postaci Bolesława Jędrzejewskiego.
Publikacje Sekcji Pedagogicznej TNP
6 listopada 2006 r.
Sekcja Pedagogiczna zorganizowała sesję, na której zaprezentowane zostały
najnowsze wydawnictwa opracowane przez członków sekcji. Spotkanie
poprowadziła Wiceprzewodnicząca Sekcji Pedagogicznej dr Dorota Dądzik, a
autorzy omówili
swoje książki. Były to: monografia poświęcona Aleksandrowi Kamińskiemu
autorstwa prof. Józefa Półturzyckiego, Przyszłość pracy
Ettore Gelpiego pod red. prof. Eugenii Anny Wesołowskiej, Edukacja
ustawiczna w ujęciu brytyjskim Aliny Matlakiewicz, Wielkość –
Tradycja – Pamięć 1798 – 1855 – 2005 Adam Mickiewicz pod redakcją prof.
Zbigniewa Kruszewskiego i prof. Józefa Półturzyckiego oraz
Toruńsko-Płockie Studia Dydaktyczne, których redaktorem naczelnym jest
prof. Józef Półturzycki.
XXIII Ogólnopolski Sejmik Rodzinny
W dniach 27-28
października 2006 r. Katolickie Stowarzyszenie Civitas Christiana
zorganizowało wspólnie z Towarzystwem Naukowym Płockim XXIII Sejmik
Rodzinny, który odbywał się pod hasłem Godność człowieka niezbywalnym
prawem i fundamentem ładu społecznego. Honorowy Patronat nad imprezą
objął Biskup Płocki ks. prof. dr hab. Stanisław Wielgus. Obrady poprzedziła
Msza Św. w płockiej Katedrze. Następnie uczestnicy przenieśli się do
siedziby Towarzystwa Naukowego Płockiego. Gości powitał Prezes TNP prof.
ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski oraz Przewodniczący O/Mazowieckiego
KSCCH Krzysztof Zwierzyński. Wiceprezes TNP ks. prof. dr hab. Michał
Grzybowski opowiedział krótko o Towarzystwie Naukowym Płockim. Następnie z
referatami wystąpili: ks. dr Remigiusz Stacherski – Godność człowieka w
nauce społecznej Kościoła oraz prof. dr Józefina Hrynkiewicz –
Godność rodziny w okresie przemian. Po przerwie referaty zaprezentowali:
psycholog Barbara Chlewińska – Godność małżeństwa i rodziny, asystent
kościelny O/Miejskiego KSCCH w Płocku ks. dr Daniel B. Kwiatkowski –
Duszpasterska troska o rodzinę w dzisiejszym kontekście kulturowym,
pełnomocnik Prezydenta Płocka ds. organizacji pozarządowych Kazimierz
Cieślik – Płockie organizacje pozarządowe w służbie rodzinie,
psycholog Ewa Bielicka-Piesyk – Świat polskiego biznesu a prawo człowieka
do życia i rozwoju oraz Jacek Stróżyński – Spór o godność i wolność
człowieka podstawowym kryterium podziałów politycznych. Obrady
zakończyła dyskusja.
W sobotę, drugiego dnia
Sejmiku Rodzinnego uczestnicy rozpoczęli wizytę w TNP od pokazu
starodruków ze zbiorów Biblioteki im. Zielińskich. Następnie rozpoczął się
panel dyskusyjny pod tytułem Polityka rodzinna państwa – ocena,
perspektywy, w którym uczestniczyli, m.in. senatorowie: Mieczysław
Augustyn, Ewa Tomaszewska oraz prof. Zbigniew Trybuła.
Referat wygłasza prof.
Józefina Hrynkiewicz
Odpowiedzialność
prawna członków zarządu spółek kapitałowych
23 października 2006 r. z odczytem pt.
Odpowiedzialność prawna członków zarządu spółek kapitałowych wystąpił w
Towarzystwie Naukowym Płockim Waldemar Podel.
Prelegent jest radcą prawnym,
syndykiem, nadzorcą sądowym. Był założycielem Mazowieckiego Stowarzyszenia
Syndyków, Likwidatorów i Sanatorów, w którym sprawuje funkcję Prezesa. Jest
członkiem TNP. Autor publikacji z zakresu prawa gospodarczego, w tym
książek: Wzory umów i pism w działalności gospodarczej. Komentarz,
orzecznictwo, piśmiennictwo, podatki, przepisy (wyd. 3, Warszawa 2006)
oraz Nowe prawo upadłościowe. Praktyczny przewodnik dla przedsiębiorców
(Warszawa 2004). Zajmuje się również prowadzeniem szkoleń dotyczących
zagadnień prawnych, adresując je w szczególności do przedsiębiorców.
Praktykę prawniczą łączy z pracą naukową jako doktorant w Instytucie Nauk
Prawnych PAN.
Odczyt, któremu towarzyszyła prezentacja
multimedialna, Waldemar Podel rozpoczął od ogólnej charakterystyki zarządu w
spółkach kapitałowych. Następnie omówił zagadnienia związane z różnymi
rodzajami odpowiedzialności członków zarządu, tj.: odpowiedzialność
dyscyplinarna, cywilnoprawna, za zobowiązania spółki, odpowiedzialność
wynikająca z prawa pracy, a także prawa upadłościowego i naprawczego.
Prelegent przedstawił też szereg innych kwestii związanych z
odpowiedzialnością członków zarządu, a na koniec zaprezentował praktyczne
wskazówki działań przeciwko lub w celu ochrony praw członków zarządu.
Słuchacze zostali zapoznani z wykazem
najważniejszych źródeł obowiązków członków zarządu spółek kapitałowych m.in.
w zakresie prawa cywilnego, korporacyjnego, finansowego, gospodarczego oraz
informacji niejawnych, a nawet w kwestiach ekologii.
Uczestnicy spotkania
otrzymali skrypty zawierające m.in. wyciąg z przepisów oraz wybór
orzecznictwa.
citius, altius, fortius -
sens przywództwa w epoce
zerwanej ciągłości
Łacińskie hasło citius,
altius, fortius (szybciej, wyżej, mocniej) znane jest powszechnie jako
dewiza ruchu olimpijskiego.
Treść
tego hasła odnosi się nie tylko do wysiłku fizycznego lecz obejmuje także
wartości moralne, jest wyrazem samodoskonalenia i dążenia do sukcesu drogą
uczciwej i wytrwałej pracy. Citius, altius, fortius to
również nazwa inicjatywy społecznej na rzecz promowania ponadczasowych
wartości w przywództwie, której autorem i propagatorem jest Robert Krool.
Robert Krool – ekonomista
i socjolog, od kilkunastu lat przedsiębiorca, od 2001 r. działa jako
niezależny ekspert w dziedzinie przywództwa i zarządzania sprzedażą. Pełnił
funkcję członka zarządu lub rad nadzorczych przedsiębiorstw w Polsce, w
Austrii i na Węgrzech. Posiada bogate doświadczenie w reorganizacji
przedsiębiorstw (m.in. TP S.A., Huta Szczecin, TUnŻ Compensa). Wspiera radą
i pomysłem osoby publiczne i szefów firm. Do grona jego klientów należą
m.in. Agora, Lukas Bank, Grupa ING, TP S.A., PZU Życie i in. Autor kilku
książek: Standardy kierowania zespołem handlowym, Droga do zysków
i satysfakcji oraz Dyskretny urok wystąpień publicznych (z
Piotrem Kraśko i Tomaszem Kammelem). Stale współpracuje z Centrum
Gospodarczym Infor-Training i Gazetą Prawną.
16 października 2006 r. w
Towarzystwie Naukowym Płockim Robert Krool wygłosił odczyt zatytułowany
Citius, altius, fortius – sens przywództwa w epoce zerwanej ciągłości.
Było to bardzo barwne, merytoryczne wystąpienie, poparte szeregiem
przykładów, a dowiedzieć się można było wielu ciekawych, zaskakujących prawd
dotyczących przywództwa czy szerzej – dążenia do sukcesu. Prelegent wyraźnie
podkreślał, że sam sukces oślepia i niczego nie uczy, najbardziej
wartościowej wiedzy dostarczają porażki, powiedzenie, że uczymy się na
błędach znajduje pełne uzasadnienie w teorii przywództwa. Aby można
mówić o przywództwie, w działaniach muszą ujawniać się takie formy jak:
optymalizacja, innowacja, kreatywność. Gdy tego zabraknie mamy do czynienia
z administracją. Prelegent zachęcał do lektury encyklik Jana Pawła II
poświęconych ekonomii, które są znakomitym dziełem przywódczym. Podczas
wykładu padło wiele interesujących sentencji, m.in. że drogą do sukcesu jest
specjalizacja i doskonałość w pomysłach i działaniach. Myślą godną uwagi dla
każdego kto chce osiągnąć sukces powinno być motto zawodowe Roberta Kroola:
Jesteśmy tak dobrzy jak nasz ostatni pomysł. Trzeba również pamiętać,
że aby osiągnąć sukces należy myśleć pozytywnie.
Posiedzenie Płockiego Oddziału
Polskiego Towarzystwa Urologicznego
13 października 2006 r. w
siedzibie Towarzystwa Naukowego Płockiego odbyło się posiedzenie
Mazowieckiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Urologicznego. Przewodniczącym
Komitetu Organizacyjnego był dr n. med. Grzegorz Pydziński, Ordynator
Oddziału Urologii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Płocku, a w skład
Komitetu weszli lekarze urolodzy z tego oddziału. Towarzystwo Naukowe
Płockie było współorganizatorem posiedzenia. Obrady miały charakter
interdyscyplinarny i oprócz mazowieckich urologów uczestniczyli w nich
również specjaliści w zakresie dermatologii, bowiem tematem głównego wykładu
były zmiany na skórze i błonach śluzowych narządów płciowych zewnętrznych.
