TOWARZYSTWO NAUKOWE PŁOCKIE

SOCIETAS SCIENTIARUM PLOCENSIS

Organizacja pożytku publicznego

 KRS 0000136357

Rok założenia 1820

 

STRONA GŁÓWNA
STRONA NADRZĘDNA

 

 

Archiwum- rok 2006

SOCZEWKA 2006

15 grudnia 2006 r. w salach wystawowych Biblioteki im. Zielińskich TNP odbyło się uroczyste otwarcie wystawy Soczewka 2006.

Wystawa to owoc pracy uczestników jubileuszowego X Pleneru artystyczno-edukacyjnego W promieniach słońca, zorganizowanego jesienią 2006 r. w Soczewce, miejscowości nieopodal Płocka, położonej na skraju Gostynińsko - Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Plener skupił uczniów oraz artystów profesjonalnych, ludowych i młodych studentów szkół plastycznych.

Pomysłodawcą i organizatorem pleneru, wzorem latach ubiegłych, było grono pedagogów ze Szkoły Podstawowej w Soczewce, wsparte przez Samorząd Województwa Mazowieckiego i Samorząd Gminy Nowy Duninów oraz placówki turystyczne. Towarzystwo Naukowe Płockie zaś już po raz drugi stało się współorganizatorem wystawy poplenerowej. Tegoroczna podzielona została na dwie części. Pierwsza prezentuje dokonania artystyczne z 2006 r., druga ma charakter jubileuszowy ukazujący historię i najciekawsze prace poprzednich soczewskich plenerów. Towarzyszy jej bogaty fotoreportaż.

Wystawa w Bibliotece im. Zielińskich TNP prezentuje prace Haliny Płuciennik - komisarza pleneru, Stanisława Płuciennika, Alojzego Balcerzaka, Krystyny Brzozowskiej, Roberta Dejtrowskiego, Lidii Dryjańskiej, Michała Godlewskiego, Iwony Jesiotr-Krupińskiej, Piotra Kondrada, Anny Kruszewskiej, ks. Andrzeja Kondrackiego, Dominiki Lewandowicz, Kingi Łaskiej, Izabeli Morlak-Pyżyńskiej, Doroty Nadrowskiej, Mariny Rożdiestwienskaj, Roberta Tomczyka, Agnieszki Urbańskiej, Marii Weigl-Wojnarowskiej, Antoniego Wróblewskiego, Rafała Zawadzkiego, Zofii Samusik-Zaremby i Krzysztofa Żółtowskiego. Wystawa przedstawia prace wykonane różnymi technikami plastycznymi: malarstwo olejne, pastelowe, akwarela, grafika, batik, fotografia, collage, obrazy malowane ziemią oraz sztukę ludową: wycinanka, frywolitka (misterna koronka czółenkowa), rzeźba.

W plenerze Soczewka 2006 wzięło udział 300 dzieci ze szkół w gminie Nowy Duninów, placówek z Sannik, Gąbina, Zągot, Proboszczewic i Płocka. Pokłosiem wielu dni pracy i zabawy są ciekawe prace najmłodszych twórców, oryginalna biżuteria, papierowe kwiaty i inne dekoracje zdobiące sale wystawowe. Dzieci z SP w Soczewce zaangażowały się też w artystyczną oprawę wernisażu prezentując widowisko - Bożonarodzeniowe jasełka.

O IMIONACH W KALENDARZACH

O imionach w kalendarzach opowiadał 14 grudnia 2006 r. podczas odczytu w Towarzystwie Naukowym Płockim Wojciech Sawicki.

Prelegent już od ponad 50 lat zajmuje się tworzeniem kalendarzy i zestawów imion. Zajęcie to przejął po swoim ojcu. Wojciech Sawicki poprawił i uwspółcześnił bardzo ubogi przedwojenny zestaw imion wprowadzając do kalendarza około 200 imion nowych. Dzięki niemu daty imienin otrzymali m.in. Sobiesław Zasada, Violetta Villas, Maryla Rodowicz czy Nina Andrycz, a także kobiety o imionach odmęskich.

Podczas odczytu prelegent podkreślił, że imiona są stare jak ludzkość, nazwiska zaś pojawiły się dużo później. Nadawanie imion zawsze było czynnością uroczystą.

Uczestnicy spotkania w TNP dowiedzieli się, że w 1234 r. ukazał się dekret papieski stwierdzający, że ustalenia daty czczenia świętych mogła dokonać tylko Stolica Apostolska. W wieku XVI powstała oficjalna księga świętych, jednak w krajach protestanckich odrzucano kult świętych, efektem czego nie ma tam imion w kalendarzach do dziś.

W Polsce do XX wieku można było nadawać tylko imiona z tzw. kalendarza rzymskiego z imionami świętych. Kalendarz świecki spopularyzował się dopiero w latach powojennych. Od lat 60. XX wieku obowiązywał urzędowy spis imion, z którego zrezygnowano w latach 90. Dziś można nadawać imiona dowolne.

O imionach w kalendarzach opowiadał w TNP Wojciech Sawicki.

50 lat „Notatek Płockich”

W lipcu 2006 r. minęło 50 lat od wydania pierwszego numeru kwartalnika „Notatki Płockie”, pisma popularno-naukowego Towarzystwa Naukowego Płockiego. „Notatki Płockie” są jedną z ważniejszych form upowszechniania wiedzy przez TNP. Publikowane tam artykuły dotyczą rozmaitej problematyki, głównie regionalnej, z wyraźną przewagą publikacji dotyczących Płocka, w tym historii, kultury, sztuki, oświaty, zdrowia, zagadnień społecznych, zagadnień demograficznych oraz gospodarki. Na łamach kwartalnika swoje prace opublikowało ponad 900 autorów.

Dla uczczenia jubileuszu, 20 grudnia 2006 r. odbyło się w siedzibie Towarzystwa Naukowego Płockiego spotkanie, w którym udział wzięli ludzie najbardziej zasłużeni dla pisma. Okolicznościowe przemówienie wygłosił Redaktor Naczelny „Notatek Płockich” dr Wiesław Koński, który następnie wspólnie z Prezesem TNP prof. ndzw. dr. hab. inż. Zbigniewem Kruszewskim wręczył zaproszonym dyplomy.

Gratulacje i podziękowanie od Prezesa Zbigniewa Kruszewskiego za pracę na rzecz „Notatek Płockich” odbiera ks. prof. Wojciech Góralski.

Mapa kultury Europy. Okcytania. Architektura obronna kraju Katarów

18 grudnia 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim odbyło się spotkanie pod tytułem Mapa kultury Europy. Okcytania. Architektura obronna Kraju Katarów. Prelekcję na ten temat, połączoną z prezentacją slajdów, poprowadził dr Kazimierz Waluch ze Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku, członek TNP. Na początek wyjaśnił kim byli Katarzy (Katarowie). Byli oni przedstawicielami dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI-XIII w. w południowej Francji i w północnych Włoszech. Kościół katolicki uznawał ich za heretyków. Katarzy odcinali się od dominacji świata materialnego nad duchowym. Byli przeciwni gromadzeniu dóbr materialnych, wierze budowanej na sakramentach oraz religijnym strukturom społecznym. Symbolicznym końcem kataryzmu stało się zdobycie przez krzyżowców twierdzy Montségur w 1244 r. Oprócz slajdów wykonanych w zamku Montségur, uczestnicy spotkania obejrzeli jeszcze prezentacje innych katarskich zamków obronnych – Puilaurens, Lastours, Quéribus i Peyrepertuse.

 Dr Kazimierz Waluch podczas prelekcji w TNP

Dzieje Płocka

Dzieje Płocka to jedna z najważniejszych inicjatyw wydawniczych jakie Towarzystwo Naukowe Płockie podjęło w ostatnich dziesięcioleciach. Pierwsze wydanie książki ukazało się staraniem TNP w 1973 r., a jej redaktorem był prof. Aleksander Gieysztor. Pod jego redakcją wyszła też druga edycja w 1978 r. W roku 2000 Zarząd Towarzystwa Naukowego Płockiego zadecydował o trzecim wydaniu Dziejów Płocka, uaktualnionym, rozszerzonym i uzupełnionym. Postanowiono jednocześnie podzielić monografię na trzy tomy. Pierwszy, obejmujący okres od narodzin miasta do 1793 r. ukazał się w 2000 r. pod redakcją prof. Mariana Kallasa. Przez następnych kilka lat trwała praca nad obszernym trzecim tomem książki. Ukazał się w listopadzie 2006 r., a 11 grudnia odbyła się promocja w siedzibie TNP. O książce opowiadał jej redaktor prof. dr hab. Mirosław Krajewski.

Drugi tom trzeciego wydania Dziejów Płocka obejmuje okres od przejścia miasta pod zabór pruski (a następnie rosyjski) aż do zakończenia drugiej wojny światowej w 1945 r. Składa się z 18 rozdziałów napisanych przez 11 autorów (dr Marian Chudzyński, dr Grzegorz Gołębiewski, ks. prof. dr hab. Michał M. Grzybowski, mgr Krzysztof Kłodawski, dr Barbara Konarska-Pabiniak, prof. dr hab. Mirosław Krajewski, mgr Ewa Piórkowska, dr Jan Przedpełski, mgr Michał Sokolnicki, dr hab. Anna M. Stogowska, prof. dr hab. Janusz Szczepański). Na końcu zamieszczono m.in. wykaz źródeł i literatury oraz indeks osobowy i nazw geograficznych.

Książkę można kupić m.in. w Biurze TNP oraz w Bibliotece im. Zielińskich. Kosztuje 50 zł.  

Od lewej: Prezes TNP Zbigniew Kruszewski i redaktor Dziejów Płocka Mirosław Krajewski

Opaci i przeorzy Klasztoru OO. Cystersów w Szczyrzycu od XIII do XX wieku

7 grudnia 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim miała miejsce promocja książki Jolanty M. Marszalskiej i Waldemara Graczyka  Opaci i przeorzy Klasztoru OO. Cystersów w Szczyrzycu od XIII do XX wieku opublikowanej przez Wydawnictwo Benedyktynów w Tyńcu.

Szczyrzyc k. Limanowej leży w województwie małopolskim, na terenie Beskidu Wyspowego, w malowniczej dolinie rzeki Stradomki. Główną atrakcją miejscowości jest opactwo cystersów fundowane w 1245 r., z murowanym kościołem z 1620 r., przebudowanym w XVIII i XIX wieku, budynkiem klasztoru z XVII wieku i zabytkowymi zabudowaniami przyklasztornymi. W barokowym Domu Opata mieści się oddział Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie ze zbiorami cennych eksponatów (głównie sztuka sakralna i militaria).

Praca Opaci i przeorzy... to pierwsze opracowanie poświęcone przełożonym Klasztoru OO. Cystersów w Szczyrzycu. Na przestrzeni prawie ośmiu wieków, wielu spośród nich poprzez swoje zaangażowanie na trwałe wpisało się w bogate dzieje klasztoru. Do nich należy choćby pierwszy XIII-wieczny opat szczyrzycki Tecelin – organizator klasztoru, czy kolejny jego następca opat Magiera – restaurator godności opactwa po smutnym okresie zaborów. Szczególną wartością książki jest to, iż oparta jest przede wszystkim na bogatym materiale archiwalnym. A należy podkreślić, że archiwum OO. Cystersów w Szczyrzycu zawiera prawie kompletną dokumentację.

Jolanta M. Marszalska jest doktorem nauk historycznych, specjalistką w dziedzinie starych druków i bibliotek kościelnych, pracownikiem WSD w Tarnowie, klasztorów: OO. Cystersów w Szczyrzycu  i OO. Karmelitów Bosych w Czernej, współpracownikiem Biblioteki WSD w Płocku.

Ks. Waldemar Graczyk to doktor habilitowany nauk historycznych, specjalista w dziedzinie historii kościoła, pracownik naukowy Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych UKSW w Warszawie, Dyrektor Biblioteki WSD w Płocku, członek Towarzystwa Naukowego Płockiego.

System zarządzania jakością w funkcjonowaniu urzędu miasta

Trzy książki stanowiące całość tematyczną - System zarządzania jakością w funkcjonowaniu urzędu miasta, System zarządzania jakością w urzędzie miasta oraz jego ewolucja na przestrzeni lat 1999-2006, Problemy zarządzania jakością na przykładzie Płocka. Taksonomiczne metody oceny skuteczności systemu – napisane przez dr Stanisława Jana Jakubowskiego zostały zaprezentowane podczas promocji w Towarzystwie Naukowym Płockim 4 grudnia 2006 r. TNP było wydawcą tych publikacji.

Stanisław Jan Jakubowski jest doktorem nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarządzaniu. Posiada doświadczenie zawodowe związane z pracą w samorządzie terytorialnym (m.in. na stanowisku Prezydenta Miasta Płocka) oraz menedżerskie (był Prezesem Zarządu PERN „Przyjaźń” S.A.).  Od 1999 r. promuje nowoczesne techniki zarządzania zorientowane na jakość, oparte o standardy międzynarodowych norm ISO.

