ARCHIWUM - rok 2007

W 2007 r. minęła 140. rocznica urodzin Marszałka Józefa Piłsudskiego. Z tej okazji Towarzystwo Naukowe Płockie uczciło słynnego wodza organizując poświęconą mu sesję naukową pt. Józef Piłsudski – człowiek i polityk, która odbyła się 14 grudnia 2007 r. O tej rocznicy Towarzystwo Naukowe Płockie nie mogło zapomnieć, wszak Płock to miasto odznaczone przez Marszałka Krzyżem Walecznych w 1921 r., a sam Józef Piłsudski, podczas tamtej uroczystości, złożył wizytę w siedzibie TNP. Dla Towarzystwa Naukowego pozostawił niezwykle dziś cenną pamiątkę w postaci wpisu do księgi pamiątkowej. Autograf ten został zaprezentowany podczas sesji w TNP. Bardzo licznie przybyli słuchacze mogli jednak przede wszystkim dowiedzieć się bardzo wiele o Marszałku z referatów. Prof. dr hab. Paweł Samuś w obszernym wystąpieniu zaprezentował Piłsudskiego jako człowieka i polityka, zaś dr Grzegorz Gołębiewski wygłosił referat pt. Józef Piłsudski – organizator i dowódca Wojska Polskiego. Sesję zamknął występ Chóru Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku pod dyrekcją Małgorzaty Szpotańskiej. Młodzi artyści wykonali pieśni legionowe, tj.: Szara piechota czy poświęcona Piłsudskiemu Jedzie na kasztance. Patronat nad sesją objął Prezydent Miasta Płocka Mirosław Milewski.  

Prof. dr hab. Paweł Samuś opowiada o Marszałku Piłsudskim

Klub sportowy Wisła Płock obchodził w 2007 r. rocznicę 60-lecia istnienia. Z tej okazji Towarzystwo Naukowe Płockie zorganizowało 7 grudnia 2007 r. sesję i wystawę jubileuszową. Spotkanie w siedzibie TNP poprowadził Maciej Wiącek, rzecznik prasowy klubu. Po oficjalnym otwarciu sesji przez Prezesa TNP Zbigniewa Kruszewskiego i Prezesa Wisły Płock Marka Janickiego goście wysłuchali kilku referatów przybliżających historię i współczesność klubu. Zbigniew Pawłowski zaprezentował najobszerniejszy referat zatytułowany Rola i znaczenie klubu sportowego Wisła Płock dla środowiska i regionu płockiego, w którym omówił dzieje płockiego klubu od momentu powstania do chwili obecnej. Swoje wystąpienie uzupełnił prezentacją slajdów. Referat 45 lat piłki ręcznej w Płocku wygłosił Wojciech Majchrzak. Dziennikarz sportowy „Gazety Wyborczej” Rafał Kowalski zaprezentował „Nafciarza” – organ prasowy Wisły Płock, Konrad Kozłowski wygłosił referat nt. profilu kibica i struktury publiczności Wisły Płock, zaś Marcin Ugodziński – referat pt. Kibice Wisły Płock jako subkultura. Po zakończeniu sesji otwarto wystawę, na której znalazły się m.in. trofea klubowe, historyczne i współczesne kostiumy piłkarzy, archiwalne fotografie oraz bilety i plakaty zapowiadające mecze, klubowe proporczyki i szereg innych pamiątek.