Ponad godzinny wkład i prezentację na ten temat przygotował prof. dr hab. n.
med. Sławomir Majewski, Kierownik Kliniki Dermatologii i Wenerologii
Akademii Medycznej w Warszawie, Dyrektor Centrum Diagnostyki i Leczenia
Chorób Przenoszonych Drogą Płciową w Warszawie. Niestety Profesor nie mógł
przybyć do Płocka i w jego zastępstwie wystąpił dr Tomasz Pniewski. Po
wykładzie uczestnicy spotkania mieli jeszcze wiele pytań do prelegenta.
Druga część posiedzenia miała charakter ściśle urologiczny. Dr Ryszard
Mońdziel z Oddziału Urologii WSzZ w Płocku omówił zagadnienia raka gruczołu
krokowego w oparciu o materiał zebrany w płockiej placówce. Dr n. med.
Grzegorz Pydziński omówił własną metodę znieczulania do zabiegów URSL (przezcewkowe
usuwanie kamieni z moczowodu).
W przerwie obrad
uczestnicy zwiedzili zabytkowe wnętrza Towarzystwa Naukowego Płockiego i
obejrzeli starodruki (głównie o tematyce medycznej) ze zbiorów Biblioteki
im. Zielińskich, które zaprezentowała Dyrektorka Biblioteki Grażyna
Szumlicka-Rychlik.
Na zakończenie głos zabrał
ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski, Wiceprezes TNP, który krótko
przedstawił uczestnikom posiedzenia historię Płocka i Towarzystwa Naukowego
Płockiego.
Przy mównicy dr n. med.
Grzegorz Pydziński
Aparaty fotograficzne XX wieku
W dniu 5 października 2006 r. w Towarzystwie
Naukowym Płockim miał miejsce wernisaż wystawy
Aparaty fotograficzne XX
wieku z kolekcji Pawła Śliwińskiego.
Właściciel eksponatów, absolwent płockiej
Jagiellonki i Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, członek TNP, pełni
obecnie funkcję Prezesa PKS w Płocku. Jest wielbicielem przedmiotów
zabytkowych, szczególnie związanych z fotografią.
Na wystawie zaprezentowano ponad 70 aparatów
fotograficznych wyprodukowanych od początku XX wieku do czasów współczesnych
oraz obiektywy, światłomierze, zabytkowe futerały i inne akcesoria
fotograficzne.
Kolekcję można oglądać w siedzibie Towarzystwa
Naukowego Płockiego do 3 listopada 2006 r.
Otwarcia wystawy dokonali
wspólnie Prezes TNP Zbigniew Kruszewski (drugi od
lewej) i Paweł Śliwiński (pierwszy od lewej).
28 września 2006 r. w
Towarzystwie Naukowym Płockim odbyło się spotkanie z cyklu „Sztuka
tworzenia”. Tym razem poświęcone było malarstwu, a bohaterem był Tadeusz
Zaremba, artysta plastyk, konserwator dzieł sztuki, były wieloletni dyrektor
Muzeum Mazowieckiego w Płocku. Zaprezentował słuchaczom podstawowe
informacje nt. technik malarskich – rodzajów stosowanych podobrazi, farb,
narzędzi do ich nakładania. Swoją opowieść zaczął jednak od porównania
sztuki tworzenia malarstwa do aktu stworzenia świata. Zasugerował więc pewną
boskość artysty. Jednocześnie jednak, porównując malarstwo z innymi
sztukami, zauważył, że jest ono najprostszą ze sztuk. Przyznał, że w
zasadzie do malowania nie jest konieczna wiedza teoretyczna, żeby dzieło się
udało najbardziej konieczna jest chęć – trzeba mieć potrzebę tworzenia,
jeśli ktoś tworzy z innych pobudek, dzieło raczej nie będzie udane. Zwrócił
też uwagę na podstawowy podział sztuki na realistyczną i abstrakcyjną. W
każdym przypadku jest kilka sposobów interpretacyjnych, które mogą opierać
się m.in. na inspiracji, naśladowaniu, kontynuacji czy negacji. Twórca musi
dokonać wyboru- czy lepiej mu będzie tworzyć realistycznie czy
abstrakcyjnie. Prawdziwy Każdy artysta wypracowuje swój własny styl.
Przejawia się on powtarzaniem pewnego efektu, który jest dla niego właściwy.
Każdy też ma swoją ulubioną perspektywę, często swoje ulubione kolory.
Artystę charakteryzuje też czy stosuje pewne skróty, w jakich partiach
obrazu.
Tadeusz Zaremba
opowiedział co jest potrzebne żeby tworzyć. Przede wszystkim trzeba jednak
wybrać najpierw technikę. Każdą z n ich omówił, przedstawił zalety i
trudności. Najszybszą i najtańszą techniką jest akwarela, ale nie jest
najprostsza. Podobny do akwareli jest gwasz, ale w przeciwieństwie do tej
pierwszej techniki, stosuje się w nim barwniki kryjące i biel, w akwareli
barwy są przezroczyste. W przypadku technik takich jak pastel, tempera, olej
czy akryle różnica między nimi wynika z rodzaju spoiwa.
Dużo uwagi prelegent
poświęcił technice olejnej, zwanej królową technik.
Publiczność miała na
koniec jeszcze kilka pytań do Tadeusza Zaremby, m.in. od czego zwykle
zaczyna malować, jak ocenia wykorzystanie aparatu fotograficznego przez
malarzy.
Tadeusz Zaremba
podsumowując spotkanie powrócił do początkowej tezy, że malując tworzymy
świat, prawie jak Bóg w akcie stworzenia. Podkreślił, że tworzenie ma pewną
magiczną moc, która daje dużą siłę i wiarę w siebie.
Kultura literacka Płocka w średniowieczu
25 września 2006 r. w Towarzystwie Naukowym
Płockim odbyła się promocja książki Cezarego K. Święckiego Kultura
literacka Płocka w średniowieczu.
Autor publikacji jest
rodowitym Płocczaninem. Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim.
Doktoryzował się w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w
Warszawie. Zajmuje się głównie problemami literatury polskiego i
niemieckiego średniowiecza, historią książki rękopiśmiennej i bibliotek
klasztornych oraz kulturą monastyczną. Na stałe mieszka w Berlinie.
Praca dr Cezarego
Święckiego, owoc wieloletnich badań źródłowych, ukazuje książęcy i biskupi
Płock jako ważny ośrodek kultury piśmienniczej. Prezentuje dzieje płockiego
księgozbioru katedralnego. Opisuje fenomen zachowanych i zaginionych
zabytków takich jak: Kodeks Gertrudy, Codex aureus pultoviensis,
Biblia płocka, Ewangeliarz księżnej Anastazji, graduał
Świętosława z Wilkowa, Stella chori plocensis, płockie antyfonarze
diecezjalne i innych.
Studium, w jakimś stopniu
pionierskie, pozwala docenić rolę Płocka jako jednego z głównych ośrodków
polskiej kultury dawnych wieków.
Europejskie Dni Dziedzictwa 2006
Zróżnicowanie kulturowe regionu:
Płock i okolice
W ramach Europejskich Dni
Dziedzictwa 5 września 2006 r. w siedzibie TNP odbyła się konferencja pt.:
Zróżnicowanie kulturowe regionu: Płock i okolice, którą Towarzystwo
Naukowe Płockie przygotowało we współpracy z Instytutem Etnologii i
Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Muzeum Mazowieckim w
Płocku.
Pomysłodawcą
przedsięwzięcia był dr Tadeusz Baraniuk, pracownik Instytutu Etnologii i
Antropologii Kulturowej UW, członek TNP.
Otwarcia konferencji
dokonał Wiceprezes TNP ks. prof. Michał Grzybowski, a w problematykę
wprowadził dr Tadeusz Baraniuk. Pierwszą część poprowadziła dr Katarzyna
Waszczyńska z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, która
wygłosiła również referat zatytułowany Czym jest tożsamość? Rozważania
metodologiczne a rzeczywistość regionalnego zróżnicowania kultury. Było
to wystąpienie o charakterze ogólnym, prelegentka podkreśliła, iż istnieje
bardzo wiele płaszczyzn, które mogą być podstawą utożsamiania się jednostki
z grupą.
Kolejne referaty miały
już ścisły charakter i podejmowały zagadnienia etnologiczne związane z
Płockiem i jego okolicami. Przypadek Płocka w kontekście tematu
Wielokulturowa czy homogeniczna przestrzeń NIEmetropolii zanalizowała
Magdalena Lica-Kaczan z Działu Etnografii Muzeum Mazowieckiego w Płocku.
Wyniki swoich badań terenowych poprzedziła zdefiniowaniem pojęcia
wielokulturowości. Omówiła zarówno korzyści płynące z tego zjawiska, jak i
problemy (marginalizacja, konflikty). Analiza zagadnienia przekonała, że w
Płocku jest wielu cudzoziemców różnych narodowości, m.in. wśród sportowców
Wisły czy pracowników Orlenu i CNH Polska. Są też lekarze z Mongolii,
Witnamczycy zajmujący się gastronomią. Ciągle jednak istnieją liczne
bariery, więc niewielu cudzoziemców ma bliższe kontakty z płocczanami. W
mieście niewątpliwie brakuje miejsc spotkań różnych kultur.