Prezes TNP Zbigniew Kruszewski i autor książek Stanisław Jan Jakubowski

Wieczór wspomnień o dr inż. Jakubie Chojnackim

Dr inż. Jakub Chojnacki wieloletni Prezes TNP (1968-2002) zmarł 18 września 2006 r. Zarząd Towarzystwa Naukowego Płockiego postanowił przypomnieć Jego postać i zasługi podczas wieczoru wspomnień, który zorganizowany został 28 listopada 2006 r. Gospodarzem spotkania był obecny Prezes TNP Zbigniew Kruszewski. Wiceprezes dr Marian Chudzyński rozpoczął wspomnienia przedstawiając rys biograficzny Jakuba Chojnackiego. Następnie swoje myśli o Jakubie Chojnackim przedstawił jego wieloletni przyjaciel, rówieśnik, prof. dr hab. Antoni Rajkiewicz , Członek Honorowy TNP. Podkreślał upór Prezesa Chojnackiego, który porównywał do siły drożdży w cieście - każda rozmowa z nim była dla ludzi nowym bodźcem do poszukiwań i działań. Ten upór był też przyczyną kontrowersji wokół niektórych posunięć Jakuba Chojnackiego. Prof. Rajkiewicz podkreślał też, że był on pasjonatem, we wszystko co robił angażował wszystkie swoje siły. Był żądny wiedzy i bardzo twórczy. Pozostawił po sobie wielkie dzieło. Ale i jemu zdarzały się porażki, są one jednak nieuniknione, a poza tym stanowiły znikomą część w jego działalności.

Podczas wieczoru wspomnień padło jeszcze wiele ciepłych słów na temat Jakuba Chojnackiego. Głos zabrał ks. prof. dr hab. Wojciech Góralski, który podkreślał charyzmę i pracowitość Prezesa, a także jego umiłowanie łacińskich sentencji, którymi często się posługiwał. Najczęściej z jego ust padały słowa: vivere parvo (żyć skromnie) i pro publico bono (dla dobra ogółu), oddające jego życiową filozofię.

Wiele ciekawostek z codziennego życia przytoczył syn Marek Chojnacki, a dr Marian Sołtysiak podkreślał zasługi Jakuba Chojnackiego dla Muzeum Mazowieckiego w Płocku.

Wieczór wspomnień dał świadectwo jak znakomitą postacią był dr inż. Jakub Chojnacki.

Dr. inż. Jakuba Chojnackiego wspominali m.in. (od lewej): prof. dr hab. Antoni Rajkiewicz, prof. ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski – Prezes TNP oraz dr Marian Chudzyński – Wiceprezes TNP.

Na wieczór wspomnień przybyła najbliższa rodzina Jakuba Chojnackiego: żona Anna (w środku), syn Marek (trzeci od lewej) z żoną i synem oraz córka Elżbieta (piąta od lewej) z mężem i córką.

 

Płock i region płocki we wspomnieniach

Na początku 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie we współpracy ze Stowarzyszeniem Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Płocku ogłosiło konkurs na wspomnienia z lat 1918-2005 pt. Płock i region płocki we wspomnieniach. Konkurs zorganizowano, by ocalić od zapomnienia wydarzenia ważne nie tylko dla mazowieckiego grodu i losów jego mieszkańców, ale także okolicznych mniejszych miast i wsi, by pokazać zachodzące w nich zmiany i przeobrażenia. Chciano w ten sposób udokumentować dla przyszłych pokoleń rzeczywistość niedawno minionych epok, zachować obraz minionej już Polski, zabezpieczyć wzruszające historie pojedynczych ludzi. W ogłoszeniu konkursowym apelowano, by treścią wspomnień były nie tylko sukcesy, ale także gorzkie rozczarowania i porażki. Każda bowiem informacja na ten temat jest bezcenna.

31 sierpnia minął termin składania prac. Do Towarzystwa Naukowego Płockiego wpłynęły 23 teksty. Trafiły one w ręce jury w składzie: prof. dr hab. Antoni Rajkiewicz (przewodniczący), mgr Krystyna Dras, mgr Małgorzata Duch, dr Wiesław Koński, mgr Bożena Przedpełska, mgr Danuta Rychlewska, dr Adam Wróbel. Przez kilka tygodni komisja czytała, analizowała teksty i burzliwie obradowała. Ostatecznie postanowiono przyznać cztery nagrody i dwa wyróżnienia.

Finał konkursu odbył się 28 listopada 2006 r. i został połączony z wieczorem wspomnień o zmarłym niedawno wieloletnim Prezesie TNP dr inż. Jakubie Chojnackim. Podczas uroczystości w słowie wstępnym Prezes TNP prof. ndzw dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski przytoczył słowa inicjatora konkursu prof. dr hab. Antoniego Rajkiewicza, że „wspomnienia ulatują i warto je zapisać dla potomnych”. Następnie ideę konkursu przypomniał dr Wiesław Koński, Sekretarz Generalny TNP. Podkreślił też, że zgodnie z założeniem wszystkie prace trafią do Działu Zbiorów Specjalnych Biblioteki im. Zielińskich TNP, zostaną opisane i skatalogowane. Dzięki temu zapisana w nich historia nie zostanie zapomniana i stanie się materiałem dla badaczy lokalnych dziejów. Ponadto najlepsze prace będą opublikowane w specjalnie wydanej książce, a prace wyróżnione - w „Notatkach Płockich”.

Publikację prac i organizację konkursu wsparł finansowo Urząd Miasta Płocka.

Ogłoszenia laureatów i wręczenia nagród dokonali wspólnie Prezes TNP Zbigniew Kruszewski i Prezes Stowarzyszenia Uniwersytetu Trzeciego Wieku Janina Czaplicka.

Pierwszą Nagrodę (1000 zł) otrzymał Adam Neuman-Nowicki ze Stanów Zjednoczonych za wspomnienia zatytułowane Walka o życie. Wspomnienia płocczanina. Druga Nagroda w wysokości 700 zł trafiła do Macieja Górzyńskiego za Mój Płock z lat 1945-1962. Dwie równorzędne Trzecie Nagrody w wysokości 400 zł każda otrzymali: Marian Wilk (Czas grozy. Czas nadziei) i Jan Chojnacki (Epizody płockie). Jan Chojnacki otrzymał również Wyróżnienie za pracę pt. O tym mieście muszę koniecznie. Drugie wyróżnienie przypadło Czesławowi Mireckiemu za Wspomnienia z okresu okupacji i instalowania się władzy ludowej 1939-1949. W nagrodę wyróżnieni otrzymali świeżo wydane Dzieje Płocka. Zwycięzców było zatem wielu, ale jak trafnie napisał w liście nieobecny laureat Pierwszej Nagrody Adam Neuman-Nowicki, przede wszystkim „wygrała płocka historia”.

Organizatorzy i laureaci konkursu

Św. Cecylia – patronka muzyki kościelnej

22 listopada 2006 r., w dniu św. Cecylii, w sali wystawowej TNP otwarta została wystawa pt. Św. Cecylia – patronka muzyki kościelnej. Zaprezentowane zostały eksponaty ze zbiorów płockiego kolekcjonera Franciszka Olkowskiego.

Św. Cecylia, patronka muzyki kościelnej, według tradycji męczennica i święta Kościoła rzymskiego. Jako święta uznawana również przez Kościół anglikański, ewangelicki i prawosławny. Żyła najprawdopodobniej na przełomie II i III wieku. Jako chrześcijanka złożyła ślub czystości. Mimo że zmuszono ją do małżeństwa z poganinem Walerianem, nie tylko nie złamała ślubu, lecz jeszcze nawróciła swego męża i jego brata. Wszyscy troje ponieśli śmierć męczeńską przez ścięcie. Ich śmierć jest datowana na okres panowania Marka Aureliusza lub Lucjusza Aureliusza Kommodusa między rokiem 161 a 192. Jej ciało odnaleziono w 822 r. w katakumbach i przeniesiono do bazyliki na Zatybrzu.

Wystawa w TNP to niezwykle barwny i różnorodny pokaz. Na sztalugach stanęły plansze z pocztówkami, w dużej części przedwojennymi oraz z fotografiami dokumentującymi wizerunki św. Cecylii w polskich i zagranicznych kościołach. Na ścianach zawieszono obrazy wykonane w różnych technikach – olejne, pastelowe, malowane na szkle, a także stare oleodruki, witraże, grafiki i rysunki. Ciekawostką są również oprawne w ramy obrazy portretujące św. Cecylię wykonane haftem na tkaninie. Można też obejrzeć ludowe wycinanki i drewniane figurki. W gablotach znalazły się medale i medaliony, grafiki, stare pisma i szereg współczesnych książek, w tym również książeczki dla dzieci, alabastrowa figurka i wiele płyt. Interesujący jest też wiersz poświęcony św. Cecylii napisany przez Wandę Chotomską. Malowniczo przedstawia się kącik w sali, w którym stoi pianino. Na nim oprócz starych nut i rzeźb znalazła miejsce relikwia św. Cecylii.

Wystawa będzie czynna do 22 grudnia.


Antoni Rogucki – inicjator nowoczesnych metod zarządzania w budownictwie

20 listopada 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim miało miejsce interesujące wydarzenie – wieczór wspomnień poświęcony Antoniemu Roguckiem.

Antoni Rogucki, postać nietuzinkowa, tytan pracy, legenda polskiego budownictwa. Tak wspominali go licznie zgromadzeni współpracownicy z „Petrobudowy”, MZRiP, płockiej Politechniki. Osobiste refleksje, liczne anegdoty, ciekawe opowieści ilustrujące styl pracy i osobowość dyrektora Roguckiego wypełniły wieczór. Wszyscy zapamiętali obraz, gdy w  rozpiętej koszuli i lekkim gabardynowym płaszczu w najmroźniejsze dni energicznie przemierzał plac budowy Petrochemii, zawsze wśród ludzi, którymi mądrze i stanowczo kierował. Spotkanie prowadzili inż. Tadeusz Kulas i prof. dr hab. inż. Jacek Kubissa – Prorektor Politechniki Warszawskiej ds. Szkoły Nauk Technicznych i Społecznych w Płocku. Barwny zawodowy życiorys Antoniego Roguckiego przytoczył inż. Tadeusz Kulas.

Antoni Rogucki urodził się w 1909 r. w Morawcu na terenie byłej Czechosłowacji. Studia politechniczne ukończył we Lwowie. Przed II wojną światową kierował budową fabryki samolotów w Mielcu, po wojnie wszystkie siły i zdolności poświęcił odbudowie Wrocławia, a następnie wznoszeniu Nowej Huty – ogromnej Koksochemii i całego miasta wyrosłego w ciągu kilku lat na podkarpackich polach. Kierował budową wielu innych kombinatów na terenie południowej Polski. Gdy w 1960 r. rozpoczęto budowę Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych przybył do Płocka, z którym związał swe życie na okres 20 lat. Stanął na czele Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego „Petrobudowa”. Mając dobrany zespół współpracowników wzniósł największy kombinat petrochemiczny w Europie, a obok niego wiele osiedli mieszkaniowych, zakłady „Cotex”, Fabrykę Maszyn Żniwnych, teatr, szpital na Winiarach, szkoły i domy kultury, a także obiekty w Kutnie, Sierpcu, Płońsku, Włocławku. Pracę zawodową łączył z działalnością społeczną. Był radnym WRN i URN oraz przewodniczącym Wojewódzkiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Za swoje liczne zasługi nagrodzony Orderem Sztandaru Pracy II klasy i Orderem Budowniczego Polski Ludowej. Zmarł w 1983 r. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Płocczanie uczcili jego pamięć Aleją im. Antoniego Roguckiego na osiedlu Łukasiewicza.

Prowadzący spotkanie: inż. Tadeusz Kulas i prof. Jacek Kubissa

Uczestnicy wieczoru wspomnień o Antonim Roguckim

Sztuka Tworzenia – Halina Płuciennik

Trzecie spotkanie z cyklu Sztuka tworzenia, które odbyło się w Towarzystwie Naukowym Płockim 16 listopada 2006 r. poświęcone było sztuce robienia zdjęć, a bohaterką była znana płocka artystka, fotograf Halina Płuciennik, która od wielu lat jest również członkiem TNP. Na początek zwróciła uwagę na fakt, iż w ostatnich latach bardzo zmieniła się technika fotograficzna. Obecnie powszechna stała się fotografia cyfrowa, która pozwala robić zdjęcia w zasadzie każdemu, a ponadto daje szerokie możliwości pracy z gotowym zdjęciem, pozwala dowolnie manipulować obrazem. Kiedy istniała fotografia analogowa też oczywiście stosowano fotomontaż, ale polegał on na czymś zupełnie innym niż dzisiejsza obróbka zdjęć w komputerze. Niewątpliwie fotografia sprzed epoki cyfrowej zmuszała do głębszej refleksji, była bardziej przemyślana. Większa była wtedy radość z udanego zdjęcia, kiedy do dyspozycji był film 36-klatkowy. Dziś możemy robić nieskończenie wiele zdjęć aparatem cyfrowym.