Fragment wystawy z kolekcją 70 szalików kibica ze zbiorów Karola Płońskiego

Sekcja Pedagogiczna Towarzystwa Naukowego Płockiego oraz Wydział Pedagogiczny Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku zorganizowały w dniach 20-21 listopada 2007 r. Ogólnopolską Konferencję Naukową pt. Możliwości i ograniczenia kształcenia ustawicznego w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem województwa mazowieckiego. Pierwszego dnia obrady odbywały się w sali konferencyjnej TNP. Po uroczystym powitaniu rozpoczęła się Sesja I zatytułowana Rozdroża edukacji ustawicznej, którą poprowadziła prof. dr hab. inż. Daniela Żuk, Członek Zarządu TNP. Z pierwszym referatem poświęconym roli towarzystw naukowych w edukacji ustawicznej wystąpił prof. ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski, Prezes TNP i Rektor SWPW w Płocku. Referat zatytułowany Pozaszkolny system kształcenia szansą na upowszechnienie idei uczenia się przez całe życie przedstawiła prof. dr hab. Barbara Baraniak z Instytutu Badań Edukacyjnych. Następnie głos zabrał prof. dr hab. Józef Półturzycki, Przewodniczący Sekcji Pedagogicznej TNP, Dziekan Wydziału Pedagogicznego SWPW, który zaprezentował temat Nadzieje i rozdroża edukacji ustawicznej. Prof. dr hab. Ewa Skibińska (UW, SWPW) przygotowała referat pt. Społeczeństwo/społeczność ucząca się – alternatywą dla edukacji ustawicznej. Po krótkiej przerwie referat Prawne aspekty kształcenia ustawicznego w Polsce przedstawił prof. dr hab. Mirosław Krajewski (UKW, SWPW Filia w Iławie). Kolejne referaty wygłosili: dr Danuta Kowalczyk (Politechnika Opolska) – Edukacyjne aspekty aktywności ruchowej kobiet; dr Zofia Kuźniewska (PWSZ w Ciechanowie) – Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie i jej rola w kształceniu młodzieży; dr Anna Frąckowiak (SWPW) – Kształcenie ustawiczne- mroki, cienie i zamglenia; dr Hanna Solarczyk-Szwec (UMK, SWPW) – Tendencje rozwojowe edukacji ustawicznej w Niemczech; dr Renata Góralska (UMK, SWPW) – Edukacja ustawiczna jako istotna funkcja szkoły wyższej.

Sesji II zatytułowanej Nadzieje edukacji ustawicznej przewodniczył prof. dr hab. Aleksander Kozłowski, Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku. W tej części konferencji zaprezentowano 12 referatów.

Sesja III pt. Edukacja ustawiczna na Mazowszu, którą poprowadziła dr Anna Frąckowiak, odbyła się 21 listopada w Szkole Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku. Z referatami wystąpiło 12 prelegentów.

Otwarcia konferencji dokonali wspólnie Prezes TNP, Rektor SWPW prof. ndzw. dr hab. inż. Zbigniew Kruszewski oraz Dziekan Wydziału Pedagogicznego SWPW i Przewodniczący Sekcji Pedagogicznej TNP prof. dr hab. Józef Półturzycki.

W dniu 15 listopada 2007 r. w TNP zorganizowano odczyt Krzysztofa Buczkowskiego pt. Informatyzacja płockiego samorządu – priorytety, kierunki, modele, zakres...

Podczas spotkania prelegent zaprezentował tematykę wykorzystania szeroko rozumianych technologii informatycznych i telekomunikacyjnych w życiu samorządów w skali kraju, jak również odniósł się do najważniejszych kwestii z punktu widzenia problemów budowy społeczeństwa informacyjnego w gminie Płock. Ponadto podzielił się z uczestnikami własnymi doświadczeniami w zakresie roli planowania strategicznego w przygotowywaniu i realizacji inwestycji teleinformatycznych. Podczas odczytu zaprezentowana też została najnowsza publikacja Krzysztofa Buczkowskiego pt. Sieć komputerowa w gminie – wybrane problemy organizacji i zarządzania.

Krzysztof Buczkowski jest członkiem TNP, Prezesem Stowarzyszenia Centrum Innowacji Społeczeństwa Informacyjnego, konsultantem w programie „eVita – wieś aktywna” Fundacji Wspomagania Wsi, autorem wielu publikacji na temat kultury informatycznej i strategicznego zarządzania informatyczną stroną organizacji, Radnym Rady Miasta Płocka, wykładowcą w KNEiS PW w Płocku, Zastępcą Dyrektora WORD w Płocku.

13 listopada 2007 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim odbyła się konferencja Stanisław Wyspiański (1869 – 1907) najbardziej wszechstronny artysta Młodej Polski.

Spotkanie zostało zorganizowane przez dwie płockie placówki - Towarzystwo Naukowe Płockie  i  Muzeum Mazowieckie, w ramach obchodów Roku Wyspiańskiego ogłoszonego przez Sejm RP. Bowiem  w roku bieżącym przypada 100. rocznica śmierci mistrza.

Wyspiański należy do najwybitniejszych polskich twórców. Był dramatopisarzem, poetą, malarzem, grafikiem, architektem, a ponadto profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Do dzieł jego życia zaliczane są dramaty Wesele, Wyzwolenie, Noc listopadowa oraz witraże w kościele Ojców Franciszkanów w Krakowie. Stawiany przez współczesnych w rzędzie „wieszczów”. Pochowany został w Krypcie Zasłużonych na krakowskiej Skałce.