Dr Tadeusz Baraniuk
przedstawił referat pt.: Radziwiacy i płocczanie, czyli o społecznym
tworzeniu wizerunku sąsiada. Omówił mechanizm tworzenia wizerunku
„innego”, u którego dostrzegamy odmienny język, wygląd, swoiste obyczaje i
moralność. Przedstawił sposoby wzajemnego postrzegania się płocczan i
radziwian.
Na temat Romów w Płocku
mówiła dr Agnieszka Kowarska z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej
UW.
Drugą część konferencji
poprowadził prof. dr hab. Lech Mróz, Dyrektor Instytutu Etnologii i
Antropologii Kulturowej UW. Pierwszy referat po przerwie wygłosił dr Jerzy
Szałygin z Ośrodka Ochrony Zbiorów Publicznych w Warszawie. Mówił na temat
osadnictwa olęderskiego w okolicach Płocka. Początki osadnictwa przybyszów z
terenów Holandii sięgają 1759 r., proces ten wygasł około roku 1945.
przejawy osadnictwa olęderskiego miały głównie charakter materialny (krowy
holenderskie, sery, koszykarstwo), mniej było duchowych.
Anita Broda z Państwowego
Muzeum Etnograficznego w Warszawie przygotowała temat Mariawityzm –
historia i współczesność w setną rocznicę wydarzeń płockich. Warto w tym
miejscu podkreślić, że na konferencję przybyli przedstawiciele Kościoła
Starokatolickiego Mariawitów z Biskupem Naczelnym Zdzisławem Marią
Włodzimierzem Jaworskim.
O odrębnościach na tle
religijnym mówił również Grzegorz Piaskowski z Działu Etnografii Muzeum
Mazowieckiego w Płocku, który wygłosił referat pt.: Przejawy religijności
dalekowschodniej wśród mieszkańców Płocka i okolic. Zarys zjawiska i relacji
międzyreligijnych. Prelegent nawiązał m.in. do zdarzenia z 1984 r. kiedy
w TNP odbyło się spotkanie organizacyjne Towarzystwa Przyjaźni
Polsko-Indyjskiej.
Ostatni referat wygłosił
Paweł Krzyworzeka z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW –
Murzynowo po latach. Odkrywanie etnografii Jacka Olędzkiego. W
wystąpieniu poświęconym osobie nieżyjącego już naukowca prelegent
podkreślał, iż Jacek Olędzki był twórcą nowoczesnej etnografii, specjalistą,
który wyprzedzał swoją epokę.
Obie części konferencji
zakończyły się ożywioną dyskusją, co świadczyło, że problematyka wzbudza
emocje i była warta podjęcia. Dowodem na to jest też fakt, że konferencja
zgromadziła blisko 70-osobową publiczność.
Magdalena Lica-Kaczan
mówiła na temat wielokulturowości Płocka
EUROPEJSKIE DNI
DZIEDZICTWA 2006
TRADYCJE PŁOCKIEGO
SZKOLNICTWA
W 2006 r. Płock po raz
drugi włączył się w obchody Europejskich Dni Dziedzictwa. Uczestniczyło w
nich również Towarzystwo Naukowe Płockie. W dniu inauguracji obchodów, 1
września, otwarto w TNP wystawę Tradycje płockiego szkolnictwa.
Zaprezentowano archiwalia ze zbiorów Biblioteki im. Zielińskich TNP
dotyczące trzech płockich szkół: Małachowianki,
Jagiellonki i
nieistniejącego już Gimnazjum Żeńskiego im. Reginy Żółkiewskiej. Na wystawie
można zobaczyć szereg unikatowych dokumentów, m.in. rękopiśmienne Przepisy
Szkoły Wojewódzkiej Płockiej (Małachowianka) z lat 1819-1829 spisane przez
Rektora Kajetana Morykoniego. Bardzo ciekawe są albumy do ćwiczenia
kaligrafii czy też Atlas z ręcznie wykonanymi przez uczniów mapami z lat 20.
XIX w., a także inne prace uczniów: opisy wsi mazowieckich czy teksty do
szkolnych gazetek. Zaprezentowano też dziewiętnastowieczne świadectwa
szkolne i dzienniczki uczniów. Ponadto można zobaczyć jeszcze wiele innych
rękopisów, druków, podręczników i archiwalnych fotografii.
Wystawa jest
czynna do 22 września.
Płocka sztuka sakralna
Od 1
do 23 sierpnia 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie zaprasza na wystawę
fotografii Tomasza Gałązki zatytułowanej Płocka sztuka sakralna.
Autor jest członkiem TNP. Fotografuje od wielu lat. Aktualna wystawa składa
się z 30 prac, które prezentują płocką sztukę sakralną różnych wyznań. Część
fotografii ma charakter realistyczny, większość jednak została przez autora
poddana obróbce cyfrowej. W efekcie niektóre ze zdjęć stanowią kompilację
różnych elementów.
Dylematy rozwoju województwa mazowieckiego
20 czerwca 2006 r.
gościem Towarzystwa Naukowego Płockiego był Marszałek Województwa
Mazowieckiego, członek TNP Adam Struzik, który wygłosił odczyt zatytułowany
Dylematy rozwoju województwa mazowieckiego. Marszałek podkreślał
wzrost znaczenia województwa mazowieckiego, jaki nastąpił po wejściu Polski
do Unii Europejskiej, co wynika z faktu, iż jest to region położony
centralnie w przestrzeni europejskiej i stanowi przecięcie najważniejszych
połączeń transportowych. Również na tle kraju Mazowsze charakteryzuje się
najwyższym potencjałem gospodarczym, naukowym, ludnościowym itp. W sumie
tworzy to więc ogólnie korzystny obraz regionu. Niemniej jednak, jak
zauważył Marszałek, problemy również istnieją. Głównym z nich jest silne
zróżnicowanie przestrzenne potencjałów społeczno-gospodarczych oraz procesów
rozwojowych wewnątrz województwa. Tym samym jednym z zasadniczych dylematów
w rozwoju Mazowsza jest potrzeba zwiększenia spójności regionu. Ważną
kwestią, nad którą pracują władze województwa jest też opracowanie metody
zwiększenia konkurencyjności regionu. Główną formułą na bazie której dąży
się do rozwiązywania tych problemów jest formuła równoważenia rozwoju, czyli
działania mające na celu zwiększenie spójności województwa. Adam Struzik
powiedział też o podstawowym dokumencie zawierającym diagnozę problemów i
propozycje rozwiązań. Jest to przyjęta 29 maja 2006 r. przez Sejmik
Województwa Strategia rozwoju województwa mazowieckiego do 2020 r.
Następnie Marszałek przedstawił wynikające z dokumentu dylematy rozwoju
regionu i proponowane recepty poprawy sytuacji. Pierwszym postulatem jest
wzrost innowacyjności i konkurencyjności regionu, m.in. poprzez rozwój
najbardziej znaczących ośrodków akademickich, przepływ nowoczesnych
technologii i wspomaganie rozwoju przedsiębiorczości. Drugi postulat to
wzmocnienie powiązań metropolii warszawskiej z otoczeniem regionalnym,
krajowym i międzynarodowym poprzez poprawę jakości połączeń transportowych i
rozwój infrastruktury lotniczej. Trzecią istotną kwestią podnoszoną w
Strategii rozwoju... jest aktywizacja i modernizacja obszarów
pozametropolitalnych. Ma się to dokonać drogą podnoszenia standardów
technicznych połączeń obwodowych w regionie, zwiększenia przepraw mostowych
oraz wzmacniania potencjału rozwojowego ośrodków subregionalnych. Ponadto
Marszałek Struzik zwrócił też uwagę na inny ważny problem Mazowsza – sprawy
rolnictwa. Podstawą rozwoju w tym obszarze będzie poprawa warunków życia na
wsi, wspieranie modernizacji gospodarstw i rozwój agroturystyki. Ostatnim,
ale również ważnym zagadnieniem poruszonym przez Marszałka była ochrona i
rewaloryzacja środowiska przyrodniczego, m.in. poprzez zwiększenie
lesistości regionu i poprawę jakości wód.
Po wystąpieniu Marszałka
Adama Struzika gospodarz spotkania Prezes TNP Zbigniew Kruszewski
poprowadził dyskusję, podczas której padło jeszcze wiele pytań. Na każde z
nich Marszałek starał się udzielić wyczerpującej odpowiedzi. Spotkanie
zgromadziło ponad 60 słuchaczy.

Odczytowi Marszałka Struzika towarzyszyła
prezentacja multimedialna.
Kwiaty
13 czerwca 2006 r. w sali
wystawowej Towarzystwa Naukowego Płockiego otwarta została wystawa
fotografii Janusza Jerzego Pysiaka pt. Kwiaty. Jest to wystawa
jubileuszowa z okazji 50-lecia twórczości. Prof. zw. dr hab.
inż. Janusz Jerzy Pysiak, z pochodzenia wilnianin, od wielu lat
mieszka w Płocku. Przygodę z fotografią rozpoczął w 1956 r., kiedy za
pierwsze zarobione pieniądze kupił aparat fotograficzny Beltica II, a rok
później pierwszą lustrzankę Exa. Przez długie lata fotografował „do
szuflady” – w domu, w górach oraz podczas podróży zagranicznych, m.in. do
Pekinu, Budapesztu, Pragi, Moskwy, Mińska, Nowosybirska, Ałma-Aty,
Darmstadt, Lipska, Jeny, Paryża, Lyonu, Marsylii, Barcelony, Wilna, Kowna,
Rygi, Tallina, Helsinek, Jerozolimy, Wenecji, Rzymu, Asyżu oraz na Monte
Cassino i na Korsyce. Ulubionym tematem Janusza Jerzego Pysiaka od zawsze
jest pejzaż, także miejski, ale nie stroni też od portretu czy aktów. Swoje
fotografie pokazał publicznie dopiero w 1995 r. w płockim Klubie Książki i
Prasy. Potem przyszły kolejne wystawy indywidualne (9), m.in. w Domu
Darmstadt, w Ratuszu i w siedzibie Politechniki Warszawskiej w Płocku, a
także w Zakopanem i w Janowie Podlaskim. Brał udział w wystawach zbiorowych
(32) w kraju i za granicą (7), m.in. w Niemczech, na Litwie i w Mołdawii.