Halina Płuciennik podkreślała, że fotografia zmieniła jej życie. Zauważyła, że to taka dziwna dziedzina twórczości, która pozwala tworzyć nawet komuś, kto tego pragnie, ale z różnych przyczyn, czasem nawet z braku wystarczającego talentu, nie może lub nie chce stanąć z pędzlem przed sztalugą.

Artystka mówiła, że najchętniej fotografuje przyrodę, zabytki, a także ludzi, nie przepada natomiast za reportażem. Prezentując swoje wielkoformatowe prace, często pełne magii, przypominające obrazy impresjonistów, wielokrotnie podkreślała, że w fotografii często trzeba się spieszyć. Szczególnie malowniczy widok trwa bowiem zwykle bardzo krótko, wystarczy niewielka zmiana kąta padania promieni światła i efekt znika, cienie szybko się poruszają. A przede wszystkim fotograf musi być znakomitym i uważnym obserwatorem, tylko wtedy jest w stanie dostrzec coś czego przeciętny człowiek w zabieganym życiu nie zauważa na swej drodze. Halina Płuciennik żartowała, że dzięki temu fotograf przy okazji zdobywa dodatkową wiedzę, uczy się tajników meteorologii, zgłębia botanikę.

Halina Płuciennik opowiedziała też nieco o różnych możliwościach jakie daje aparat fotograficzny, o tym jak można tworzyć niezwykłe ujęcia stosując różne obiektywy, zmieniając ostrość i jej głębię, niedoświetlając lub prześwietlając obraz.

Oprócz ciekawej opowieści o sztuce tworzenia zdjęć uczestników zachwycały wspaniałe fotografie, które prezentowała Halina Płuciennik.

Halina Płuciennik z pasją opowiadała o robieniu zdjęć.

Bolesław Jędrzejewski (1896-1987) – w 110. rocznicę urodzin

15 listopada 2006 roku w Towarzystwie Naukowym Płockim miał miejsce odczyt ks. prof. dr  hab. Michała M. Grzybowskiego Bolesław Jędrzejewski  W 110.  rocznicę urodzin.

Bolesław Jędrzejewski żył w latach 1896 - 1987. Był prawnikiem, pedagogiem, działaczem społecznym. W okresie międzywojennym pracował jako nauczyciel historii w płockich gimnazjach: Żeńskim im. Reginy Żółkiewskiej i Państwowym im. Władysława Jagiełły oraz jako sędzia grodzki. W czasie II wojny światowej czynnie działał w podziemiu. Prowadził wywiad gospodarczy, był  przewodniczącym Wojskowego Sądu Specjalnego, współredagował pismo ruchu oporu Jutrzenka Wolności. W styczniu 1943 r. został mianowany Delegatem Rządu RP na powiat płocki. Po wojnie Bolesław Jędrzejewski zasłużył się dla odbudowy sądownictwa w Płocku oraz Towarzystwa Naukowego Płockiego, zwłaszcza zabezpieczenia jego zbiorów i szybkiego uruchomienia Biblioteki im. Zielińskich. W latach 1945-1949 pełnił funkcję Prezesa TNP. W 1949 r. osadzony w więzieniu przez władze komunistyczne, po odzyskaniu wolności podjął pracę zawodową i społeczną. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski w 1985 r.

Dyskusja po odczycie obfitowała w osobiste wspomnienia słuchaczy  i  członków rodziny poświęcone postaci Bolesława Jędrzejewskiego.

Publikacje Sekcji Pedagogicznej TNP

6 listopada 2006 r. Sekcja Pedagogiczna zorganizowała sesję, na której zaprezentowane zostały najnowsze wydawnictwa opracowane przez członków sekcji. Spotkanie poprowadziła Wiceprzewodnicząca Sekcji Pedagogicznej dr Dorota Dądzik, a autorzy omówili swoje książki. Były to: monografia poświęcona Aleksandrowi Kamińskiemu autorstwa prof. Józefa Półturzyckiego, Przyszłość pracy Ettore Gelpiego pod red. prof. Eugenii Anny Wesołowskiej, Edukacja ustawiczna w ujęciu brytyjskim Aliny Matlakiewicz, Wielkość – Tradycja – Pamięć 1798 – 1855 – 2005 Adam Mickiewicz pod redakcją prof. Zbigniewa Kruszewskiego i prof. Józefa Półturzyckiego oraz Toruńsko-Płockie Studia Dydaktyczne, których redaktorem naczelnym jest prof. Józef Półturzycki.

XXIII Ogólnopolski Sejmik Rodzinny

W dniach 27-28 października 2006 r. Katolickie Stowarzyszenie Civitas Christiana zorganizowało wspólnie z Towarzystwem Naukowym Płockim XXIII Sejmik Rodzinny, który odbywał się pod hasłem Godność człowieka niezbywalnym prawem i fundamentem ładu społecznego. Honorowy Patronat nad imprezą objął Biskup Płocki ks. prof. dr hab. Stanisław Wielgus. Obrady poprzedziła Msza Św. w płockiej Katedrze. Następnie uczestnicy przenieśli się do siedziby Towarzystwa Naukowego Płockiego. Gości powitał Prezes TNP prof. ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski oraz Przewodniczący O/Mazowieckiego KSCCH Krzysztof Zwierzyński. Wiceprezes TNP ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski opowiedział krótko o Towarzystwie Naukowym Płockim. Następnie z referatami wystąpili: ks. dr Remigiusz Stacherski – Godność człowieka w nauce społecznej Kościoła oraz prof. dr Józefina Hrynkiewicz – Godność rodziny w okresie przemian. Po przerwie referaty zaprezentowali: psycholog Barbara Chlewińska – Godność małżeństwa i rodziny, asystent kościelny O/Miejskiego KSCCH w Płocku ks. dr Daniel B. Kwiatkowski – Duszpasterska troska o rodzinę w dzisiejszym kontekście kulturowym, pełnomocnik Prezydenta Płocka ds. organizacji pozarządowych Kazimierz Cieślik – Płockie organizacje pozarządowe w służbie rodzinie, psycholog Ewa Bielicka-Piesyk – Świat polskiego biznesu a prawo człowieka do życia i rozwoju oraz Jacek Stróżyński – Spór o godność i wolność człowieka podstawowym kryterium podziałów politycznych. Obrady zakończyła dyskusja.

W sobotę, drugiego dnia Sejmiku Rodzinnego uczestnicy rozpoczęli wizytę w TNP od pokazu starodruków ze zbiorów Biblioteki im. Zielińskich. Następnie rozpoczął się panel dyskusyjny pod tytułem Polityka rodzinna państwa – ocena, perspektywy, w którym uczestniczyli, m.in. senatorowie: Mieczysław Augustyn, Ewa Tomaszewska oraz prof. Zbigniew Trybuła.

Referat wygłasza prof. Józefina Hrynkiewicz

Odpowiedzialność prawna członków zarządu spółek kapitałowych

23 października 2006 r. z odczytem pt. Odpowiedzialność prawna członków zarządu spółek kapitałowych wystąpił w Towarzystwie Naukowym Płockim Waldemar Podel. Prelegent jest radcą prawnym, syndykiem, nadzorcą sądowym. Był założycielem Mazowieckiego Stowarzyszenia Syndyków, Likwidatorów i Sanatorów, w którym sprawuje funkcję Prezesa. Jest członkiem TNP. Autor publikacji z zakresu prawa gospodarczego, w tym książek: Wzory umów i pism w działalności gospodarczej. Komentarz, orzecznictwo, piśmiennictwo, podatki, przepisy (wyd. 3, Warszawa 2006) oraz Nowe prawo upadłościowe. Praktyczny przewodnik dla przedsiębiorców (Warszawa 2004). Zajmuje się również prowadzeniem szkoleń dotyczących zagadnień prawnych, adresując je w szczególności do przedsiębiorców. Praktykę prawniczą łączy z pracą naukową jako doktorant w Instytucie Nauk Prawnych PAN.

Odczyt, któremu towarzyszyła prezentacja multimedialna, Waldemar Podel rozpoczął od ogólnej charakterystyki zarządu w spółkach kapitałowych. Następnie omówił zagadnienia związane z różnymi rodzajami odpowiedzialności członków zarządu, tj.: odpowiedzialność dyscyplinarna, cywilnoprawna, za zobowiązania spółki, odpowiedzialność wynikająca z prawa pracy, a także prawa upadłościowego i naprawczego. Prelegent przedstawił też szereg innych kwestii związanych z odpowiedzialnością członków zarządu, a na koniec zaprezentował praktyczne wskazówki działań przeciwko lub w celu ochrony praw członków zarządu.

Słuchacze zostali zapoznani z wykazem najważniejszych źródeł obowiązków członków zarządu spółek kapitałowych m.in. w zakresie prawa cywilnego, korporacyjnego, finansowego, gospodarczego oraz informacji niejawnych, a nawet w kwestiach ekologii.

Uczestnicy spotkania otrzymali skrypty zawierające m.in. wyciąg z przepisów oraz wybór orzecznictwa.

citius, altius, fortius - sens przywództwa w epoce zerwanej ciągłości

Łacińskie hasło citius, altius, fortius (szybciej, wyżej, mocniej) znane jest powszechnie jako dewiza ruchu olimpijskiego. Treść tego hasła odnosi się nie tylko do wysiłku fizycznego lecz obejmuje także wartości moralne, jest wyrazem samodoskonalenia i dążenia do sukcesu drogą uczciwej i wytrwałej pracy. Citius, altius, fortius to również nazwa inicjatywy społecznej na rzecz promowania ponadczasowych wartości w przywództwie, której autorem i propagatorem jest Robert Krool.

Robert Krool – ekonomista i socjolog, od kilkunastu lat przedsiębiorca, od 2001 r. działa jako niezależny ekspert w dziedzinie przywództwa i zarządzania sprzedażą. Pełnił funkcję członka zarządu lub rad nadzorczych przedsiębiorstw w Polsce, w Austrii i na Węgrzech. Posiada bogate doświadczenie  w reorganizacji przedsiębiorstw (m.in. TP S.A., Huta Szczecin, TUnŻ Compensa). Wspiera radą i pomysłem osoby publiczne i szefów firm. Do grona jego klientów należą m.in. Agora, Lukas Bank, Grupa ING, TP S.A., PZU Życie i in. Autor kilku książek: Standardy kierowania zespołem handlowym, Droga do zysków i satysfakcji oraz Dyskretny urok wystąpień publicznych (z Piotrem Kraśko i Tomaszem Kammelem). Stale współpracuje z Centrum Gospodarczym Infor-Training i Gazetą Prawną.

16 października 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim Robert Krool wygłosił odczyt zatytułowany Citius, altius, fortius – sens przywództwa w epoce zerwanej ciągłości. Było to bardzo barwne, merytoryczne wystąpienie, poparte szeregiem przykładów, a dowiedzieć się można było wielu ciekawych, zaskakujących prawd dotyczących przywództwa czy szerzej – dążenia do sukcesu. Prelegent wyraźnie podkreślał, że sam sukces oślepia i niczego nie uczy, najbardziej wartościowej wiedzy dostarczają porażki, powiedzenie, że uczymy się na błędach znajduje pełne uzasadnienie w teorii przywództwa. Aby można mówić o przywództwie, w działaniach muszą ujawniać się takie formy jak: optymalizacja, innowacja, kreatywność. Gdy tego zabraknie mamy do czynienia z administracją. Prelegent zachęcał do lektury encyklik Jana Pawła II poświęconych ekonomii, które są znakomitym dziełem przywódczym. Podczas wykładu padło wiele interesujących sentencji, m.in. że drogą do sukcesu jest specjalizacja i doskonałość w pomysłach i działaniach. Myślą godną uwagi dla każdego kto chce osiągnąć sukces powinno być motto zawodowe Roberta Kroola: Jesteśmy tak dobrzy jak nasz ostatni pomysł. Trzeba również pamiętać, że aby osiągnąć sukces należy myśleć pozytywnie.