Jak czytamy w uchwale Parlamentu z 7 grudnia 2006 roku „Stanisław Wyspiański to jeden z pierwszych w Europie artystów uprawiających wszystkie rodzaje sztuk. Łączył skromność i rzetelność artystyczną z oryginalną wyobraźnią. Inspirował i inspiruje najwybitniejszych polskich twórców... Stanisław Wyspiański to artysta, który odegrał wyjątkową rolę w kształtowaniu naszej świadomości narodowej. Sejm RP, przekonany o szczególnym znaczeniu Jego dorobku artystycznego dla dziedzictwa narodowego i światowego, ogłasza rok 2007 Rokiem Stanisława Wyspiańskiego”.

Na program konferencji prowadzonej przez mgr Danutę Rychlewską – Przewodniczącą Sekcji Filologicznej TNP – złożyły się referaty ukazujące spektrum działań artystycznych podejmowanych przez Stanisława Wypiańskiego.

Dorobek plastyczny omówiła Małgorzata Sobczak z Muzeum Mazowieckiego w Płocku w wystąpieniu Życie i twórczość plastyczna Stanisława Wyspiańskiego. Sylwetkę artysty  jako poety i dramaturga przybliżyły kolejne referaty. Danuty Rychlewskiej z TNP Liryka Stanisława Wyspiańskiego – mało znana dziedzina jego twórczości, Katarzyny Sawickiej z Uniwersytetu Warszawskiego Teatr Stanisława Wyspiańskiego inspiracją dla artystów XX wieku oraz Małgorzaty Duch (TNP) Wpływ symbolizmu Maurice'a Maeterlincka w twórczości Stanisława Wyspiańskiego – na przykładzie „Warszawianki”. Uczestnicy zebrania wysłuchali też  interesującego wykładu prof.  Ewy Paczoskiej Świat wyobraźni Stanisława Wyspiańskiego. Ewa Paczoska, profesor na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, członek Komitetu Głównego Olimpiady Literatury i Języka Polskiego, znana jest licealistom głównie jako autorka podręcznika „Młoda Polska”.  Zajmuje się literaturą epoki pozytywizmu i Młodej Polski, posiadając w swym dorobku naukowym wiele specjalistycznych studiów z tego okresu.

Konferencja zorganizowana w TNP z inicjatywy Sekcji Filologicznej Towarzystwa przyciągnęła liczne grono słuchaczy, głównie młodzieży licealnej, ale i wiernych miłośników talentu Wyspiańskiego.

Profesor Ewa Paczoska w TNP

18 października 2007 roku Towarzystwo Naukowe Płockie gościło Joannę Rawik. Artystka promowała swoją najnowszą książkę „Epitafium dla wróbla”.

  Publikacja została wydana  w 2007 roku przez płockie Wydawnictwo Naukowe NOVUM przy udziale redakcyjnym Zbigniewa P. Kruszewskiego. Książka zawiera autobiograficzne refleksje autorki na temat współczesnej Polski i świata, pracy twórczej, inspirujących lektur, wspomnienia z koncertów i podróży. Jej tytuł nawiązuje do słynnej francuskiej pieśniarki Edith Piaf, znanej jako „wróbelek”.

  Promocję uatrakcyjnił koncert piosenek w wykonaniu Joanny Rawik (głównie z repertuaru ukochanej Edith Piaf) z towarzyszeniem Płockiego Kwintetu Smyczkowego. Gościem Specjalnym wieczoru była Teresa Lipowska, znana polska aktorka, która z talentem i uczuciem recytowała licznie zgromadzonej publiczności fragmenty „Epitafium...”.

  Joanna Rawik jest piosenkarką, aktorką i dziennikarką, koncertującą w kraju i za granicą. Laureatką licznych nagród na Festiwalach Polskiej Piosenki w Opolu. Autorką kilku książek, w tym  biograficznych, m.in. „Hymn życia i miłości - opowieść o Edith Piaf”. Od kilku lat wykłada historię piosenki francuskiej w Szkole Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku, dzięki pomocy której publikacja ujrzała światło dzienne.

  Teresa Lipowska to wybitna polska aktorka teatralna i filmowa. Znana obecnie głównie z roli Barbary Mostowiak w popularnym serialu „M jak Miłość”. Przez wiele lat związana z warszawskimi teatrami Nowym i Syrena (z którym nadal współpracuje), a także z kabaretem „Dudek”. Od prawie 60 lat obecna również w polskim kinie, gdzie zagrała kilkadziesiąt ról w filmach i serialach. 