Janusz Jerzy Pysiak od
1995 r. jest członkiem Płockiego Towarzystwa Fotograficznego im. Aleksandra
Macieszy. Jest również członkiem Okręgu Mazowieckiego Związku Polskich
Fotografów Przyrody oraz członkiem rzeczywistym Stowarzyszenia Twórców
Fotoklub Rzeczypospolitej Polskiej z tytułem artysty fotografika. Posiada
tytuł Zasłużonego Działacza Kultury. Od 1972 r. jest członkiem Towarzystwa
Naukowego Płockiego.
Janusz Jerzy Pysiak jako
temat wystawy jubileuszowej wybrał kwiaty. Ekspozycja prezentuje kwiaty
charakterystyczne dla wszystkich pór roku w różnych ujęciach – można
zobaczyć całe rabaty kwiatowe bądź też fotografie przedstawiające w dużym
zbliżeniu tylko jeden kwiat. Podczas uroczystego otwarcia list gratulacyjny
w imieniu Zarządu TNP odczytał Wiceprezes TNP Marian Chudzyński, a dyplom
Płockiego Towarzystwa Fotograficznego wręczył jego Prezes Artur Kras. Z
gratulacjami i odznaczeniem dla Profesora Pysiaka przybyli również
przedstawiciele Stowarzyszenia Twórców Fotoklub Rzeczypospolitej Polskiej:
Małgorzata Dołowska i Mieczysław Cybulski (Prezes).
Wystawę można oglądać do
15 lipca.

Fragment ekspozycji.

Uroczyste otwarcie wystawy. Od lewej: autor
J. Pysiak, M. Chudzyński, J. Chojnacki i A. Kras.
rok języka polskiego w tnp.
aktualne problemy językoznawcze
O mowo polska, ty
ziele rodzime,
Niech Cię przyjmę
w otwarte ramiona;
Ty będziesz
kwieciem tych pól ubarwiona (…)
Stanisław Wyspiański
Uchwałą Senatu RP rok 2006 został
ustanowiony Rokiem Języka Polskiego. Dlatego też
Sekcja Filologiczna
Towarzystwa Naukowego Płockiego zorganizowała 7 czerwca 2006 r.
konferencję pt. Rok języka polskiego w TNP. Aktualne problemy
językoznawcze.
W uchwale Senatu RP w sprawie ustanowienia
roku 2006 Rokiem Języka Polskiego czytamy: Polszczyzna łączyła w
przeszłości i łączy dziś wszystkich Polaków, bez względu na miejsce
zamieszkania, wiek, poglądy polityczne i wszelkie inne różnice czy
odrębności. Nie ma innego dobra tak powszechnego i tak ważnego dla na
nas wszystkich jak język ojczysty.
(…) W Roku Języka Polskiego należy
pokazywać polszczyznę w jej bogactwie i w całej różnorodności – od
języka ogólnego do odmian regionalnych i gwar ludowych, w których często
wyraża się kultura małych ojczyzn (…).
Wejście do Unii Europejskiej
spowodowało, że troska o polszczyznę nabrała nowego wymiaru: nasz język
stał się piątym (pod względem liczby użytkowników) językiem Unii
Europejskiej i istnieje duża szansa na to, by stał się także jednym z
najważniejszych języków europejskich.
Konferencję językoznawczą w TNP rozpoczął
dr Adam Wróbel referatem Wpływy dialektu mazowieckiego na gwary
pograniczne – Kujaw i Ziemi Dobrzyńskie, przedstawiając
charakterystyczne cechy dialektu mazowieckiego; dużym walorem
wystąpienia były zapewne niezwykle ciekawe przykłady. Mgr Danuta
Rychlewska – Przewodnicząca Sekcji Filologicznej TNP w wystąpieniu
Wyrazy modne i nadużywane poruszyła najbardziej aktualne problemy
językoznawcze, a także podkreśliła istotę poprawnego wypowiadania się
oraz dbanie o piękno mowy ojczystej w szkołach, w prasie, radiu i
telewizji.
Referat
mgr Katarzyny Kozłowskiej, zatytułowany Kształcenie językowe w liceum
– próba diagnozy, dotyczył analizy ankiet przeprowadzonych
wśród polonistów w szkołach ponadgimnazjalnych na temat nauki o języku w
szkole średniej; referentka podkreśliła ogromną potrzebę nauczania
gramatyki w liceum.
Profesor
Jerzy Podracki, Kierownik Zakładu Edukacji Językowej w Instytucie Języka
Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego, w referacie Nowe
rozstrzygnięcia Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN,
przedstawił genezę powstania Rady Języka Polskiego, podział na
poszczególne Komisje i ich zadania. Profesor Jerzy Podracki zapoznał
uczestników konferencji z najnowszymi zmianami i rozstrzygnięciami w
zakresie gramatyki i ortografii, chociażby zmianą dotyczącą pisowni nazw
miejscowych dwuczłonowych za pomocą łącznika, na przykład Busko-Zdrój,
Warszawa-Ochota, Płock-Podolszyce.
Ostatnim
prelegentem była mgr Wioletta Żórawska, która w swoim referacie
Słownictwo Cypriana Kamila Norwida odzwierciedleniem jego poglądów
etycznych, zajęła się m.in. wieloaspektowym znaczeniem wyrazu
Prawda w twórczości poety, co doprowadziło ją do interesujących
wniosków.
Konferencję poprowadziła jej główna organizatorka mgr Małgorzata Duch z
Sekcji Filologicznej TNP.
Konferencja była z całą pewnością ważnym wydarzeniem naukowym i
kulturalnym dla płockiej młodzieży, nauczycieli, dziennikarzy oraz
środowiska humanistów.

Prof.
Jerzy Podracki i prowadząca konferencję Małgorzata Duch.
Sztuka tworzenia – Marek Mokrowiecki
Sztuka tworzenia
to nowy cykl Towarzystwa Naukowego Płockiego, który rozpoczął się 5 czerwca
2006 r. spotkaniem z Markiem Mokrowieckim, reżyserem, aktorem, Dyrektorem
Teatru Dramatycznego w Płocku.
Ideą projektu Sztuka
tworzenia jest prezentowanie różnych gałęzi twórczości. Goście
zapraszani w ramach tego cyklu przez Towarzystwo Naukowe Płockie to artyści,
przedstawiciele różnych sztuk, którzy opowiadają o swojej twórczości. Celem
spotkań jest pokazanie warsztatu, zaproszeni goście opowiadają o swoich
inspiracjach i przybliżają proces twórczy.
Przybyli na spotkanie z
Markiem Mokrowieckim na początek zostali zapoznani ze skróconą historią
teatru od czasów starożytnych aż po współczesność. Bohater wieczoru
podkreślał rolę Konstantego Stanisławskiego, Wsiewołoda Meyerholda i Edwarda
Craiga, trzech wielkich reformatorów teatru. W dalszej części spotkania
Marek Mokrowiecki opowiadał o tym jak powstaje spektakl. Opierał się głównie
na własnych bogatych doświadczeniach i prezentował swoją wizję teatru, ale
odnosił się też do tego jak inni tworzą teatr.
Punktem wyjścia dla
każdego twórcy spektaklu scenicznego jest wybór tekstu. Marek Mokrowiecki
podkreślał, że wybiera sztukę, przez którą chce coś powiedzieć widzom, a
inspiracją bywa często przypadkowe zdarzenie z codziennego życia. Niekiedy
reżyser decyduje się na pewne skróty w tekście, aby wyeliminować mniej
istotne sprawy, a tym samym silniej podkreślić interesujący go wątek.
Kiedy tekst jest gotowy
rozpoczynają się próby. Najpierw reżyser opowiada aktorom o czym będzie
spektakl, później przeprowadza próby z czytaniem tekstu. Reżyser ustala z
aktorami w jakiej konwencji będą grali. Marek Mokrowiecki podkreślał, że
ważne jest szybkie przejście od tzw. prób „stolikowych” do prób na scenie,
często bowiem okazuje się, że np. głos aktora w ruchu brzmi inaczej niż
podczas czytania tekstu przy stoliku. Jednocześnie rozpoczyna się praca ze
scenografem, zaczynają pracę poszczególne pracownie, szyte są kostiumy.
Dyrektor płockiego teatru dużą wagę przywiązuje do światła na scenie,
opowiadał jak przy pomocy odpowiednio ustawionych świateł można tworzyć
nastrój, oddawać emocje. Przygotowania kończą trzy próby generalne, a
zwieńczeniem pracy zespołu jest premiera.
Na zakończenie spotkania
były jeszcze pytania do Marka Mokrowieckiego od publiczności. Gość chętnie
na wszystkie odpowiadał i opowiedział jeszcze wiele zabawnych anegdot z
teatralnego życia.

Aktualności problemów edukacji ustawicznej
29 maja 2006 r. Sekcja
Pedagogiczna TNP zorganizowała sesję naukową Aktualności problemów
edukacji ustawicznej. Wprowadzenie do tematu wygłosił Prezes TNP prof.
ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski. Następnie z referatami wystąpili:
prof. dr hab. Eugenia Anna Wesołowska – Kształcenie ustawiczne w polityce
edukacyjnej państwa, prof. dr hab. Józef Półturzycki – Aktualności
problemów edukacji ustawicznej, dr Anna Frąckowiak – Edukacja
ustawiczna a szkoły wyższe w XXI wieku, mgr inż. Mariusz Portalski –
Potrzeby kształcenia ustawicznego osób z wyższym wykształceniem w kontekście
wymagań rynku pracy w subregionie płockim, dr Liliana Tomaszewska –
Specyfika edukacji ustawicznej kobiet, mgr Ewa Bartuś – Kształcenie
ustawiczne osób niepełnosprawnych a zapotrzebowanie rynku pracy.
Druh Wacław Milke Członkiem Honorowym TNP
Uchwałą nr 1/2006
Zwyczajne Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze TNP w dniu 5 kwietnia
2006 r., na wniosek Zarządu TNP, nadało godność Członka Honorowego
Towarzystwa Naukowego Płockiego Druhowi Wacławowi Milke, twórcy Harcerskiego
Zespołu Pieśni i Tańca „Dzieci Płocka”. W uzasadnieniu napisano: w
uznaniu zasług na polu patriotycznego wychowania młodzieży, społecznej
aktywności oraz moralnej postawy, pracowitości i niezłomności.
Podkreślono również, że Zespół promował kulturę polską w kraju i poza jego
granicami oraz popularyzował cele statutowe TNP.
„Dzieci Płocka” stały się
największą pasją życiową Wacława Milke, a jego zaangażowanie w rozwój i
doskonalenie Zespołu bardzo szybko przyniosło efekty w postaci zwycięstw na
międzynarodowych festiwalach. Zespół występował na największych scenach
świata, m.in. w Royal Albert Hall w Londynie. Od początku działalności
przewinęło się przez niego około sześciu tysięcy młodych ludzi, co świadczy
o skali wychowawczego fenomenu Druha Milke. Jest on też autorem wielu
przedsięwzięć o charakterze daleko wykraczającym poza działalność
artystyczną. Zainicjował m.in. „Dzwon Pokoju” i „Dni Historii Płocka”.
Uroczystość wręczenia
dyplomu Członka Honorowego TNP odbyła się w siedzibie Zespołu „Dzieci
Płocka”. Miała ona charakter nadzwyczajnego posiedzenia Zarządu i Komisji
Rewizyjnej TNP. Wśród gości przybyłych na uroczystość znalazło się wielu
dawnych członków Zespołu, wychowanków Druha Wacława Milke. Uroczystość
zakończył występ „Dzieci Płocka”.

Druh Wacław Milke dziękuje za nadaną godność
Członka Honorowego. Z tyłu po lewej Prezes TNP Z. Kruszewski, po prawej
przedstawiciele Zarządu i Komisji Rewizyjnej.
Płock – miasto bliskie mojemu sercu
25 maja 2006 r. w sali
wystawowej Biblioteki im. Zielińskich TNP otwarto wystawę
Płock – miasto
bliskie mojemu sercu. Wystawa stanowiła podsumowanie 3.
Międzygimnazjalnego Konkursu Plastycznego, który w tym roku odbywał się w
dwóch kategoriach: Płock w malarstwie i Płock w fotografii.
Organizatorem konkursu i wystawy było Gimnazjum nr 4. Towarzystwo Naukowe
Płockie po raz kolejny objęło nad imprezą patronat oraz udostępniło swoje
wnętrza na zorganizowanie ekspozycji. Współgospodarzem uroczystości był ks.
prof. Michał Grzybowski, Wiceprezes TNP, który w słowie wstępnym opowiedział
krótko o historii Płocka i jego zabytków, które młodzież przedstawiała w
swoich pracach.
Infobrokerstwo –
wizja przyszłości czy codzienność w organizacji XXI wieku?
23 maja 2006 r. w
Towarzystwie Naukowym Płockim odbyło się spotkanie na temat
Infobrokerstwo – wizja przyszłości czy codzienność w organizacji XXI wieku?
Stanowiło ono niejako kontynuację ubiegłorocznego cyklu pt.: Globalne
społeczeństwo informacyjne.
Spotkanie prowadził i
odczyt wygłosił Krzysztof Buczkowski - członek TNP, Prezes stowarzyszenia
Centrum Innowacji Społeczeństwa Informacyjnego. Temat okazał się na tyle
ciekawy, że ożywiona dyskusja uczestników spotkania trwała ponad godzinę.
W największym skrócie
infobrokerstwo polega na zdobywaniu, autoryzacji i udostępnianiu informacji
z różnych źródeł. Oczywiście Internet, ze względu na swe nieograniczone
rozmiary, zajmuje wśród źródeł bardzo ważne miejsce. Jednak nie wolno
lekceważyć klasycznych nośników informacji, takich jak publikacje zwarte,
czasopisma, wyniki badań naukowych, radio i telewizja, itd. Mnogość
informacji i tempo ich przyrostu może dać szansę na ukształtowanie
zapotrzebowania na nowe usługi - infobrokerskie i powstanie nowego zawodu -
brokera informacji.
Prelegent Krzysztof Buczkowski przygotował
do swojego wykładu prezentację multimedialną.
Lech Wałęsa w TNP
17 maja 2006 r. na
zaproszenie Prezesa TNP Zbigniewa Kruszewskiego przyjechał do Płocka
Prezydent RP (1990-1995)
Lech Wałęsa, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
Spotkał się z mieszkańcami miasta w sali konferencyjnej Towarzystwa
Naukowego Płockiego. Rozmowę poprowadzili znani płoccy dziennikarze:
Agnieszka Woźniak i Hubert Woźniak. Podczas całego spotkania Prezydentowi
Lechowi Wałęsie towarzyszył Prezes Zbigniew Kruszewski. Spotkanie
zaplanowano jako rozmowę o dzisiejszym świecie, o demokracji, starano się
unikać tematów stricte politycznych. Lech Wałęsa, wyrażając troskę o losy
kraju i prezentując swoje poglądy, pozwalał sobie również niekiedy na
żartobliwe odpowiedzi. Na zakończenie głos otrzymała publiczność, zadając
Prezydentowi swoje pytania. Spotkanie z Lechem Wałęsą zgromadziło około 200
osób, które z trudem mogła pomieścić sala konferencyjna.
Przed odjazdem Lech Wałęsa
zwiedził zabytkowe wnętrza TNP i wpisał się do księgi pamiątkowej.
Prezes TNP Zbigniew Kruszewski i Prezydent
Lech Wałęsa.
Lech Wałęsa i prowadzący spotkanie Agnieszka
i Hubert Woźniakowie.
Polskie Cmentarze Wojskowe na Obczyźnie
11 maja 2006 r. w
Towarzystwie Naukowym Płockim otwarto wystawę fotografii Jerzego Grawendera
zatytułowaną Polskie cmentarze wojskowe na obczyźnie.
Autor wystawy jest instruktorem przewodnictwa
górskiego, przewodnikiem sudeckim, działaczem turystycznym, krajoznawcą. Od
najmłodszych lat zajmuje się fotografią. Po studiach zamieszkał w Polanicy
Zdroju, gdzie pracował w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym.
Kiedy reaktywowano województwo płockie przeniósł się do Płocka i rozpoczął
pracę w Wydziale Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki Urzędu Wojewódzkiego,
w którym pozostał aż do przejścia na emeryturę. Jest aktywnym członkiem
Płockiego Towarzystwa Fotograficznego im. Aleksandra Macieszy. Uzyskał wiele
wyróżnień za swą twórczość fotograficzną. Brał udział w dwóch edycjach
Biennale Plakatu Fotograficznego. Interesuje się fotografią krajoznawczą i
dokumentalną (szczególnie nekropoliami). W oparciu o bogaty materiał
negatywowy opracowuje cmentarze wojenne.
Na wystawie w TNP zaprezentowano m.in.
fotografie przedstawiające Cmentarz Orląt we Lwowie, a w gablocie
umieszczono plan całego cmentarza oraz teksty wierszy poświęconych Orlętom
Lwowskim. Inna część ekspozycji poświęcona została cmentarzom amerykańskim.
Można tam zobaczyć m.in. Pomnik Hallerczyków na Cmentarzu św. Wojciecha w
Chicago oraz fotografie z Cmentarza Maryhill w Chicago, gdzie znajduje się
pomnik upamiętniający zbrojny wysiłek żołnierzy polskich w walce o
niepodległość Polski. U jego stóp wmurowana została też urna z prochami
oficerów wymordowanych przez NKWD w Miednoje i pod Charkowem. Na wystawie
znalazły się również fotografie z Cmentarza Wojennego Polaków w Newark w
Anglii oraz z Norfolk pod Londynem, gdzie znajduje się Pomnik Lotników
Polskich. Wśród prezentowanych prac nie zabrakło widoków Monte Cassino, ze
znanym cmentarzem i klasztorem. Ponadto na jednej z plansz ekspozycyjnych
znalazły się fotografie z Cmentarza Żołnierzy Polskich w Bolonii, które
wykonał nieżyjący płocki fotograf Zbigniew Kryda, który był przyjacielem
autora wystawy Jerzego Grawendera.
Otwarcia wystawy dokonali wspólnie: autor zdjęć
Jerzy Grawender, Wiceprezes TNP ks. prof. Michał Grzybowski oraz Prezes PTF
Artur Kras.
Dlaczego warto grać w szachy?
9 maja 2006 r. Tomasz Zbrzezny wygłosił w
siedzibie TNP odczyt Dlaczego warto grać w szachy? Prelegent jest
Wiceprezesem Mazowieckiego Związku Szachowego, wieloletnim niestrudzonym
popularyzatorem tej gry taktycznej.