Posiedzenie Płockiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Urologicznego

13 października 2006 r. w siedzibie Towarzystwa Naukowego Płockiego odbyło się posiedzenie Mazowieckiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Urologicznego. Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego był dr n. med. Grzegorz Pydziński, Ordynator Oddziału Urologii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Płocku, a w skład Komitetu weszli lekarze urolodzy z tego oddziału. Towarzystwo Naukowe Płockie było współorganizatorem posiedzenia. Obrady miały charakter interdyscyplinarny i oprócz mazowieckich urologów uczestniczyli w nich również specjaliści w zakresie dermatologii, bowiem tematem głównego wykładu były zmiany na skórze i błonach śluzowych narządów płciowych zewnętrznych. Ponad godzinny wkład i prezentację na ten temat przygotował prof. dr hab. n. med. Sławomir Majewski, Kierownik Kliniki Dermatologii i Wenerologii Akademii Medycznej w Warszawie, Dyrektor Centrum Diagnostyki i Leczenia Chorób Przenoszonych Drogą Płciową w Warszawie. Niestety Profesor nie mógł przybyć do Płocka i w jego zastępstwie wystąpił dr Tomasz Pniewski. Po wykładzie uczestnicy spotkania mieli jeszcze wiele pytań do prelegenta. Druga część posiedzenia miała charakter ściśle urologiczny. Dr Ryszard Mońdziel z Oddziału Urologii WSzZ w Płocku omówił zagadnienia raka gruczołu krokowego w oparciu o materiał zebrany w płockiej placówce. Dr n. med. Grzegorz Pydziński omówił własną metodę znieczulania do zabiegów URSL (przezcewkowe usuwanie kamieni z moczowodu).

W przerwie obrad uczestnicy zwiedzili zabytkowe wnętrza Towarzystwa Naukowego Płockiego i obejrzeli starodruki (głównie o tematyce medycznej) ze zbiorów Biblioteki im. Zielińskich, które zaprezentowała Dyrektorka Biblioteki Grażyna Szumlicka-Rychlik.

Na zakończenie głos zabrał ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski, Wiceprezes TNP, który krótko przedstawił uczestnikom posiedzenia historię Płocka i Towarzystwa Naukowego Płockiego.

Przy mównicy dr n. med. Grzegorz Pydziński

Aparaty fotograficzne XX wieku

W dniu 5 października 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim miał miejsce wernisaż wystawy Aparaty fotograficzne XX wieku z kolekcji Pawła Śliwińskiego.

Właściciel eksponatów, absolwent płockiej Jagiellonki i Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni,  członek TNP, pełni obecnie funkcję Prezesa PKS w Płocku. Jest wielbicielem przedmiotów zabytkowych, szczególnie związanych z fotografią.

Na wystawie zaprezentowano ponad 70 aparatów fotograficznych wyprodukowanych od początku XX wieku do czasów współczesnych oraz obiektywy, światłomierze, zabytkowe futerały i inne akcesoria fotograficzne.

Kolekcję można oglądać w siedzibie Towarzystwa Naukowego Płockiego do 3 listopada 2006 r.

Otwarcia wystawy dokonali wspólnie Prezes TNP Zbigniew Kruszewski (drugi od
lewej) i Paweł Śliwiński (pierwszy od lewej).

SZTUKA TWORZENIA – Tadeusz Zaremba

28 września 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim odbyło się spotkanie z cyklu „Sztuka tworzenia”. Tym razem poświęcone było malarstwu, a bohaterem był Tadeusz Zaremba, artysta plastyk, konserwator dzieł sztuki, były wieloletni dyrektor Muzeum Mazowieckiego w Płocku. Zaprezentował słuchaczom podstawowe informacje nt. technik malarskich – rodzajów stosowanych podobrazi, farb, narzędzi do ich nakładania. Swoją opowieść zaczął jednak od porównania sztuki tworzenia malarstwa do aktu stworzenia świata. Zasugerował więc pewną boskość artysty. Jednocześnie jednak, porównując malarstwo z innymi sztukami, zauważył, że jest ono najprostszą ze sztuk. Przyznał, że w zasadzie do malowania nie jest konieczna wiedza teoretyczna, żeby dzieło się udało najbardziej konieczna jest chęć – trzeba mieć potrzebę tworzenia, jeśli ktoś tworzy z innych pobudek, dzieło raczej nie będzie udane. Zwrócił też uwagę na podstawowy podział sztuki na realistyczną i abstrakcyjną. W każdym przypadku jest kilka sposobów interpretacyjnych, które mogą opierać się m.in. na inspiracji, naśladowaniu, kontynuacji czy negacji. Twórca musi dokonać wyboru- czy lepiej mu będzie tworzyć realistycznie czy abstrakcyjnie. Prawdziwy Każdy artysta wypracowuje swój własny styl. Przejawia się on powtarzaniem pewnego efektu, który jest dla niego właściwy. Każdy też ma swoją ulubioną perspektywę, często swoje ulubione kolory. Artystę charakteryzuje też czy stosuje pewne skróty, w jakich partiach obrazu.

Tadeusz Zaremba opowiedział co jest potrzebne żeby tworzyć. Przede wszystkim trzeba jednak wybrać najpierw technikę. Każdą z n ich omówił, przedstawił zalety i trudności. Najszybszą i najtańszą techniką jest akwarela, ale nie jest najprostsza. Podobny do akwareli jest gwasz, ale w przeciwieństwie do tej pierwszej techniki, stosuje się w nim barwniki kryjące i biel, w akwareli barwy są przezroczyste. W przypadku technik takich jak pastel, tempera, olej czy akryle różnica między nimi wynika z rodzaju spoiwa.

Dużo uwagi prelegent poświęcił technice olejnej, zwanej królową technik.

Publiczność miała na koniec jeszcze kilka pytań do Tadeusza Zaremby, m.in. od czego zwykle zaczyna malować, jak ocenia wykorzystanie aparatu fotograficznego przez malarzy.

Tadeusz Zaremba podsumowując spotkanie powrócił do początkowej tezy, że malując tworzymy świat, prawie jak Bóg w akcie stworzenia. Podkreślił, że tworzenie ma pewną magiczną moc, która daje dużą siłę i wiarę w siebie.

Kultura literacka Płocka w średniowieczu

25 września 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim odbyła się promocja książki Cezarego  K. Święckiego  Kultura literacka Płocka w średniowieczu.

Autor publikacji jest rodowitym Płocczaninem. Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. Doktoryzował się w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Zajmuje się głównie problemami literatury polskiego i niemieckiego średniowiecza, historią książki rękopiśmiennej i bibliotek klasztornych oraz kulturą monastyczną. Na stałe mieszka w Berlinie.

Praca dr Cezarego Święckiego, owoc wieloletnich badań źródłowych, ukazuje książęcy i biskupi Płock jako ważny ośrodek kultury piśmienniczej. Prezentuje dzieje płockiego księgozbioru katedralnego. Opisuje fenomen zachowanych i zaginionych zabytków takich jak: Kodeks Gertrudy, Codex aureus pultoviensis, Biblia płocka, Ewangeliarz księżnej Anastazji, graduał Świętosława z Wilkowa, Stella chori plocensis, płockie antyfonarze diecezjalne i innych.

Studium, w jakimś stopniu pionierskie,  pozwala docenić rolę Płocka jako jednego z głównych ośrodków polskiej kultury dawnych wieków.

Europejskie Dni Dziedzictwa 2006

Zróżnicowanie kulturowe regionu: Płock i okolice

W ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 5 września 2006 r. w siedzibie TNP odbyła się konferencja pt.: Zróżnicowanie kulturowe regionu: Płock i okolice, którą Towarzystwo Naukowe Płockie przygotowało we współpracy z Instytutem Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Muzeum Mazowieckim w Płocku.

Pomysłodawcą przedsięwzięcia był dr Tadeusz Baraniuk, pracownik Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, członek TNP.

Otwarcia konferencji dokonał Wiceprezes TNP ks. prof. Michał Grzybowski, a w problematykę wprowadził dr Tadeusz Baraniuk. Pierwszą część poprowadziła dr Katarzyna Waszczyńska z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, która wygłosiła również referat zatytułowany Czym jest tożsamość? Rozważania metodologiczne a rzeczywistość regionalnego zróżnicowania kultury. Było to wystąpienie o charakterze ogólnym, prelegentka podkreśliła, iż istnieje bardzo wiele płaszczyzn, które mogą być podstawą utożsamiania się jednostki z grupą.

Kolejne referaty miały już ścisły charakter i podejmowały zagadnienia etnologiczne związane z Płockiem i jego okolicami. Przypadek Płocka w kontekście tematu Wielokulturowa czy homogeniczna przestrzeń NIEmetropolii zanalizowała Magdalena Lica-Kaczan z Działu Etnografii Muzeum Mazowieckiego w Płocku. Wyniki swoich badań terenowych poprzedziła zdefiniowaniem pojęcia wielokulturowości. Omówiła zarówno korzyści płynące z tego zjawiska, jak i problemy (marginalizacja, konflikty). Analiza zagadnienia przekonała, że w Płocku jest wielu cudzoziemców różnych narodowości, m.in. wśród sportowców Wisły czy pracowników Orlenu i CNH Polska. Są też lekarze z Mongolii, Witnamczycy zajmujący się gastronomią. Ciągle jednak istnieją liczne bariery, więc niewielu cudzoziemców ma bliższe kontakty z płocczanami. W mieście niewątpliwie brakuje miejsc spotkań różnych kultur.

Dr Tadeusz Baraniuk przedstawił referat pt.: Radziwiacy i płocczanie, czyli o społecznym tworzeniu wizerunku sąsiada. Omówił mechanizm tworzenia wizerunku „innego”, u którego dostrzegamy odmienny język, wygląd, swoiste obyczaje i moralność. Przedstawił sposoby wzajemnego postrzegania się płocczan i radziwian.

Na temat Romów w Płocku mówiła dr Agnieszka Kowarska z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW.

Drugą część konferencji poprowadził prof. dr hab. Lech Mróz, Dyrektor Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW. Pierwszy referat po przerwie wygłosił dr Jerzy Szałygin z Ośrodka Ochrony Zbiorów Publicznych w Warszawie. Mówił na temat osadnictwa olęderskiego w okolicach Płocka. Początki osadnictwa przybyszów z terenów Holandii sięgają 1759 r., proces ten wygasł około roku 1945. przejawy osadnictwa olęderskiego miały głównie charakter materialny (krowy holenderskie, sery, koszykarstwo), mniej było duchowych.

Anita Broda z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie przygotowała temat Mariawityzm – historia i współczesność w setną rocznicę wydarzeń płockich. Warto w tym miejscu podkreślić, że na konferencję przybyli przedstawiciele Kościoła Starokatolickiego Mariawitów z Biskupem Naczelnym Zdzisławem Marią Włodzimierzem Jaworskim.

O odrębnościach na tle religijnym mówił również Grzegorz Piaskowski z Działu Etnografii Muzeum Mazowieckiego w Płocku, który wygłosił referat pt.: Przejawy religijności dalekowschodniej wśród mieszkańców Płocka i okolic. Zarys zjawiska i relacji międzyreligijnych. Prelegent nawiązał m.in. do zdarzenia z 1984 r. kiedy w TNP odbyło się spotkanie organizacyjne Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Indyjskiej.

Ostatni referat wygłosił Paweł Krzyworzeka z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW – Murzynowo po latach. Odkrywanie etnografii Jacka Olędzkiego. W wystąpieniu poświęconym osobie nieżyjącego już naukowca prelegent podkreślał, iż Jacek Olędzki był twórcą nowoczesnej etnografii, specjalistą, który wyprzedzał swoją epokę.

Obie części konferencji zakończyły się ożywioną dyskusją, co świadczyło, że problematyka wzbudza emocje i była warta podjęcia. Dowodem na to jest też fakt, że konferencja zgromadziła blisko 70-osobową publiczność.

Magdalena Lica-Kaczan mówiła na temat wielokulturowości Płocka

EUROPEJSKIE DNI DZIEDZICTWA 2006

TRADYCJE PŁOCKIEGO SZKOLNICTWA

W 2006 r. Płock po raz drugi włączył się w obchody Europejskich Dni Dziedzictwa. Uczestniczyło w nich również Towarzystwo Naukowe Płockie. W dniu inauguracji obchodów, 1 września, otwarto w TNP wystawę Tradycje płockiego szkolnictwa. Zaprezentowano archiwalia ze zbiorów Biblioteki im. Zielińskich TNP dotyczące trzech płockich szkół: Małachowianki, Jagiellonki i nieistniejącego już Gimnazjum Żeńskiego im. Reginy Żółkiewskiej. Na wystawie można zobaczyć szereg unikatowych dokumentów, m.in. rękopiśmienne Przepisy Szkoły Wojewódzkiej Płockiej (Małachowianka) z lat 1819-1829 spisane przez Rektora Kajetana Morykoniego. Bardzo ciekawe są albumy do ćwiczenia kaligrafii czy też Atlas z ręcznie wykonanymi przez uczniów mapami z lat 20. XIX w., a także inne prace uczniów: opisy wsi mazowieckich czy teksty do szkolnych gazetek. Zaprezentowano też dziewiętnastowieczne świadectwa szkolne i dzienniczki uczniów. Ponadto można zobaczyć jeszcze wiele innych rękopisów, druków, podręczników i archiwalnych fotografii. Wystawa jest czynna do 22 września.

Płocka sztuka sakralna

Od 1 do 23 sierpnia 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie zaprasza na wystawę fotografii Tomasza Gałązki zatytułowanej Płocka sztuka sakralna. Autor jest członkiem TNP. Fotografuje od wielu lat. Aktualna wystawa składa się z 30 prac, które prezentują płocką sztukę sakralną różnych wyznań. Część fotografii ma charakter realistyczny, większość jednak została przez autora poddana obróbce cyfrowej. W efekcie niektóre ze zdjęć stanowią kompilację różnych elementów.