Pod koniec września pojawiły się w mediach informacje o planach fuzji płockiego Orlenu i gdańskiego Lotosu, w wyniku czego płocki koncern naftowy zostałby wchłonięty przez firmę z Wybrzeża. W Płocku wywołało to lawinę protestów i akcji mających na celu obronę spółki i pozostawienie jej w mieście. Na fali tych wydarzeń Towarzystwo Naukowe Płockie zorganizowało wystawę pod znamiennym tytułem Nasza! Płocka! Petrochemia! Otwarcie odbyło się 8 października 2007 r. Wystawa powstawała spontanicznie, zgromadzono na niej rozmaite pamiątki i gadżety firmowe Petrochemii z różnych lat, pochodzące zarówno ze zbiorów własnych TNP, jak i dostarczone przez płocczan związanych z zakładem. W archiwaliach Biblioteki im. Zielińskich zachowało się wiele wycinków prasowych z doniesieniami z placu budowy kombinatu, a także z początków jego działalności. Znalazły się one oczywiście na ekspozycji, podobnie jak szereg innych publikacji i wydawnictw monograficznych dotyczących płockiej firmy. Na wystawie zaakcentowano też wieloletnie związki Towarzystwa Naukowego Płockiego z Petrochemią, która często była obecna na łamach kwartalnika TNP „Notatki Płockie” i stała się tematem pracy doktorskiej dawnego Prezesa TNP Jakuba Chojnackiego. W antyramach pokazano szereg fotografii zakładu z różnych okresów, prezentujących m.in. takie wydarzenia jak wizyta Edwarda Gierka. Dymiące kominy dzisiejszego Orlenu od dziesięcioleci stanowią nieodłączny element płockiego krajobrazu, nic więc dziwnego, że pojawiać się zaczęły również w malarskich wizjach miasta. Takie prace też znalazły się na wystawie. Zorganizowano kącik pod hasłem Petrochemia w filatelistyce ze zbiorów Zdzisława Bitnera. Zaprezentowano pamiątki Jana Żółtowskiego, pracownika posiadającego legitymację zakładową z numerem 3. Bogumił Trębala dostarczył swoje dyplomy uzyskane za pracę na rzecz firmy. Jedną z gablot wypełniły medale z kolekcji Jana Milnera poświęcone Petrochemii, w innej znalazły się wszelkiego rodzaju gadżety, takie jak kubki, breloczki, maskotki, okolicznościowe pocztówki, a nawet dekoracyjny talerz i wazon. Wszystkie oczywiście ze znakiem firmowym „płockiego giganta”. Zachowała się też w zbiorach prywatnych czarna płyta nagrana z okazji 10-lecia Petrochemii, na której śpiewała nawet Maryla Rodowicz. Płocka firma zawsze chętnie wiązała się z artystami sponsorując np. polski koncert zespołu The Rolling Stones. Na wystawie zawisła koszulka reklamująca to wydarzenie, udostępniona przez kolekcjonerkę Lillę Rytwińską-Nowak. Takiej „niezwykłej” odzieży było na wystawie więcej. Sporą część ekspozycji zajęły bowiem koszulki zawodników Klubu Sportowego Wisła Płock, który udostępnił również swój sztandar i trofea. Jacek Kruszewski, Prezes Stowarzyszenia Miłośników Klubu zaprezentował kolekcję znaczków klubowych. Wszystkich gości wchodzących do sali wystawowej witał manekin w stroju roboczym pracownika Orlenu.

Wystawę zaplanowano do 26 października.

W dniach 14-15 września 2007 r. w Towarzystwie Naukowym Płockim prezentowana była wystawa poświęcona kontaktom polsko-japońskim zorganizowana z okazji 50. rocznicy wznowienia stosunków dyplomatycznych. Wystawa została przygotowana przez Ambasadę Japonii w Polsce. W Płocku stała się imprezą towarzyszącą II Międzynarodowemu Festiwalowi Judo Dzieci i Młodzieży Miast Partnerskich Płocka, który odbywał się w dniach 15-16 września 2007 r. w Centrum Sportowo-Rekreacyjnym Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica.

Na wystawie znalazły się 23 plansze formatu 80x100 cm z ilustracjami i opisami. Ekspozycja przybliżyła wiele ciekawych, często mało znanych wątków z historii stosunków polsko-japońskich. Można było dowiedzieć się np, że pierwszym Japończykiem, który odwiedził tereny Polski był major Fukushima Yasumasa, który dotarł do naszego kraju w 1892 r. Na podstawie jego wspomnień poeta Ochiai Naobumi napisał wiersz Wspomnienie z Polski, który w 1. połowie XX w. zyskał popularność jako pieśń wojskowa. Wzrost zainteresowania Polaków Japonią nastąpił w okresie wojny japońsko-rosyjskiej w latach 1904-1905, która budziła w Polakach nadzieje na odzyskanie niepodległości.