Szachy to jedna z najstarszych gier świata.
Jej ojczyzną są prawdopodobnie Indie. Grę w szachy spopularyzowali Arabowie,
a od VIII wieku Europejczycy. Jest to gra strategiczna prowadzona przez 16
białych i 16 czarnych bierek na 64 - polowej szachownicy, której celem jest
zagrożenie figury króla przeciwnika (szach), tak by nie miał możliwości
obrony (mat). Szachy nie są grą losową. O zwycięstwie decyduje
korzystniejszy układ figur zależny wyłącznie od umiejętności grającego.
Pierwszy międzynarodowy turniej szachowy odbył się w 1850 r. w Londynie.
Tomasz Zbrzezny przedstawił historię szachów,
ich specyfikę, postaci wybitnych mistrzów i ich niekonwencjonalne gambity
oraz przybliżył możliwości wykorzystania gry w procesie edukacyjnym. Szachy
bowiem świetnie kształcą umysł i charakter. Uczą odpowiedzialności,
odporności na stres, pokonywania trudności i walki.
Wykład uświetnił swą obecnością arcymistrz
szachowy, płocczanin Mirosław Grabarczyk.
Stanisław Łubieński pasterz, polityk i pisarz
24
kwietnia 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie zorganizowało promocję książki ks.
dr hab. Waldemara Graczyka zatytułowanej
Stanisław Łubieński pasterz, polityk
i pisarz. Jest to obszerne opracowanie monograficzne szczegółowo opisujące
życie oraz wszechstronną działalność wybitnego duchownego żyjącego na przełomie
XVI i XVII wieku. Od 1627 r. do śmierci w 1640 r. pełnił on godność biskupa
płockiego. Łubieński był człowiekiem wszechstronnie wykształconym i
zainteresowanym losami państwa, dlatego nie ograniczał się do działalności
kościelnej, był również wybitnym politykiem, senatorem, sekretarzem króla
Zygmunta III Wazy.
Książka ks. Waldemara Graczyka to pierwsze tak szczegółowe opracowanie
działalności Łubieńskiego. Praca została podzielona na trzy części. Pierwsza
przedstawia życie Łubieńskiego od narodzin do momentu wyboru na biskupstwo
płockie. Druga część obejmuje najbardziej znaczący okres jego działalności,
czyli lata sprawowania godności biskupa płockiego. W części trzeciej autor
omówił dorobek pisarski Stanisława Łubieńskiego, bowiem pozostawił on po sobie
liczne prace, głównie o charakterze historycznym. Poza tym interesował się
szeroko pojętą literaturą, również poezją, przyjaźnił się z wybitnym poetą
polskiego baroku Maciejem Kazimierzem Sarbiewskim.
Książka poświęcona Stanisławowi Łubieńskiemu, oparta na wielu źródłach, jest nie
tylko bogata merytorycznie, to również znakomity przykład prawdziwie naukowego
opracowania zaopatrzonego w obszerną bibliografię i wykaz materiałów
archiwalnych, streszczenia w obcych językach oraz indeksy. Ponadto zawiera
aneks, w którym możemy np zapoznać się z testamentem Łubieńskiego. Książka
powstała w oparciu o rozprawę habilitacyjną autora.
Ks. dr hab. Waldemar
Graczyk jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w
Warszawie i Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, dyrektorem Biblioteki WSD w
Płocku, członkiem Towarzystwa Naukowego Płockiego. Swoje zainteresowania naukowe
koncentruje wokół roli episkopatu mazowieckiego na tle polityki mazowieckiej i
polskiej. Książka o biskupie Łubieńskim to jego najnowsza publikacja, jest
autorem i współautorem jeszcze wielu innych opracowań.
Ks.
dr hab. Waldemar Graczyk (z prawej) podczas promocji swojej książki w TNP. Obok
prowadzący spotkanie ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski, Wiceprezes TNP.
Odpady a środowisko
przyrodnicze Mazowsza Zachodniego
Od kilku lat stało się
zwyczajem, że w związku z Międzynarodowym Dniem Ziemi w Towarzystwie Naukowym
Płockim odbywa się konferencja organizowana z inicjatywy Starostwa Powiatowego w
Płocku i poświęcona zagadnieniom ochrony środowiska.
20 kwietnia 2006 r. TNP,
Starostwo oraz Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW przygotowały
konferencję naukową nt.: Odpady a środowisko przyrodnicze Mazowsza
Zachodniego, nad którą honorowy patronat objęli: Marszałek Województwa
Mazowieckiego Adam Struzik, Wojewoda Mazowiecki Tomasz Koziński oraz Prezes
Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w
Warszawie Elżbieta Lanc. Tradycyjnie otwarcia konferencji i powitania gości
dokonali wspólnie Prezes TNP Zbigniew Kruszewski i Starosta Płocki Michał Boszko.
Obrady poprowadzili: Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego
w Płocku Janina Kawałczewska, Prezes LOP, Przewodniczący Sekcji Ochrony
Środowiska TNP Władysław Skalny oraz dr Witold Lenart z UW, członek TNP. Podczas
konferencji w TNP wygłoszono następujące referaty:
-
Zadania samorządów w gospodarce
odpadami wynikające z prawa ekologicznego i członkostwa w UE,
-
Gospodarka odpadami na Mazowszu
Zachodnim w świetle planu gospodarki odpadami województwa mazowieckiego,
-
Odpady a zrównoważony rozwój,
-
Zagrożenia odpadami
niebezpiecznymi,
-
Rozwiązania w gospodarce odpadami
przemysłowymi na przykładzie PKN Orlen S.A. w Płocku,
-
Co dalej ze starymi składowiskami
odpadów komunalnych?,
-
Unieszkodliwianie odpadów metodą
plazmową „Solena”.
Po części teoretycznej
konferencji wypełnionej referatami uczestnicy przenieśli się do Zakładu
Utylizacji Odpadów Komunalnych w Kobiernikach koło Płocka, gdzie zapoznali się z
przykładami praktycznych rozwiązań w gospodarowaniu odpadami komunalnymi.
POROZUMIENIE MIĘDZY
UCZELNIAMI
11
kwietnia 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie gościło władze dwóch płockich
uczelni: Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica i Państwowej Wyższej Szkoły
Zawodowej. W Sali im. T. Gierzyńskiego nastąpiło bowiem uroczyste podpisanie
porozumienia między tymi uczelniami. Podpisy na dokumencie złożyli: Jego
Magnificencja prof. dr hab. Bogdan Grzeloński, Rektor SWPW oraz Jego
Magnificencja prof. dr hab. Aleksander Kozłowski, Rektor PWSZ. Współpraca obu
placówek dotyczyła będzie m.in. organizacji wspólnych projektów naukowych,
konferencji, studiów podyplomowych oraz wydawania i wymiany publikacji
naukowych. Na mocy porozumienia pracownicy naukowi prowadzić będą zajęcia w
drugiej uczelni na zasadzie visiting professor. Nawiązana zostanie bliższa
współpraca między samorządami studenckimi. Ponadto PWSZ zobowiązała się do
zachęcania swoich studentów do kontynuowania nauki na studiach drugiego stopnia
w SWPW, która z kolei umożliwi absolwentom PWSZ naukę na preferencyjnych
warunkach.
Porozumienie podpisują (od lewej): JM prof. dr hab. Bogdan Grzeloński oraz JM
prof. dr hab. Aleksander Kozłowski.
Ryszard Kosek – obrazy pierwsze
W salach wystawowych
Biblioteki im. Zielińskich TNP 11 kwietnia 2006 r. otwarta została wystawa
malarstwa Ryszarda Koska Obrazy pierwsze. Twórca, urodzony w 1957 r. w
Gdańsku, od najmłodszych lat mieszka w Płocku. Niegdyś grał na saksofonie w
zespole jazzowym Loft. Malarstwem zaczął zajmować się na początku lat 80. XX w.
Ryszard Kosek to artysta z
kręgu twórców nieprofesjonalnych, który już dawno zyskał w tym obszarze sztuki
duże uznanie krytyków. Jego prace prezentowano na wielu wystawach zbiorowych i
indywidualnych w kraju i za granicą, m.in. w Brukseli, Rouen i Bordeaux.
Gromadzone są przez wielu kolekcjonerów.
Najnowsza wystawa,
przygotowana przez przyjaciół artysty, pokazuje ponad 40 nieeksponowanych
dotychczas obrazów z najwcześniejszego okresu twórczości Koska. Pochodzą z
kolekcji Andrzeja Kwasiborskiego. To bardzo osobiste prace, będące wyrazem
ówczesnego stanu ducha artysty. Dominują twarze, w większości wykonane w bardzo
surowy sposób, gdzie zamiast farb użyto często nietypowych materiałów, jak pasta
do zębów czy herbaciane fusy. Jako podłoże posłużyło artyście także to co miał
pod ręką – tektura czy nawet drzwiczki od starej szafki. Dla porównania, w holu
wywieszono kilka najnowszych prac, zdecydowanie różnych od Obrazów pierwszych.
Podczas płockiego wernisażu
artysta nie był obecny, rzadko uczestniczy w swoich wystawach. Jednak przybyli
goście oglądając malarstwo Koska mogli posłuchać odtwarzanej z płyty muzyki w
jego wykonaniu.
Pokaz Obrazów pierwszych
Ryszarda Koska pomyślany został jako trasa wystawowa, którą zainaugurowano w
rodzinnym mieście artysty w salach Biblioteki im. Zielińskich TNP. Później prace
obejrzeć będzie można m.in. w Kazimierzu Dolnym, Lublinie, Krakowie, Bydgoszczy,
Poznaniu, Gdańsku, Szczecinie i Białymstoku.