Dylematy rozwoju województwa mazowieckiego

20 czerwca 2006 r. gościem Towarzystwa Naukowego Płockiego był Marszałek Województwa Mazowieckiego, członek TNP Adam Struzik, który wygłosił odczyt zatytułowany Dylematy rozwoju województwa mazowieckiego. Marszałek podkreślał wzrost znaczenia województwa mazowieckiego, jaki nastąpił po wejściu Polski do Unii Europejskiej, co wynika z faktu, iż jest to region położony centralnie w przestrzeni europejskiej i stanowi przecięcie najważniejszych połączeń transportowych. Również na tle kraju Mazowsze charakteryzuje się najwyższym potencjałem gospodarczym, naukowym, ludnościowym itp. W sumie tworzy to więc ogólnie korzystny obraz regionu. Niemniej jednak, jak zauważył Marszałek, problemy również istnieją. Głównym z nich jest silne zróżnicowanie przestrzenne potencjałów społeczno-gospodarczych oraz procesów rozwojowych wewnątrz województwa. Tym samym jednym z zasadniczych dylematów w rozwoju Mazowsza jest potrzeba zwiększenia spójności regionu. Ważną kwestią, nad którą pracują władze województwa jest też opracowanie metody zwiększenia konkurencyjności regionu. Główną formułą na bazie której dąży się do rozwiązywania tych problemów jest formuła równoważenia rozwoju, czyli działania mające na celu zwiększenie spójności województwa. Adam Struzik powiedział też o podstawowym dokumencie zawierającym diagnozę problemów i propozycje rozwiązań. Jest to przyjęta 29 maja 2006 r. przez Sejmik Województwa Strategia rozwoju województwa mazowieckiego do 2020 r. Następnie Marszałek przedstawił wynikające z dokumentu dylematy rozwoju regionu i proponowane recepty poprawy sytuacji. Pierwszym postulatem jest wzrost innowacyjności i konkurencyjności regionu, m.in. poprzez rozwój najbardziej znaczących ośrodków akademickich, przepływ nowoczesnych technologii i wspomaganie rozwoju przedsiębiorczości. Drugi postulat to wzmocnienie powiązań metropolii warszawskiej z otoczeniem regionalnym, krajowym i międzynarodowym poprzez poprawę jakości połączeń transportowych i rozwój infrastruktury lotniczej. Trzecią istotną kwestią podnoszoną w Strategii rozwoju... jest aktywizacja i modernizacja obszarów pozametropolitalnych. Ma się to dokonać drogą podnoszenia standardów technicznych połączeń obwodowych w regionie, zwiększenia przepraw mostowych oraz wzmacniania potencjału rozwojowego ośrodków subregionalnych. Ponadto Marszałek Struzik zwrócił też uwagę na inny ważny problem Mazowsza – sprawy rolnictwa. Podstawą rozwoju w tym obszarze będzie poprawa warunków życia na wsi, wspieranie modernizacji gospodarstw i rozwój agroturystyki. Ostatnim, ale również ważnym zagadnieniem poruszonym przez Marszałka była ochrona i rewaloryzacja środowiska przyrodniczego, m.in. poprzez zwiększenie lesistości regionu i poprawę jakości wód.

Po wystąpieniu Marszałka Adama Struzika gospodarz spotkania Prezes TNP Zbigniew Kruszewski poprowadził dyskusję, podczas której padło jeszcze wiele pytań. Na każde z nich Marszałek starał się udzielić wyczerpującej odpowiedzi. Spotkanie zgromadziło ponad 60 słuchaczy.

Odczytowi Marszałka Struzika towarzyszyła prezentacja multimedialna.

Kwiaty

13 czerwca 2006 r. w sali wystawowej Towarzystwa Naukowego Płockiego otwarta została wystawa fotografii Janusza Jerzego Pysiaka pt. Kwiaty. Jest to wystawa jubileuszowa z okazji 50-lecia twórczości. Prof. zw. dr hab. inż. Janusz Jerzy Pysiak, z pochodzenia wilnianin, od wielu lat mieszka w Płocku. Przygodę z fotografią rozpoczął w 1956 r., kiedy za pierwsze zarobione pieniądze kupił aparat fotograficzny Beltica II, a rok później pierwszą lustrzankę Exa. Przez długie lata fotografował „do szuflady” – w domu, w górach oraz podczas podróży zagranicznych, m.in. do Pekinu, Budapesztu, Pragi, Moskwy, Mińska, Nowosybirska, Ałma-Aty, Darmstadt, Lipska, Jeny, Paryża, Lyonu, Marsylii, Barcelony, Wilna, Kowna, Rygi, Tallina, Helsinek, Jerozolimy, Wenecji, Rzymu, Asyżu oraz na Monte Cassino i na Korsyce. Ulubionym tematem Janusza Jerzego Pysiaka od zawsze jest pejzaż, także miejski, ale nie stroni też od portretu czy aktów. Swoje fotografie pokazał publicznie dopiero w 1995 r. w płockim Klubie Książki i Prasy. Potem przyszły kolejne wystawy indywidualne (9), m.in. w Domu Darmstadt, w Ratuszu i w siedzibie Politechniki Warszawskiej w Płocku, a także w Zakopanem i w Janowie Podlaskim. Brał udział w wystawach zbiorowych (32) w kraju i za granicą (7), m.in. w Niemczech, na Litwie i w Mołdawii.

Janusz Jerzy Pysiak od 1995 r. jest członkiem Płockiego Towarzystwa Fotograficznego im. Aleksandra Macieszy. Jest również członkiem Okręgu Mazowieckiego Związku Polskich Fotografów Przyrody oraz członkiem rzeczywistym Stowarzyszenia Twórców Fotoklub Rzeczypospolitej Polskiej z tytułem artysty fotografika. Posiada tytuł Zasłużonego Działacza Kultury. Od 1972 r. jest członkiem Towarzystwa Naukowego Płockiego.

Janusz Jerzy Pysiak jako temat wystawy jubileuszowej wybrał kwiaty. Ekspozycja prezentuje kwiaty charakterystyczne dla wszystkich pór roku w różnych ujęciach – można zobaczyć całe rabaty kwiatowe bądź też fotografie przedstawiające w dużym zbliżeniu tylko jeden kwiat. Podczas uroczystego otwarcia list gratulacyjny w imieniu Zarządu TNP odczytał Wiceprezes TNP Marian Chudzyński, a dyplom Płockiego Towarzystwa Fotograficznego wręczył jego Prezes Artur Kras. Z gratulacjami i odznaczeniem dla Profesora Pysiaka przybyli również przedstawiciele Stowarzyszenia Twórców Fotoklub Rzeczypospolitej Polskiej: Małgorzata Dołowska i Mieczysław Cybulski (Prezes).

Wystawę można oglądać do 15 lipca.

Fragment ekspozycji.

Uroczyste otwarcie wystawy. Od lewej: autor J. Pysiak, M. Chudzyński, J. Chojnacki i A. Kras.

rok języka polskiego w tnp.

aktualne problemy językoznawcze

O mowo polska, ty ziele rodzime,

Niech Cię przyjmę w otwarte ramiona;

Ty będziesz kwieciem tych pól ubarwiona (…)

                                   Stanisław Wyspiański

Uchwałą Senatu RP rok 2006 został ustanowiony Rokiem Języka Polskiego. Dlatego też Sekcja Filologiczna Towarzystwa Naukowego Płockiego zorganizowała 7 czerwca 2006 r. konferencję pt. Rok języka polskiego w TNP. Aktualne problemy językoznawcze.

W uchwale Senatu RP w sprawie ustanowienia roku 2006 Rokiem Języka Polskiego czytamy: Polszczyzna łączyła w przeszłości i łączy dziś wszystkich Polaków, bez względu na miejsce zamieszkania, wiek, poglądy polityczne i wszelkie inne różnice czy odrębności. Nie ma innego dobra tak powszechnego i tak ważnego dla na nas wszystkich jak język ojczysty.

(…) W Roku Języka Polskiego należy pokazywać polszczyznę w jej bogactwie i w całej różnorodności – od języka ogólnego do odmian regionalnych i gwar ludowych, w których często wyraża się kultura małych ojczyzn (…).

Wejście do Unii Europejskiej spowodowało, że troska o polszczyznę nabrała nowego wymiaru: nasz język stał się piątym (pod względem liczby użytkowników) językiem Unii Europejskiej i istnieje duża szansa na to, by stał się także jednym z najważniejszych języków europejskich.

Konferencję językoznawczą w TNP rozpoczął dr Adam Wróbel  referatem  Wpływy dialektu mazowieckiego na gwary pograniczne – Kujaw i Ziemi Dobrzyńskie, przedstawiając charakterystyczne cechy dialektu mazowieckiego; dużym walorem wystąpienia były zapewne niezwykle ciekawe przykłady. Mgr Danuta Rychlewska – Przewodnicząca Sekcji Filologicznej TNP w wystąpieniu Wyrazy modne i nadużywane poruszyła najbardziej aktualne problemy językoznawcze, a także podkreśliła istotę poprawnego wypowiadania się oraz dbanie o piękno mowy ojczystej w szkołach, w prasie, radiu i telewizji.  

Referat mgr Katarzyny Kozłowskiej, zatytułowany Kształcenie językowe w liceum – próba diagnozy, dotyczył  analizy ankiet przeprowadzonych wśród polonistów w szkołach ponadgimnazjalnych na temat nauki o języku w szkole średniej; referentka podkreśliła ogromną potrzebę nauczania gramatyki w liceum.

Profesor Jerzy Podracki, Kierownik Zakładu Edukacji Językowej w Instytucie Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego, w referacie Nowe rozstrzygnięcia Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN, przedstawił genezę powstania Rady Języka Polskiego, podział na poszczególne Komisje i ich zadania. Profesor Jerzy Podracki zapoznał uczestników konferencji z najnowszymi zmianami i rozstrzygnięciami w zakresie gramatyki i ortografii, chociażby zmianą dotyczącą pisowni nazw miejscowych dwuczłonowych za pomocą łącznika, na przykład Busko-Zdrój, Warszawa-Ochota, Płock-Podolszyce.

Ostatnim prelegentem była mgr Wioletta Żórawska, która w swoim referacie Słownictwo Cypriana Kamila Norwida odzwierciedleniem jego poglądów etycznych,  zajęła się m.in. wieloaspektowym znaczeniem wyrazu Prawda w twórczości poety, co doprowadziło ją do interesujących wniosków.

Konferencję poprowadziła jej główna organizatorka mgr Małgorzata Duch z Sekcji Filologicznej TNP.

            Konferencja była z całą pewnością ważnym wydarzeniem naukowym i kulturalnym dla płockiej młodzieży, nauczycieli, dziennikarzy oraz środowiska humanistów.

Prof. Jerzy Podracki i prowadząca konferencję Małgorzata Duch.

Sztuka tworzenia – Marek Mokrowiecki

Sztuka tworzenia to nowy cykl Towarzystwa Naukowego Płockiego, który rozpoczął się 5 czerwca 2006 r. spotkaniem z Markiem Mokrowieckim, reżyserem, aktorem, Dyrektorem Teatru Dramatycznego w Płocku.

Ideą projektu Sztuka tworzenia jest prezentowanie różnych gałęzi twórczości. Goście zapraszani w ramach tego cyklu przez Towarzystwo Naukowe Płockie to artyści, przedstawiciele różnych sztuk, którzy opowiadają o swojej twórczości. Celem spotkań jest pokazanie warsztatu, zaproszeni goście opowiadają o swoich inspiracjach i przybliżają proces twórczy.

Przybyli na spotkanie z Markiem Mokrowieckim na początek zostali zapoznani ze skróconą historią teatru od czasów starożytnych aż po współczesność. Bohater wieczoru podkreślał rolę Konstantego Stanisławskiego, Wsiewołoda Meyerholda i Edwarda Craiga, trzech wielkich reformatorów teatru.  W dalszej części spotkania Marek Mokrowiecki opowiadał o tym jak powstaje spektakl. Opierał się głównie na własnych bogatych doświadczeniach i prezentował swoją wizję teatru, ale odnosił się też do tego jak inni tworzą teatr.

Punktem wyjścia dla każdego twórcy spektaklu scenicznego jest wybór tekstu. Marek Mokrowiecki podkreślał, że wybiera sztukę, przez którą chce coś powiedzieć widzom, a inspiracją bywa często przypadkowe zdarzenie z codziennego życia. Niekiedy reżyser decyduje się na pewne skróty w tekście, aby wyeliminować mniej istotne sprawy, a tym samym silniej podkreślić interesujący go wątek.