Wiele miejsca poświęcono na wystawie nawiązaniu stosunków dyplomatycznych w roku 1919, kiedy rząd Japonii uznał niepodległe państwo polskie i otworzył swoje poselstwo w Warszawie.

W okresie międzywojennym rozwijały się też stosunki kulturalne między krajami – organizowano wystawy, pojawiły się przekłady literatury. W 1919 r. rozpoczęto nauczanie języka japońskiego na Uniwersytecie Warszawskim, zaś w Tokio założono w 1924 r. Towarzystwo Japońsko-Polskie.

Zerwane w czasie drugiej wojny światowej oficjalne stosunki dyplomatyczne odnowiono na mocy układu w 1957 r.

Po roku 1989 kontakty zaczęły się zacieśniać, szczególnej intensyfikacji uległy inwestycje japońskie w Polsce.

Na wystawie nie zabrakło też dokumentacji dotyczącej licznego udziału Japończyków w Konkursach Chopinowskich, znalazły się informacje poświęcone ogromnej popularności w Japonii Zespołu Pieśni i Tańca Mazowsze, który koncertował tam już 97 razy. Zaprezentowano też „japońskie fascynacje” Andrzeja Wajdy.

Sporo miejsca poświęcono również stosunkom gospodarczym i kulturalnym w ostatnich latach aż po rok 2007.

Logo obchodów pięćdziesięciolecia wznowienia stosunków dyplomatycznych między Polską i Japonią

Podróże – mapy i pamiętniki z podróży 

Tegoroczne Europejskie Dni Dziedzictwa zorganizowano pod hasłem Ludzie gościńca. Wędrowcy, pielgrzymi, tułacze. Towarzystwo Naukowe Płockie przygotowało wpisującą się w ten temat wystawę zatytułowaną Podróże – mapy i pamiętniki z podróży. Zaprezentowano kilkadziesiąt obiektów ze zbiorów Biblioteki im. Zielińskich TNP – mapy, przewodniki, drukowane wspomnienia z podróży. Wszystkie wydawnictwa wartościowe i rzadkie, w większości dziewiętnastowieczne, ale również i starsze.

Najcenniejszym dziełem na wystawie jest słynny Atlas Hondiusa Nova totius terrarum orbis geographica ac hydrographica tabula wydany w Amsterdamie  w latach 1631-1634. Urzeka świetnym stanem zachowania i oryginalną oprawą z brązowej skóry. Składa się z 55 kartonów. Tytułowy przedstawia dwie półkule ziemskie: Amerykę oraz Europę z Azją i Afryką. Twórcą Atlasu był Henricus Hondius (1587 – 1638?) niderlandzki kartograf i sztycharz. Wywodził się ze znamienitego rodu Hondiusów (hol. de Hondt) zajmującego się kupiectwem, miedziorytnictwem, kartografią.

Na wystawie można również obejrzeć Mapę Polski w dziele Marcina Kromera Polonia sive de origine et Rebus Gestis... z 1589 r., Mapę Polski z Mazowszem i Płockiem (Plocko) w Cosmographei (Kosmografia) Sebastiana Münstera z 1553 r., Traktat o Azji i Europie z 1518 r., Mapę świata z osiemnastowiecznego atlasu oraz wydany w 1820 r. w Warszawie Przewodnik po Polsce w języku francuskim. Ponadto zaprezentowano liczne drukowane relacje z podróży podzielone na kilka grup: Pamiętniki podróżne polskich dostojników, Pamiętniki z podróży orientalnych i zamorskich, Wspomnienia podróżne z Bliskiego Wschodu, Podróże po Polsce, Peregrynacje europejskie. Wśród pamiętników wyróżnia się dużych rozmiarów Dziennik podróży do Turcyi odbytej w roku MDCCCXIV przez Edwarda Raczyńskiego z 1814 r.

Wystawa czynna od 11 do 28 września 2007 r.

W jednej z gablot wyeksponowano osiemnastowieczny Atlas z Mapą Świata.

Po raz kolejny Towarzystwo Naukowe Płockie, udostępniając swoje sale w Bibliotece im. Zielińskich, stało się współorganizatorem wystawy przygotowanej przez stowarzyszenie „Oto ja”. 29 czerwca 2007 r. otwarty został pokaz prac malarskich i rysunków Barbary Chęckiej. To artystka z kręgu sztuki nieprofesjonalnej. Zmarła w 2001 r. w wieku 63 lat. Była laureatką wielu konkursów, m.in. słynnego konkursu im. Teofila Ociepki.