Wystawie towarzyszy
interesujący katalog.
Właściciel
prezentowanej kolekcji obrazów Ryszarda Koska Andrzej Kwasiborski (z lewej)
chętnie opowiadał o każdej pracy.
Biskup Leon Wetmański
10 kwietnia 2006 r., w 120.
rocznicę urodzin Biskupa Leona Wetmańskiego (1886-1941), ks. prof. dr hab.
Michał Grzybowski wygłosił w TNP poświęcony mu
odczyt.
Leon Wetmański święcenia
kapłańskie przyjął w 1912 r. z rąk bpa Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Był
magistrem teologii, wykładał w Seminarium Duchownym w Płocku. W 1936 r.
Episkopat Polski powołał go na stanowisko dyrektora Krajowej Unii Apostolskiej
Kapłanów w Polsce. W 1932 r. Wetmański zorganizował w Płocku Biuro „Caritas”. W
czasie II wojny światowej był aresztowany, w marcu 1941 r. wywieziony do obozu w
Działdowie, gdzie 10 października został zamordowany.
13 czerwca 1999 r. Biskup
Leon Wetmański został włączony do grona błogosławionych przez Papieża Jana Pawła
II.
Piramidy egipskie
30 marca 2006 r. miało miejsce
otwarcie szczególnej wystawy, na której zaprezentowano piramidy egipskie na
fotografiach Zbigniewa Krydy, znanego płockiego fotografa. Kilka miesięcy temu
autor osobiście umawiał się na tę wystawę, niestety nie było mu dane
uczestniczyć w jej otwarciu, zmarł 25 listopada ubiegłego roku. Inicjatywa
jednak pozostała, a w organizację wystawy włączyła się żona Zbigniewa Krydy,
Eleonora, która również zajmuje się fotografią. Dlatego też wernisaż w TNP stał
się pokazem twórczości obojga małżonków. Spotkanie rozpoczął pokaz slajdów
Eleonory Krydy będący dokumentacją ich podróży do Egiptu. Następnie w sali
wystawowej otwarta została ekspozycja fotografii Zbigniewa Krydy, wykonanych
podczas wizyty w kraju faraonów. Autor zaprezentował jednak na swych pracach
tylko jeden, najbardziej charakterystyczny motyw egipskiego krajobrazu –
piramidy. Wszystkie fotografie wykonane zostały podczas jednego wieczoru w
trakcie spektaklu typu „światło i dźwięk”, kiedy to piramidy zmieniały swą
barwę, a na ich tle wyświetlano starożytne historie.
Prezes TNP Zbigniew Kruszewski wita gości
spotkania z Eleonorą Krydą.
Piramidy egipskie w obiektywie Zbigniewa Krydy.
Ks. kan. Władysław Skierkowski – etnograf
Kurpiowszczyzny
Ks. Władysław Skierkowski
(1886 – 1941) był kolejną ważną dla historii i kultury postacią związaną z
Płockiem zaprezentowaną i przypomnianą w Towarzystwie Naukowym Płockim. W 120.
rocznicę urodzin ks. Skierkowskiego, 13 marca 2006 r., poświęcony mu
odczyt
wygłosił ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski, Wiceprezes TNP.
Oprócz kapłaństwa, ks.
Władysław Skierkowski zajmował się muzyką, miał w tym kierunku właściwe
wykształcenie. Zainteresowania muzyczne zaś przerodziły się w badania
etnograficzne. Ks. Skierkowski postanowił zapisać i zachować tradycyjne pieśni
kurpiowskie, których zebrał ponad dwa tysiące. Efektem była rozprawa zawierająca
te utwory, jak i opisy całych obrzędów i obyczajów kurpiowskich. Publikowana
była w latach 1928 – 1934 w postaci zeszytów pt.: Puszcza Kurpiowska w pieśni.
Drugim ważnym dziełem ks. Skierkowskiego było Wesele na Kurpiach,
muzyczny utwór sceniczny. Oprócz tego wyniki swoich badań dotyczących tradycji
kurpiowskich publikował w prasie muzycznej oraz czasopismach lokalnych.
Problematykę tę upowszechniał też w odczytach, które jako członek wygłaszał w
TNP.
Cyfrowa Obróbka Obrazu
Od 2001 r. Płocka Galeria
Sztuki organizuje Warsztaty Cyfrowej Obróbki Obrazu. Pomysłodawcą tego
przedsięwzięcia był płocki artysta Jerzy Mazuś, który wspólnie z Bożeną
Śliwińska, Dyrektorem PGS sprawuje opiekę nad warsztatami i przygotowaniem
wystaw prezentujących prace powstałe podczas warsztatów. Dotychczas wystawy
odbywały się w siedzibie PGS, chwilowo jednak Galeria nie posiada siedziby i
organizatorzy zwrócili się do TNP z prośbą o udostępnienie pomieszczeń
ekspozycyjnych. W ten sposób Towarzystwo Naukowe Płockie stało się
współorganizatorem wystawy Cyfrowa Obróbka Obrazu, która prezentowana jest w
salach ekspozycyjnych w Bibliotece im. Zielińskich.
Na wystawie można obejrzeć
ponad 40 prac artystów z całej Polski. W jednej z sal prezentowane są ponadto
prace będące zapowiedzią planowanego w przyszłości Biennale Małych Form Grafiki
Komputerowej.
SOCZEWKA 2005
28 lutego 2006 r. w sali wystawowej TNP otwarta
została wystawa poplenerowa zatytułowana Soczewka 2005. Wystawa jest
pokłosiem IX Pleneru artystyczno-edukacyjnego Soczewka 2005, który we
wrześniu 2005 r. zorganizowała Szkoła Podstawowa w Soczewce oraz Urząd Gminy
Nowy Duninów. W plenerach uczestniczą artyści oraz uczniowie ze szkół gminy N.
Duninów, Płocka i Skoków Dużych, w tym dzieci niepełnosprawne. Celem warsztatów
artystycznych jest rozbudzanie wrażliwości dzieci na piękno natury i budowanie
szacunku dla dziedzictwa kulturowego.
Zaprezentowane na wystawie prace wykonane zostały
w rozmaitych technikach: malarstwo olejne, pastel, linoryt, collage, batik,
tkanina artystyczna, fotografia, rzeźba, są również obrazy malowane ziemią.
Stworzyli je artyści profesjonalni, twórcy ludowi oraz młodzi plastycy: Halina
Płuciennik (komisarz pleneru), Iwona Jesiotr-Krupińska, Krystyna Brzozowska,
Robert Dejtrowski, Dariusz Kaca, Antoni Bartłomiej Wróblewski, Piotr Kondrad,
Ewa Aniela Lewandowska, Michał Kopczyński, Katarzyna Płuciennik-Dzięcielska,
Jakub Kamiński, Ezenwa Okolie-Willinbo, Marina Rożdiestwienskaja, Dominika
Lewandowicz, Agnieszka Urbańska, Małgorzata Roczeń, Rafał Zawadzki, Robert
Tomczyk, Andrzej Szumigaj, Zofia Zaremba.
Oprócz prac artystów wystawa prezentuje również
twórczość dzieci uczestniczących w warsztatach towarzyszących plenerom. Można
także obejrzeć fotoreportaż z pleneru i warsztatów.
Podczas wernisażu wystąpił
chór Vox Juventutis PWSZ pod dyrekcją Roberta Majewskiego oraz uczniowie.
O
plenerze i prezentowanych pracach opowiada Halina Płuciennik, fotograf,
komisarz pleneru, członek TNP. Obok (z prawej) jedna z głównych organizatorek
pleneru Ewa Lewandowicz ze SP w Soczewce.
Fragment ekspozycji.
Adam Michał Prażmowski (1764 – 1836). W 170.
rocznicę śmierci
Towarzystwo Naukowe Płockie
stara się w swoich działaniach popularyzować lokalną historię m.in. prezentując
sylwetki wybitnych płocczan lub osób związanych z naszym miastem. Dobrą okazją
ku takim „spotkaniom z przodkami” są wszelkiego rodzaju rocznice. 8 lutego 2006
r. przypadła 170. rocznica śmierci Adama Michała Prażmowskiego (1764 – 1836),
Biskupa Płockiego, Senatora Królestwa Polskiego. W tym dniu Towarzystwo Naukowe
Płockie zorganizowało odczyt poświęcony Prażmowskiemu, który wygłosił znany
płocki historyk, Wiceprezes TNP ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski. Dla TNP
pamięć o Biskupie Prażmowskim jest szczególnie ważna, bowiem był on jednym z
inicjatorów powołania i pierwszym Prezesem założonego w 1820 r. Towarzystwa.
Adam Michał Prażmowski był
człowiekiem znakomicie wykształconym, studiował w Rzymie, uzyskał doktoraty z
filozofii i teologii. Pasjonował się historią i literaturą, znał grekę i łacinę.
Poza kapłaństwem stale angażował się w sprawy nauki, czynnie działał w
Warszawskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk, pracował w instytucjach publicznych
zajmujących się edukacją. Brał m.in. udział w opracowaniu statutu i
zorganizowaniu Uniwersytetu Warszawskiego.
Stałą rezydencję biskupią miał
w Warszawie, ale często bywał w Płocku, przeprowadził tu remont pałacu
biskupiego, a także zorganizował prace konserwatorskie w płockiej katedrze.
Dzięki temu odnaleziono szczątki polskich monarchów Władysława Hermana i
Bolesława Krzywoustego, dla których Biskup Prażmowski urządził kaplicę
królewską.
Ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski wygłasza
odczyt (z lewej). Obok obecny
Prezes TNP prof. ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski, a w tle portret
pierwszego Prezesa TNP A. M. Prażmowskiego.