Kiedy tekst jest gotowy rozpoczynają się próby. Najpierw reżyser opowiada aktorom o czym będzie spektakl, później przeprowadza próby z czytaniem tekstu. Reżyser ustala z aktorami w jakiej konwencji będą grali. Marek Mokrowiecki podkreślał, że ważne jest szybkie przejście od tzw. prób „stolikowych” do prób na scenie, często bowiem okazuje się, że np. głos aktora w ruchu brzmi inaczej niż podczas czytania tekstu przy stoliku. Jednocześnie rozpoczyna się praca ze scenografem, zaczynają pracę poszczególne pracownie, szyte są kostiumy. Dyrektor płockiego teatru dużą wagę przywiązuje do światła na scenie, opowiadał jak przy pomocy odpowiednio ustawionych świateł można tworzyć nastrój, oddawać emocje. Przygotowania kończą trzy próby generalne, a zwieńczeniem pracy zespołu jest premiera.

Na zakończenie spotkania były jeszcze pytania do Marka Mokrowieckiego od publiczności. Gość chętnie na wszystkie odpowiadał i opowiedział jeszcze wiele zabawnych anegdot z teatralnego życia.

Aktualności problemów edukacji ustawicznej

29 maja 2006 r. Sekcja Pedagogiczna TNP zorganizowała sesję naukową Aktualności problemów edukacji ustawicznej. Wprowadzenie do tematu wygłosił Prezes TNP prof. ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski. Następnie z referatami wystąpili: prof. dr hab. Eugenia Anna Wesołowska – Kształcenie ustawiczne w polityce edukacyjnej państwa, prof. dr hab. Józef Półturzycki – Aktualności problemów edukacji ustawicznej, dr Anna Frąckowiak – Edukacja ustawiczna a szkoły wyższe w XXI wieku, mgr inż. Mariusz Portalski – Potrzeby kształcenia ustawicznego osób z wyższym wykształceniem w kontekście wymagań rynku pracy w subregionie płockim, dr Liliana Tomaszewska – Specyfika edukacji ustawicznej kobiet, mgr Ewa Bartuś – Kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych a zapotrzebowanie rynku pracy.

Druh Wacław Milke Członkiem Honorowym TNP

Uchwałą nr 1/2006 Zwyczajne Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze TNP w dniu 5 kwietnia 2006 r., na wniosek Zarządu TNP, nadało godność Członka Honorowego Towarzystwa Naukowego Płockiego Druhowi Wacławowi Milke, twórcy Harcerskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Dzieci Płocka”. W uzasadnieniu napisano: w uznaniu zasług na polu patriotycznego wychowania młodzieży, społecznej aktywności oraz moralnej postawy, pracowitości i niezłomności. Podkreślono również, że Zespół promował kulturę polską w kraju i poza jego granicami oraz popularyzował cele statutowe TNP.

„Dzieci Płocka” stały się największą pasją życiową Wacława Milke, a jego zaangażowanie w rozwój i doskonalenie Zespołu bardzo szybko przyniosło efekty w postaci zwycięstw na międzynarodowych festiwalach. Zespół występował na największych scenach świata, m.in. w Royal Albert Hall w Londynie. Od początku działalności przewinęło się przez niego około sześciu tysięcy młodych ludzi, co świadczy o skali wychowawczego fenomenu Druha Milke. Jest on też autorem wielu przedsięwzięć o charakterze daleko wykraczającym poza działalność artystyczną. Zainicjował m.in. „Dzwon Pokoju” i „Dni Historii Płocka”.

Uroczystość wręczenia dyplomu Członka Honorowego TNP odbyła się w siedzibie Zespołu „Dzieci Płocka”. Miała ona charakter nadzwyczajnego posiedzenia Zarządu i Komisji Rewizyjnej TNP. Wśród gości przybyłych na uroczystość znalazło się wielu dawnych członków Zespołu, wychowanków Druha Wacława Milke. Uroczystość zakończył występ „Dzieci Płocka”.

Druh Wacław Milke dziękuje za nadaną godność Członka Honorowego. Z tyłu po lewej Prezes TNP Z. Kruszewski, po prawej przedstawiciele Zarządu i Komisji Rewizyjnej.

Płock – miasto bliskie mojemu sercu

25 maja 2006 r. w sali wystawowej Biblioteki im. Zielińskich TNP otwarto wystawę Płock – miasto bliskie mojemu sercu. Wystawa stanowiła podsumowanie 3. Międzygimnazjalnego Konkursu Plastycznego, który w tym roku odbywał się w dwóch kategoriach: Płock w malarstwie i Płock w fotografii. Organizatorem konkursu i wystawy było Gimnazjum nr 4. Towarzystwo Naukowe Płockie po raz kolejny objęło nad imprezą patronat oraz udostępniło swoje wnętrza na zorganizowanie ekspozycji. Współgospodarzem uroczystości był ks. prof. Michał Grzybowski, Wiceprezes TNP, który w słowie wstępnym opowiedział krótko o historii Płocka i jego zabytków, które młodzież przedstawiała w swoich pracach.

Infobrokerstwo – wizja przyszłości czy codzienność w organizacji XXI wieku?

23 maja 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim odbyło się spotkanie na temat Infobrokerstwo – wizja przyszłości czy codzienność w organizacji XXI wieku? Stanowiło ono niejako kontynuację ubiegłorocznego cyklu pt.: Globalne społeczeństwo informacyjne.

Spotkanie prowadził i odczyt wygłosił Krzysztof Buczkowski - członek TNP, Prezes stowarzyszenia Centrum Innowacji Społeczeństwa Informacyjnego. Temat okazał się na tyle ciekawy, że ożywiona dyskusja uczestników spotkania trwała ponad godzinę.

W największym skrócie infobrokerstwo polega na zdobywaniu, autoryzacji i udostępnianiu informacji z różnych źródeł. Oczywiście Internet, ze względu na swe nieograniczone rozmiary, zajmuje wśród źródeł bardzo ważne miejsce. Jednak nie wolno lekceważyć klasycznych nośników informacji, takich jak publikacje zwarte, czasopisma, wyniki badań naukowych, radio i telewizja, itd. Mnogość informacji i tempo ich przyrostu może dać szansę na ukształtowanie zapotrzebowania na nowe usługi - infobrokerskie i powstanie nowego zawodu - brokera informacji.

Prelegent Krzysztof Buczkowski przygotował do swojego wykładu prezentację multimedialną.

Lech Wałęsa w TNP

17 maja 2006 r. na zaproszenie Prezesa TNP Zbigniewa Kruszewskiego przyjechał do Płocka Prezydent RP (1990-1995) Lech Wałęsa, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Spotkał się z mieszkańcami miasta w sali konferencyjnej Towarzystwa Naukowego Płockiego. Rozmowę poprowadzili znani płoccy dziennikarze: Agnieszka Woźniak i Hubert Woźniak. Podczas całego spotkania Prezydentowi Lechowi Wałęsie towarzyszył Prezes Zbigniew Kruszewski. Spotkanie zaplanowano jako rozmowę o dzisiejszym świecie, o demokracji, starano się unikać tematów stricte politycznych. Lech Wałęsa, wyrażając troskę o losy kraju i prezentując swoje poglądy, pozwalał sobie również niekiedy na żartobliwe odpowiedzi. Na zakończenie głos otrzymała publiczność, zadając Prezydentowi swoje pytania. Spotkanie z Lechem Wałęsą zgromadziło około 200 osób, które z trudem mogła pomieścić sala konferencyjna.

Przed odjazdem Lech Wałęsa zwiedził zabytkowe wnętrza TNP i wpisał się do księgi pamiątkowej.

Prezes TNP Zbigniew Kruszewski i Prezydent Lech Wałęsa.

Lech Wałęsa i prowadzący spotkanie Agnieszka i Hubert Woźniakowie.

Polskie Cmentarze Wojskowe na Obczyźnie

11 maja 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim otwarto wystawę fotografii Jerzego Grawendera zatytułowaną Polskie cmentarze wojskowe na obczyźnie.

Autor wystawy jest instruktorem przewodnictwa górskiego, przewodnikiem sudeckim, działaczem turystycznym, krajoznawcą. Od najmłodszych lat zajmuje się fotografią. Po studiach zamieszkał w Polanicy Zdroju, gdzie pracował w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym. Kiedy reaktywowano województwo płockie przeniósł się do Płocka i rozpoczął pracę w Wydziale Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki Urzędu Wojewódzkiego, w którym pozostał aż do przejścia na emeryturę. Jest aktywnym członkiem Płockiego Towarzystwa Fotograficznego im. Aleksandra Macieszy. Uzyskał wiele wyróżnień za swą twórczość fotograficzną. Brał udział w dwóch edycjach Biennale Plakatu Fotograficznego. Interesuje się fotografią krajoznawczą i dokumentalną (szczególnie nekropoliami). W oparciu o bogaty materiał negatywowy opracowuje cmentarze wojenne.

Na wystawie w TNP zaprezentowano m.in. fotografie przedstawiające Cmentarz Orląt we Lwowie, a w gablocie umieszczono plan całego cmentarza oraz teksty wierszy poświęconych Orlętom Lwowskim. Inna część ekspozycji poświęcona została cmentarzom amerykańskim. Można tam zobaczyć m.in. Pomnik Hallerczyków na Cmentarzu św. Wojciecha w Chicago oraz fotografie z Cmentarza Maryhill w Chicago, gdzie znajduje się pomnik upamiętniający zbrojny wysiłek żołnierzy polskich w walce o niepodległość Polski. U jego stóp wmurowana została też urna z prochami oficerów wymordowanych przez NKWD w Miednoje i pod Charkowem. Na wystawie znalazły się również fotografie z Cmentarza Wojennego Polaków w Newark w Anglii oraz z Norfolk pod Londynem, gdzie znajduje się Pomnik Lotników Polskich. Wśród prezentowanych prac nie zabrakło widoków Monte Cassino, ze znanym cmentarzem i klasztorem. Ponadto na jednej z plansz ekspozycyjnych znalazły się fotografie z Cmentarza Żołnierzy Polskich w Bolonii, które wykonał nieżyjący płocki fotograf Zbigniew Kryda, który był przyjacielem autora wystawy Jerzego Grawendera.

Otwarcia wystawy dokonali wspólnie: autor zdjęć Jerzy Grawender, Wiceprezes TNP ks. prof. Michał Grzybowski oraz Prezes PTF Artur Kras.

 

Dlaczego warto grać w szachy?

9 maja 2006 r. Tomasz Zbrzezny wygłosił w siedzibie TNP odczyt Dlaczego warto grać w szachy? Prelegent jest Wiceprezesem Mazowieckiego Związku Szachowego, wieloletnim niestrudzonym popularyzatorem tej gry taktycznej.

Szachy to jedna z najstarszych gier świata. Jej ojczyzną są prawdopodobnie Indie. Grę w szachy spopularyzowali Arabowie, a od VIII wieku Europejczycy. Jest to gra strategiczna  prowadzona przez 16 białych i 16 czarnych bierek na 64 - polowej szachownicy, której celem jest zagrożenie figury króla przeciwnika (szach), tak by nie miał możliwości obrony (mat). Szachy nie są grą losową. O zwycięstwie decyduje korzystniejszy układ figur zależny wyłącznie od umiejętności grającego. Pierwszy międzynarodowy turniej szachowy odbył się w 1850 r. w Londynie.

Tomasz Zbrzezny przedstawił historię szachów, ich specyfikę, postaci wybitnych mistrzów i ich niekonwencjonalne gambity oraz przybliżył możliwości wykorzystania gry w procesie edukacyjnym. Szachy bowiem świetnie kształcą umysł i charakter. Uczą odpowiedzialności, odporności na stres, pokonywania trudności i walki.

Wykład uświetnił swą obecnością arcymistrz szachowy, płocczanin Mirosław Grabarczyk.

Stanisław Łubieński pasterz, polityk i pisarz

24 kwietnia 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie zorganizowało promocję książki ks. dr hab. Waldemara Graczyka zatytułowanej Stanisław Łubieński pasterz, polityk i pisarz. Jest to obszerne opracowanie monograficzne szczegółowo opisujące życie oraz wszechstronną działalność wybitnego duchownego żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku. Od 1627 r. do śmierci w 1640 r. pełnił on godność biskupa płockiego. Łubieński był człowiekiem wszechstronnie wykształconym i zainteresowanym losami państwa, dlatego nie ograniczał się do działalności kościelnej, był również wybitnym politykiem, senatorem, sekretarzem króla Zygmunta III Wazy.

Książka ks. Waldemara Graczyka to pierwsze tak szczegółowe opracowanie działalności Łubieńskiego. Praca została podzielona na trzy części. Pierwsza przedstawia życie Łubieńskiego od narodzin do momentu wyboru na biskupstwo płockie. Druga część obejmuje najbardziej znaczący okres jego działalności, czyli lata sprawowania godności biskupa płockiego. W części trzeciej autor omówił dorobek pisarski Stanisława Łubieńskiego, bowiem pozostawił on po sobie liczne prace, głównie o charakterze historycznym. Poza tym interesował się szeroko pojętą literaturą, również poezją, przyjaźnił się z wybitnym poetą polskiego baroku Maciejem Kazimierzem Sarbiewskim.