ZIEMIA PŁOCKA W
WOJNACH XIX I XX WIEKU
7 lutego 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie
zorganizowało w swojej siedzibie promocję najnowszej książki
Michała Trubasa
zatytułowanej Ziemia Płocka w wojnach XIX i XX wieku. Michał Trubas (ur.
1948) jest historykiem, doktorem nauk humanistycznych, pułkownikiem dyplomowanym
Wojska Polskiego w stanie spoczynku. Jest członkiem TNP. Podstawowe
zainteresowania naukowe lokuje na pograniczu historii wojskowości, historii
gospodarczej i geografii wojennej, a więc bada wpływ czynników naturalnych i
ekonomicznych na przebieg kampanii, operacji i bitew. Interesuje się dziejami
wojsk rakietowych, w tym zasadami ich użycia jako środków przenoszenia broni
masowego rażenia.
Jest autorem i współautorem siedmiu zwartych
opracowań naukowych, w tym dwóch samodzielnych oraz publikacji w „Przeglądzie
Historyczno-Wojskowym”, „Myśli Wojskowej”, „Notatkach Płockich” i in.
Ziemia Płocka w wojnach XIX i XX wieku to książka, która wpisuje się w
obszar badań regionalnych, ale z uwagi na poruszaną tematykę jest również
źródłem wiedzy na temat wojennej historii Polski i Europy.
Zakres czasowy omawianych w książce zagadnień to okres XIX i XX w., kiedy
pojawiły się nowoczesne armie masowe prowadzące działania na wielkich
przestrzeniach. Dlatego też dużego znaczenia nabrały wówczas warunki
geograficzne, demograficzne i gospodarcze na obszarze działań, decydując o
charakterze walk i przyjmowanych rozwiązaniach taktycznych i operacyjnych. Tym
kwestiom poświęcono dużo miejsca w książce.
Zasadniczym celem jaki
wyznaczył sobie autor było określenie roli ziemi płockiej w tych nowoczesnych
wojnach toczonych na terenie naszego kraju. Dr Trubas jest przekonany, że rola
ta była bardzo ważna, przekraczała skalę lokalną i wpływała na sytuację na
szerszym obszarze.
Ziemia Płocka w wojnach XIX
i XX wieku
jest książką napisaną w sposób przystępny, ale z zachowaniem wszelkich zasad
publikacji naukowej. Treść podzielona została na szereg rozdziałów i
podrozdziałów porządkujących materiał. W książce znajduje się wiele zdjęć oraz
mapek obrazujących poszczególne działania wojsk. Ponadto zamieszczono indeksy
oraz niezwykle bogatą bibliografię tematu, a także krótkie streszczenia w języku
angielskim i rosyjskim.
Z
muzyką w Nowy Rok.
250.
rocznica urodzin Mozarta
Rok 2006 ogłoszony został
Rokiem Mozarta w związku z 250. rocznicą jego urodzin. W obchody jubileuszu
włączyło się również Towarzystwo Naukowe Płockie, które wspólnie z Izbą
Gospodarczą Regionu Płockiego zorganizowało rocznicowy koncert zatytułowany Z
muzyką w Nowy Rok. Odbył się on 3 lutego 2006 r. w siedzibie TNP. Koncert w
wykonaniu Płockiego Kwartetu Smyczkowego w składzie: Ewa Kruszewska (I
skrzypce), Bogusław Tomczak (II skrzypce), Piotr Kelm (altówka), Iwona Basiewicz
(wiolonczela) poprowadziła Anna Piórkowska, która przybliżyła uczestnikom
postać słynnego kompozytora i zapowiadała poszczególne utwory. W programie
znalazły się następujące kompozycje Mozarta: Drei Divertimenti D-dur KV 135,
Walc, Kołysanka, Menuet D-dur, Taniec niemiecki oraz Eine Kleine Nacht Musik.
Wolfgang Amadeusz Mozart
urodził się 27 stycznia 1756 r. w Salzburgu. Naukę gry na pianinie i na
skrzypcach rozpoczął w wieku czterech lat, a pierwszy utwór skomponował mając
lat pięć. Miał niespotykaną pamięć muzyczną, potrafił zapisywać utwory po
jednorazowym wysłuchaniu i tworzyć w wyobraźni całe dzieła. W ciągu swego
krótkiego, 35-letniego życia napisał aż 626 utworów (opery, symfonie, koncerty,
msze). Tworzył również muzykę kameralną. Takie osiągnięcia to świadectwo
prawdziwego geniuszu artysty i nie dziwi fakt, że jego muzykę traktowano nieraz
jako świadectwo boskiej obecności na ziemi.
ZIEMIE ŚWIĘTE
Pod koniec 2005 r. Towarzystwo Naukowe
Płockie przy udziale Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku wydało tomik
wierszy Krzysztofa J. Barańskiego zatytułowany Ziemie święte. 23 stycznia
2006 r. w siedzibie TNP odbył się wieczór poetycki promujący tę publikację.
Słowo wstępne poświęcone twórczości K. J. Barańskiego wygłosił Krzysztof
Bieńkowski, członek płockiego oddziału Związku Literatów Polskich. Kilka słów o
swojej poezji powiedział też autor. Przede wszystkim jednak zaprezentował się
poprzez wiersze z tomiku Ziemie święte, które czytał wspólnie z żoną,
również poetką, Anną Sulimą-Barańską. Podczas spotkania można było zakupić tomik
z poezją Krzysztofa Barańskiego, a do autora ustawiła się kolejka wielbicieli z
prośbą o autograf.
Krzysztof J. Barański (ur. 1948) jest płocczaninem, pracownikiem
Biblioteki im. Zielińskich TNP. Poezję tworzy od wielu lat. Jest członkiem
płockiego oddziału Związku Literatów Polskich. W 1975 r. ukazał się zeszyt
poetycki K. J. Barańskiego Wspominam rozmowy na deszczu. W roku 1997
wydany został tomik jego wierszy religijnych Wszystkie drogi do Emaus, a
w 1998 – Śpiewnik osobisty. W 2004 r. ukazał się zbiór poezji
zatytułowany Różaniec.
Wydany właśnie przez TNP tomik Ziemie święte zamyka tekst
krytyka literackiego Andrzeja Zaniewskiego zawierający refleksje na temat
twórczości Barańskiego. Pisze m.in.:
(...) Krzysztof pozostaje wierny tej trudnej i coraz rzadszej
formie poetyckiej, jaką jest współczesna ballada (...) Jego ballady są nie tylko
kontynuacją przebogatej tradycji tego wspaniałego gatunku opowieści poetyckiej,
są też próbą rozwinięcia, poszerzenia, eksperymentu, odnajdywania nowych
możliwości. W recenzji padają wielokrotnie słowa
najwyższego uznania dla tej twórczości tj. „wirtuozeria”, „arcydzieło”.
Zaniewski chwali nawet sam pomysł tytułu – Ziemie święte – który
nawiązuje do narodowych dziejów pielgrzymstwa i męczeństwa, jest próbą
ukazania miejsc bliskich nam – Polakom z XXI wieku.
Wyjaśnienie tytułu całego tomiku Ziemie święte daje
pierwszy zamieszczony w nim wiersz pod takim samym tytułem:
Ziemie święte
Chodzę po swojej wiekowej planecie,
gdzie ludzie, rzeczy, zwierzęta...
Czasami zda się biednemu poecie,
że każda grudka jej święta.
Rozległa krain różnych szachownica,
trudem człowieczym znaczona,
bardziej zdumiewa, mniej racją zachwyca,
bo tu część nasza – znikoma.
Pozszywaliśmy ziemię zdarzeniami
w ciernistym od zmagań wirze.
Zabliźniliśmy rany pomnikami,
najczęściej w symbolu krzyża.
A gdzie krzyż stoi – tam często świątynia
i modlić można się wszędzie –
bo dla modlitwy zbyteczna przyczyna,
a skutku wszak nie ubędzie.
Chodzę po swojej planecie wiekowej,
niemiłosiernie pogiętej –
łatwiej do dalszej drogi się szykować,
gdy wkoło tyle miejsc
świętych.
PŁOCK – MIASTO I PETROCHEMIA
17
stycznia 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim otwarta została wystawa
filatelistyczna zatytułowana Płock – miasto i petrochemia. Wszystkie
zaprezentowane eksponaty pochodzą z zbiorów płockich kolekcjonerów:
Zdzisława Bitnera (główna część wystawy poświęcona miastu) oraz Aleksandra
Pluszcza (część poświęcona petrochemii). Ekspozycję tworzą karty pocztowe,
znaczki, koperty i pieczęcie, na których zaprezentowana została podzielona
tematycznie historia i współczesność Płocka i przemysłu petrochemicznego.
Szczególnie bogata jest prezentacja Płocka. Eksponaty pogrupowane zostały
według następujących zagadnień: Kolebka miasta, Od grodu do miasta
(m.in. budowa grodu, lokacja miasta, rozwój i złoty wiek), Miasto –
rezydencja władzy, W wirze polityki europejskiej ( m.in. zabór
pruski, zabór rosyjski, powstania, I i II wojna światowa), Nauka –
Kultura – Sztuka (tu zaprezentowano tradycje naukowe, szkolnictwo oraz
płocką sztukę), Przemysł i praca, Sport – Turystyka – Wypoczynek,
Odznaczenia miasta (wojskowe i cywilne) oraz Nazwy związane z
Płockiem. Wystawę zaplanowano do 17 lutego 2006 r.
Zdzisław Bitner opowiedział o historii Płocka
za pomocą słów i znaczków pocztowych.
|