Książka poświęcona Stanisławowi Łubieńskiemu, oparta na wielu źródłach, jest nie tylko bogata merytorycznie, to również znakomity przykład prawdziwie naukowego opracowania zaopatrzonego w obszerną bibliografię i wykaz materiałów archiwalnych, streszczenia w obcych językach oraz indeksy. Ponadto zawiera aneks, w którym możemy np zapoznać się z testamentem Łubieńskiego. Książka powstała w oparciu o rozprawę habilitacyjną autora.

Ks. dr hab. Waldemar Graczyk jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie i Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, dyrektorem Biblioteki WSD w Płocku, członkiem Towarzystwa Naukowego Płockiego. Swoje zainteresowania naukowe koncentruje wokół roli episkopatu mazowieckiego na tle polityki mazowieckiej i polskiej. Książka o biskupie Łubieńskim to jego najnowsza publikacja, jest autorem i współautorem jeszcze wielu innych opracowań.

Ks. dr hab. Waldemar Graczyk (z prawej) podczas promocji swojej książki w TNP. Obok prowadzący spotkanie ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski, Wiceprezes TNP.

Odpady a środowisko przyrodnicze Mazowsza Zachodniego

Od kilku lat stało się zwyczajem, że w związku z Międzynarodowym Dniem Ziemi w Towarzystwie Naukowym Płockim odbywa się konferencja organizowana z inicjatywy Starostwa Powiatowego w Płocku i poświęcona zagadnieniom ochrony środowiska.

20 kwietnia 2006 r. TNP, Starostwo oraz Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW przygotowały konferencję naukową nt.: Odpady a środowisko przyrodnicze Mazowsza Zachodniego, nad którą honorowy patronat objęli: Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik, Wojewoda Mazowiecki Tomasz Koziński oraz Prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie Elżbieta Lanc. Tradycyjnie otwarcia konferencji i powitania gości dokonali wspólnie Prezes TNP Zbigniew Kruszewski i Starosta Płocki Michał Boszko. Obrady poprowadzili: Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w Płocku Janina Kawałczewska, Prezes LOP, Przewodniczący Sekcji Ochrony Środowiska TNP Władysław Skalny oraz dr Witold Lenart z UW, członek TNP. Podczas konferencji w TNP wygłoszono następujące referaty:

-        Zadania samorządów w gospodarce odpadami wynikające z prawa ekologicznego i członkostwa w UE,

-        Gospodarka odpadami na Mazowszu Zachodnim w świetle planu gospodarki odpadami województwa mazowieckiego,

-        Odpady a zrównoważony rozwój,

-        Zagrożenia odpadami niebezpiecznymi,

-        Rozwiązania w gospodarce odpadami przemysłowymi na przykładzie PKN Orlen S.A. w Płocku,

-        Co dalej ze starymi składowiskami odpadów komunalnych?,

-        Unieszkodliwianie odpadów metodą plazmową „Solena”.

Po części teoretycznej konferencji wypełnionej referatami uczestnicy przenieśli się do Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w Kobiernikach koło Płocka, gdzie zapoznali się z przykładami praktycznych rozwiązań w gospodarowaniu odpadami komunalnymi.
Na zdjęciu od lewej: Starosta Płocki Michał Boszko, Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego Janina Kawałczewska i Prezes LOP Władysław Skalny.

 

POROZUMIENIE MIĘDZY UCZELNIAMI

11 kwietnia 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie gościło władze dwóch płockich uczelni: Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica i Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej. W Sali im. T. Gierzyńskiego nastąpiło bowiem uroczyste podpisanie porozumienia między tymi uczelniami. Podpisy na dokumencie złożyli: Jego Magnificencja prof. dr hab. Bogdan Grzeloński, Rektor SWPW oraz Jego Magnificencja prof. dr hab. Aleksander Kozłowski, Rektor PWSZ. Współpraca obu placówek dotyczyła będzie m.in. organizacji wspólnych projektów naukowych, konferencji, studiów podyplomowych oraz wydawania i wymiany publikacji naukowych. Na mocy porozumienia pracownicy naukowi prowadzić będą zajęcia w drugiej uczelni na zasadzie visiting professor. Nawiązana zostanie bliższa współpraca między samorządami studenckimi. Ponadto PWSZ zobowiązała się do zachęcania swoich studentów do kontynuowania nauki na studiach drugiego stopnia w SWPW, która z kolei umożliwi absolwentom PWSZ naukę na preferencyjnych warunkach.

Porozumienie podpisują (od lewej): JM prof. dr hab. Bogdan Grzeloński oraz JM prof. dr hab. Aleksander Kozłowski.

Ryszard Kosek – obrazy pierwsze

W salach wystawowych Biblioteki im. Zielińskich TNP 11 kwietnia 2006 r. otwarta została wystawa malarstwa Ryszarda Koska Obrazy pierwsze. Twórca, urodzony w 1957 r. w Gdańsku, od najmłodszych lat mieszka w Płocku. Niegdyś grał na saksofonie w zespole jazzowym Loft. Malarstwem zaczął zajmować się na początku lat 80. XX w.

Ryszard Kosek to artysta z kręgu twórców nieprofesjonalnych, który już dawno zyskał w tym obszarze sztuki duże uznanie krytyków. Jego prace prezentowano na wielu wystawach zbiorowych i indywidualnych w kraju i za granicą, m.in. w Brukseli, Rouen i Bordeaux. Gromadzone są przez wielu kolekcjonerów.

Najnowsza wystawa, przygotowana przez przyjaciół artysty, pokazuje ponad 40 nieeksponowanych dotychczas obrazów z najwcześniejszego okresu twórczości Koska. Pochodzą z kolekcji Andrzeja Kwasiborskiego. To bardzo osobiste prace, będące wyrazem ówczesnego stanu ducha artysty. Dominują twarze, w większości wykonane w bardzo surowy sposób, gdzie zamiast farb użyto często nietypowych materiałów, jak pasta do zębów czy herbaciane fusy. Jako podłoże posłużyło artyście także to co miał pod ręką – tektura czy nawet drzwiczki od starej szafki. Dla porównania, w holu wywieszono kilka najnowszych prac, zdecydowanie różnych od Obrazów pierwszych.

Podczas płockiego wernisażu artysta nie był obecny, rzadko uczestniczy w swoich wystawach. Jednak przybyli goście oglądając malarstwo Koska mogli posłuchać odtwarzanej z płyty muzyki w jego wykonaniu.

Pokaz Obrazów pierwszych Ryszarda Koska pomyślany został jako trasa wystawowa, którą zainaugurowano w rodzinnym mieście artysty w salach Biblioteki im. Zielińskich TNP. Później prace obejrzeć będzie można m.in. w Kazimierzu Dolnym, Lublinie, Krakowie, Bydgoszczy, Poznaniu, Gdańsku, Szczecinie i Białymstoku.

Wystawie towarzyszy interesujący katalog.

Właściciel prezentowanej kolekcji obrazów Ryszarda Koska Andrzej Kwasiborski (z lewej) chętnie opowiadał o każdej pracy.

Biskup Leon Wetmański

10 kwietnia 2006 r., w 120. rocznicę urodzin Biskupa Leona Wetmańskiego (1886-1941), ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski wygłosił w TNP poświęcony mu odczyt.

Leon Wetmański święcenia kapłańskie przyjął w 1912 r. z rąk bpa Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Był magistrem teologii, wykładał w Seminarium Duchownym w Płocku. W 1936 r. Episkopat Polski powołał go na stanowisko dyrektora Krajowej Unii Apostolskiej Kapłanów w Polsce. W 1932 r. Wetmański zorganizował w Płocku Biuro „Caritas”. W czasie II wojny światowej był aresztowany, w marcu 1941 r. wywieziony do obozu w Działdowie, gdzie 10 października został zamordowany.

13 czerwca 1999 r. Biskup Leon Wetmański został włączony do grona błogosławionych przez Papieża Jana Pawła II.

Piramidy egipskie

30 marca 2006 r. miało miejsce otwarcie szczególnej wystawy, na której zaprezentowano piramidy egipskie na fotografiach Zbigniewa Krydy, znanego płockiego fotografa. Kilka miesięcy temu autor osobiście umawiał się na tę wystawę, niestety nie było mu dane uczestniczyć w jej otwarciu, zmarł 25 listopada ubiegłego roku. Inicjatywa jednak pozostała, a w organizację wystawy włączyła się żona Zbigniewa Krydy, Eleonora, która również zajmuje się fotografią. Dlatego też wernisaż w TNP stał się pokazem twórczości obojga małżonków. Spotkanie rozpoczął pokaz slajdów Eleonory Krydy będący dokumentacją ich podróży do Egiptu. Następnie w sali wystawowej otwarta została ekspozycja fotografii Zbigniewa Krydy, wykonanych podczas wizyty w kraju faraonów. Autor zaprezentował jednak na swych pracach tylko jeden, najbardziej charakterystyczny motyw egipskiego krajobrazu – piramidy. Wszystkie fotografie wykonane zostały podczas jednego wieczoru w trakcie spektaklu typu „światło i dźwięk”, kiedy to piramidy zmieniały swą barwę, a na ich tle wyświetlano starożytne historie.

Prezes TNP Zbigniew Kruszewski wita gości spotkania z Eleonorą Krydą.

Piramidy egipskie w obiektywie Zbigniewa Krydy.

Ks. kan. Władysław Skierkowski – etnograf Kurpiowszczyzny

Ks. Władysław Skierkowski (1886 – 1941) był kolejną ważną dla historii i kultury postacią związaną z Płockiem zaprezentowaną i przypomnianą w Towarzystwie Naukowym Płockim. W 120. rocznicę urodzin ks. Skierkowskiego, 13 marca 2006 r., poświęcony mu odczyt wygłosił ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski, Wiceprezes TNP.

Oprócz kapłaństwa, ks. Władysław Skierkowski zajmował się muzyką, miał w tym kierunku właściwe wykształcenie. Zainteresowania muzyczne zaś przerodziły się w badania etnograficzne. Ks. Skierkowski postanowił zapisać i zachować tradycyjne pieśni kurpiowskie, których zebrał ponad dwa tysiące. Efektem była rozprawa zawierająca te utwory, jak i opisy całych obrzędów i obyczajów kurpiowskich. Publikowana była w latach 1928 – 1934 w postaci zeszytów pt.: Puszcza Kurpiowska w pieśni. Drugim ważnym dziełem ks. Skierkowskiego było Wesele na Kurpiach, muzyczny utwór sceniczny. Oprócz tego wyniki swoich badań dotyczących tradycji kurpiowskich publikował w prasie muzycznej oraz czasopismach lokalnych. Problematykę tę upowszechniał też w odczytach, które jako członek wygłaszał w TNP.

Cyfrowa Obróbka Obrazu

Od 2001 r. Płocka Galeria Sztuki organizuje Warsztaty Cyfrowej Obróbki Obrazu. Pomysłodawcą tego przedsięwzięcia był płocki artysta Jerzy Mazuś, który wspólnie z Bożeną Śliwińska, Dyrektorem PGS sprawuje opiekę nad warsztatami i przygotowaniem wystaw prezentujących prace powstałe podczas warsztatów. Dotychczas wystawy odbywały się w siedzibie PGS, chwilowo jednak Galeria nie posiada siedziby i organizatorzy zwrócili się do TNP z prośbą o udostępnienie pomieszczeń ekspozycyjnych. W ten sposób Towarzystwo Naukowe Płockie stało się współorganizatorem wystawy Cyfrowa Obróbka Obrazu, która prezentowana jest w salach ekspozycyjnych w Bibliotece im. Zielińskich.

Na wystawie można obejrzeć ponad 40 prac artystów z całej Polski. W jednej z sal prezentowane są ponadto prace będące zapowiedzią planowanego w przyszłości Biennale Małych Form Grafiki Komputerowej.

Otwarcia wystawy dokonali: Jerzy Mazuś, Jan Milner - Skarbnik TNP i Bożena Śliwińska - Dyrektor PGS.

 

SOCZEWKA 2005

28 lutego 2006 r. w sali wystawowej TNP otwarta została wystawa poplenerowa zatytułowana Soczewka 2005. Wystawa jest pokłosiem IX Pleneru artystyczno-edukacyjnego Soczewka 2005, który we wrześniu 2005 r. zorganizowała Szkoła Podstawowa w Soczewce oraz Urząd Gminy Nowy Duninów. W plenerach uczestniczą artyści oraz uczniowie ze szkół gminy N. Duninów, Płocka i Skoków Dużych, w tym dzieci niepełnosprawne. Celem warsztatów artystycznych jest rozbudzanie wrażliwości dzieci na piękno natury i budowanie szacunku dla dziedzictwa kulturowego.

Zaprezentowane na wystawie prace wykonane zostały w rozmaitych technikach: malarstwo olejne, pastel, linoryt, collage, batik, tkanina artystyczna, fotografia, rzeźba, są również obrazy malowane ziemią. Stworzyli je artyści profesjonalni, twórcy ludowi oraz młodzi plastycy: Halina Płuciennik (komisarz pleneru), Iwona Jesiotr-Krupińska, Krystyna Brzozowska, Robert Dejtrowski, Dariusz Kaca, Antoni Bartłomiej Wróblewski, Piotr Kondrad, Ewa Aniela Lewandowska, Michał Kopczyński, Katarzyna Płuciennik-Dzięcielska, Jakub Kamiński, Ezenwa Okolie-Willinbo, Marina Rożdiestwienskaja, Dominika Lewandowicz, Agnieszka Urbańska, Małgorzata Roczeń, Rafał Zawadzki, Robert Tomczyk, Andrzej Szumigaj, Zofia Zaremba.

Oprócz prac artystów wystawa prezentuje również twórczość dzieci uczestniczących w warsztatach towarzyszących plenerom. Można także obejrzeć fotoreportaż z pleneru i warsztatów.

Podczas wernisażu wystąpił chór Vox Juventutis PWSZ pod dyrekcją Roberta Majewskiego oraz uczniowie.

O plenerze i prezentowanych pracach opowiada Halina Płuciennik, fotograf,
komisarz pleneru, członek TNP. Obok (z prawej) jedna z głównych organizatorek
pleneru Ewa Lewandowicz ze SP w Soczewce.

Fragment ekspozycji.

Adam Michał Prażmowski (1764 – 1836). W 170. rocznicę śmierci

Towarzystwo Naukowe Płockie stara się w swoich działaniach popularyzować lokalną historię m.in. prezentując sylwetki wybitnych płocczan lub osób związanych z naszym miastem. Dobrą okazją ku takim „spotkaniom z przodkami” są wszelkiego rodzaju rocznice. 8 lutego 2006 r. przypadła 170. rocznica śmierci Adama Michała Prażmowskiego (1764 – 1836), Biskupa Płockiego, Senatora Królestwa Polskiego. W tym dniu Towarzystwo Naukowe Płockie zorganizowało odczyt poświęcony Prażmowskiemu, który wygłosił znany płocki historyk, Wiceprezes TNP ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski. Dla TNP pamięć o Biskupie Prażmowskim jest szczególnie ważna, bowiem był on jednym z inicjatorów powołania i pierwszym Prezesem założonego w 1820 r. Towarzystwa.

Adam Michał Prażmowski był człowiekiem znakomicie wykształconym, studiował w Rzymie, uzyskał doktoraty z filozofii i teologii. Pasjonował się historią i literaturą, znał grekę i łacinę. Poza kapłaństwem stale angażował się w sprawy nauki, czynnie działał w Warszawskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk, pracował w instytucjach publicznych zajmujących się edukacją. Brał m.in. udział w opracowaniu statutu i zorganizowaniu Uniwersytetu Warszawskiego.

Stałą rezydencję biskupią miał w Warszawie, ale często bywał w Płocku, przeprowadził tu remont pałacu biskupiego, a także zorganizował prace konserwatorskie w płockiej katedrze. Dzięki temu odnaleziono szczątki polskich monarchów Władysława Hermana i Bolesława Krzywoustego, dla których Biskup Prażmowski urządził kaplicę królewską.

Ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski wygłasza odczyt (z lewej). Obok obecny
Prezes TNP prof. ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski, a w tle portret
pierwszego Prezesa TNP A. M. Prażmowskiego.

ZIEMIA PŁOCKA W WOJNACH XIX I XX WIEKU

7 lutego 2006 r. Towarzystwo Naukowe Płockie zorganizowało w swojej siedzibie promocję najnowszej książki Michała Trubasa zatytułowanej Ziemia Płocka w wojnach XIX i XX wieku. Michał Trubas (ur. 1948) jest historykiem, doktorem nauk humanistycznych, pułkownikiem dyplomowanym Wojska Polskiego w stanie spoczynku. Jest członkiem TNP. Podstawowe zainteresowania naukowe lokuje na pograniczu historii wojskowości, historii gospodarczej i geografii wojennej, a więc bada wpływ czynników naturalnych i ekonomicznych na przebieg kampanii, operacji i bitew. Interesuje się dziejami wojsk rakietowych, w tym zasadami ich użycia jako środków przenoszenia broni masowego rażenia.

Jest autorem i współautorem siedmiu zwartych opracowań naukowych, w tym dwóch samodzielnych oraz publikacji w „Przeglądzie Historyczno-Wojskowym”, „Myśli Wojskowej”, „Notatkach Płockich” i in.

Ziemia Płocka w wojnach XIX i XX wieku to książka, która wpisuje się w obszar badań regionalnych, ale z uwagi na poruszaną tematykę jest również źródłem wiedzy na temat wojennej historii Polski i Europy.

Zakres czasowy omawianych w książce zagadnień to okres XIX i XX w., kiedy pojawiły się nowoczesne armie masowe prowadzące działania na wielkich przestrzeniach. Dlatego też dużego znaczenia nabrały wówczas warunki geograficzne, demograficzne i gospodarcze na obszarze działań, decydując o charakterze walk i przyjmowanych rozwiązaniach taktycznych i operacyjnych. Tym kwestiom poświęcono dużo miejsca w książce.

Zasadniczym celem jaki wyznaczył sobie autor było określenie roli ziemi płockiej w tych nowoczesnych wojnach toczonych na terenie naszego kraju. Dr Trubas jest przekonany, że rola ta była bardzo ważna, przekraczała skalę lokalną i wpływała na sytuację na szerszym obszarze.

Ziemia Płocka w wojnach XIX i XX wieku jest książką napisaną w sposób przystępny, ale z zachowaniem wszelkich zasad publikacji naukowej. Treść podzielona została na szereg rozdziałów i podrozdziałów porządkujących materiał. W książce znajduje się wiele zdjęć oraz mapek obrazujących poszczególne działania wojsk. Ponadto zamieszczono indeksy oraz niezwykle bogatą bibliografię tematu, a także krótkie streszczenia w języku angielskim i rosyjskim.

Z muzyką w Nowy Rok.

250. rocznica urodzin Mozarta

Rok 2006 ogłoszony został Rokiem Mozarta w związku z 250. rocznicą jego urodzin. W obchody jubileuszu włączyło się również Towarzystwo Naukowe Płockie, które wspólnie z Izbą Gospodarczą Regionu Płockiego zorganizowało rocznicowy koncert zatytułowany Z muzyką w Nowy Rok. Odbył się on 3 lutego 2006 r. w siedzibie TNP. Koncert w wykonaniu Płockiego Kwartetu Smyczkowego w składzie: Ewa Kruszewska (I skrzypce), Bogusław Tomczak (II skrzypce), Piotr Kelm (altówka), Iwona Basiewicz (wiolonczela)  poprowadziła Anna Piórkowska, która przybliżyła uczestnikom postać słynnego kompozytora i zapowiadała poszczególne utwory. W programie znalazły się następujące kompozycje Mozarta: Drei Divertimenti D-dur KV 135, Walc, Kołysanka, Menuet D-dur, Taniec niemiecki oraz Eine Kleine Nacht Musik.

Wolfgang Amadeusz Mozart urodził się 27 stycznia 1756 r. w Salzburgu. Naukę gry na pianinie i na skrzypcach rozpoczął w wieku czterech lat, a pierwszy utwór skomponował mając lat pięć. Miał niespotykaną pamięć muzyczną, potrafił zapisywać utwory po jednorazowym wysłuchaniu i tworzyć w wyobraźni całe dzieła. W ciągu swego krótkiego, 35-letniego życia napisał aż 626 utworów (opery, symfonie, koncerty, msze). Tworzył również muzykę kameralną. Takie osiągnięcia to świadectwo prawdziwego geniuszu artysty i nie dziwi fakt, że jego muzykę traktowano nieraz jako świadectwo boskiej obecności na ziemi.

ZIEMIE ŚWIĘTE

Pod koniec 2005 r. Towarzystwo Naukowe Płockie przy udziale Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku wydało tomik wierszy Krzysztofa J. Barańskiego zatytułowany Ziemie święte. 23 stycznia 2006 r. w siedzibie TNP odbył się wieczór poetycki promujący tę publikację. Słowo wstępne poświęcone twórczości K. J. Barańskiego wygłosił Krzysztof Bieńkowski, członek płockiego oddziału Związku Literatów Polskich. Kilka słów o swojej poezji powiedział też autor. Przede wszystkim jednak zaprezentował się poprzez wiersze z tomiku Ziemie święte, które czytał wspólnie z żoną, również poetką, Anną Sulimą-Barańską. Podczas spotkania można było zakupić tomik z poezją Krzysztofa Barańskiego, a do autora ustawiła się kolejka wielbicieli z prośbą o autograf.

Krzysztof J. Barański (ur. 1948) jest płocczaninem, pracownikiem Biblioteki im. Zielińskich TNP. Poezję tworzy od wielu lat. Jest członkiem płockiego oddziału Związku Literatów Polskich. W 1975 r. ukazał się zeszyt poetycki K. J. Barańskiego Wspominam rozmowy na deszczu. W roku 1997 wydany został tomik jego wierszy religijnych Wszystkie drogi do Emaus, a w 1998 – Śpiewnik osobisty. W 2004 r. ukazał się zbiór poezji zatytułowany Różaniec.

Wydany właśnie przez TNP tomik Ziemie święte zamyka tekst krytyka literackiego Andrzeja Zaniewskiego zawierający refleksje na temat twórczości Barańskiego. Pisze m.in.:

(...) Krzysztof pozostaje wierny tej trudnej i coraz rzadszej formie poetyckiej, jaką jest współczesna ballada (...) Jego ballady są nie tylko kontynuacją przebogatej tradycji tego wspaniałego gatunku opowieści poetyckiej, są też próbą rozwinięcia, poszerzenia, eksperymentu, odnajdywania nowych możliwości. W recenzji padają wielokrotnie słowa najwyższego uznania dla tej twórczości tj. „wirtuozeria”, „arcydzieło”. Zaniewski chwali nawet sam pomysł tytułu – Ziemie święte – który nawiązuje do narodowych dziejów pielgrzymstwa i męczeństwa, jest próbą ukazania miejsc bliskich nam – Polakom z XXI wieku.

Wyjaśnienie tytułu całego tomiku Ziemie święte daje pierwszy zamieszczony w nim wiersz pod takim samym tytułem:

 Ziemie święte

Chodzę po swojej wiekowej planecie,

gdzie ludzie, rzeczy, zwierzęta...

Czasami zda się biednemu poecie,

że każda grudka jej święta.

 

Rozległa krain różnych szachownica,

trudem człowieczym znaczona,

bardziej zdumiewa, mniej racją zachwyca,

bo tu część nasza – znikoma.

 

Pozszywaliśmy ziemię zdarzeniami

w ciernistym od zmagań wirze.

Zabliźniliśmy rany pomnikami,

najczęściej w symbolu krzyża.

 

A gdzie krzyż stoi – tam często świątynia

i modlić można się wszędzie –

bo dla modlitwy zbyteczna przyczyna,

a skutku wszak nie ubędzie.

 

Chodzę po swojej planecie wiekowej,

niemiłosiernie pogiętej –

łatwiej do dalszej drogi się szykować,

gdy wkoło tyle miejsc świętych.

 

PŁOCK – MIASTO I PETROCHEMIA

17 stycznia 2006 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim otwarta została wystawa filatelistyczna zatytułowana Płock – miasto i petrochemia. Wszystkie zaprezentowane eksponaty pochodzą z zbiorów płockich kolekcjonerów: Zdzisława Bitnera (główna część wystawy poświęcona miastu) oraz Aleksandra Pluszcza (część poświęcona petrochemii). Ekspozycję tworzą karty pocztowe, znaczki, koperty i pieczęcie, na których zaprezentowana została podzielona tematycznie historia i współczesność Płocka i przemysłu petrochemicznego. Szczególnie bogata jest prezentacja Płocka. Eksponaty pogrupowane zostały według następujących zagadnień: Kolebka miasta, Od grodu do miasta (m.in. budowa grodu, lokacja miasta, rozwój i złoty wiek), Miasto – rezydencja władzy, W wirze polityki europejskiej ( m.in. zabór pruski, zabór rosyjski, powstania, I i II wojna światowa), Nauka – Kultura – Sztuka (tu zaprezentowano tradycje naukowe, szkolnictwo oraz płocką sztukę), Przemysł i praca, Sport – Turystyka – Wypoczynek, Odznaczenia miasta (wojskowe i cywilne) oraz Nazwy związane z Płockiem. Wystawę zaplanowano do 17 lutego 2006 r.

Zdzisław Bitner opowiedział o historii Płocka za pomocą słów i znaczków pocztowych.

Archiwum-  rok 2005

Archiwum - rok 2004

 

Wyślij pocztę do  aktnp@interia.pl z pytaniami i komentarzami na temat tej strony.
Ostatnia modyfikacja: maja 09, 2008